Gabowe Grądy

Gabowe Grądy
wieś
Ilustracja
Molenna Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego w Gabowych Grądach
Państwo

 Polska

Województwo

 podlaskie

Powiat

augustowski

Gmina

Augustów

Liczba ludności (2011)

97[1][2]

Strefa numeracyjna

87

Kod pocztowy

16-300[3]

Tablice rejestracyjne

BAU

SIMC

0752852[4]

Położenie na mapie gminy wiejskiej Augustów
Mapa konturowa gminy wiejskiej Augustów, na dole znajduje się punkt z opisem „Gabowe Grądy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Gabowe Grądy”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Gabowe Grądy”
Położenie na mapie powiatu augustowskiego
Mapa konturowa powiatu augustowskiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Gabowe Grądy”
Ziemia53°45′01″N 22°57′46″E/53,750278 22,962778[5]

Gabowe Grądy – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Augustów[4][6].

Gabowe Grądy leżą na historycznej Suwalszczyźnie[7]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Nazwa wsi wzięła się od słów grąd (czyli piaszczysta wyspa na bagnie) i gabina (czyli inaczej wiąz). Wieś jest właściwie całkowicie zamieszkana przez staroobrzędowców, którzy osiedlili się w tym miejscu w XIX wieku[8] i jest jednym z trzech głównych ich skupisk w Polsce. W 1943 wieś została spalona przez oddziały SS[8].

Miejscowość jest siedzibą jednej z 4 parafii Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego oraz jedynej parafii Staroprawosławnej Cerkwi Staroobrzędowców.

Stojący przed molenną pomnik poświęcony staroobrzędowcom, ofiarom faszyzmu
Molenna Św. Mikołaja Cudotwórcy Staroprawosławnej Cerkwi Staroobrzędowców

Obiekty

W miejscowości działa także składający się ze staroobrzędowców zespół folklorystyczny Riabina[10].

Historia

Według Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności, przeprowadzonego w 1921 r., miejscowość liczyła 222 mieszkańców (117 kobiet i 105 mężczyzn) zamieszkałych w 41 domostwach. Większość mieszkańców wsi (w liczbie 216 osób) zadeklarowała wyznanie staroobrzędowe; natomiast pozostali (w liczbie 6 osób) podali wyznanie rzymskokatolickie. Pod względem narodowościowym przeważali ci mieszkańcy, którzy zadeklarowali rosyjską przynależność narodową (203 osoby), pozostali w liczbie 19 osób zgłosili polską przynależność narodową. W owym czasie miejscowość nosiła nazwę Grabowy Grąd i znajdowała się w gminie Kolnica[11].

Przypisy

  1. ↑ Wieś Gabowe Grądy w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2020-11-25], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  2. ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 249 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 30747.
  6. ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  7. ↑ Halina Karaś: Suwalszczyzna. Region dziś. dialektologia.uw.edu.pl. [dostęp 2022-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-10-05)]. Cytat: Suwalszczyzna to region znajdujący się na krańcu Polski północno-wschodniej, obejmujący obecny powiat suwalski, sejneński i augustowski […]. Główne miasta regionu to Suwałki (69,1 tys. mieszkańców), Augustów (30,3 tys. mieszkańców) i Sejny (6,0 tys. mieszkańców). (pol.).
  8. 1 2 Gabowe Grądy. [dostęp 2009-08-21].
  9. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026.
  10. ↑ Zespół staroobrzędowców Riabina – ASKS [online], www.asks.pl [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  11. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 5: Województwo białostockie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 4 (13).

Linki zewnętrzne