Gastrodermus

Gastrodermus
(Cope, 1878)
Kirysek sierpoplamy (Gastrodermus hastatus)
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	promieniopłetwe
Infragromada	doskonałokostne
Nadrząd	otwartopęcherzowe
Rząd	sumokształtne
Podrząd	Loricarioidei
Rodzina	kiryskowate
Podrodzina	Corydoradinae
Rodzaj	Gastrodermus
Typ nomenklatoryczny
Gastrodermus elegans Steindachner, 1877

Gastrodermus – rodzaj ryb sumokształtnych z rodziny kiryskowatych (Callichthyidae). Przez wiele lat uznawany za synonim Corydoras, w 2024 roku przywrócony do rangi odrębnego taksonu^[1].

Małych rozmiarów kiryski, największe osiągają rozmiary do 5,5 cm długości. Cechą charakterystyczną rodzaju są zaokrąglone, wyraźnie skrócone pyszczki, znacznie mniejsze niż te u przedstawicieli Corydoras czy Brochis^[1]. Ząbkowanie na końcu płetwy grzbietowej skierowane do przodu, natomiast to na krańcach płetw piersiowych - w kierunku reszty ciała. Niektóre gatunki, jak kirysek sierpoplamy (Gastrodermus hastatus) czy karłowaty (G. pygmaeus), aktywnie pływają w toni^[2].

• 
  Kirysek nadobny (G. elegans)
• 
  Kirysek liniowany (G. napoensis)
• 
  Kirysek karłowaty (G. pygmaeus)

Do rodzaju zalicza się 14 gatunków^[1][3]:

• Gastrodermus bilineatus Knaack, 2002
• Gastrodermus elegans Steindachner, 1876 – kirysek nadobny
• Gastrodermus gracilis Nijssen & Isbrücker, 1976 – kirysek brązowopręgi^[4]
• Gastrodermus guapore Knaack, 1961 – kirysek guaporański^[4]
• Gastrodermus hastatus Eigenmann & Eigenmann, 1888 – kirysek sierpoplamy
• Gastrodermus latus Pearson, 1924
• Gastrodermus mamore Knaack, 2002
• Gastrodermus nanus Nijssen & Isbrücker, 1967 – kirysek mały
• Gastrodermus napoensis Nijssen & Isbrücker, 1986 – kirysek liniowany^[4]
• Gastrodermus nijsseni Sands, 1989 – kirysek dymny^[4]
• Gastrodermus paucerna Knaack, 2004
• Gastrodermus pauciradiatus Weitzman & Nijssen, 1970
• Gastrodermus pygmaeus Knaack, 1966 – kirysek karłowaty
• Gastrodermus undulatus Regan, 1912 – kirysek ciemny^[4]