Goði

Goði (l.mn. goðar), po polsku wódz – zajmowali oni najwyższe miejsce w strukturze społecznej w średniowiecznej Islandii^[1].

Ich nazwa pochodziła najprawdopodobniej od słowa: guð/goð albo angielskiego God, które znaczyły: „Bóg”^[1].

Czasem wywodzi się ich od wspólnego przodka, wczesnośredniowiecznego norweskiego wodza: Björna Buna^[2].

Od około 965 r. – kiedy to miano ograniczyć ich liczbę drogą zawarcia w tej kwestii porozumienia na Alþingi – miało ich być dokładnie 39^[2].

Wodzowie przewodzili ówczesnym lokalnym społecznościom i mieli prawo głosu podczas obrad Alþingi^[1].

Nominowali też sędziów, zarówno w Sądach Kwarty i Piątym Trybunale, jak i do sądów działających na zebraniach wiosennych^[3].

Przeprowadzali Sąd Egzekucji/Konfiskaty^[4].

Brali udział w procedurze wyzwalania niewolników^[5].

Ustalali ceny, po jakich kupcy, którzy przypłynęli na statkach do Islandii, mogą sprzedawać Islandczykom swoje towary^[6].

Przypisani do nich wolni farmerzy (bændr) nazywali się þingmenn^[7]. Mieli oni obowiązek ich wspierać pod groźba, że ich oni opuszczą^[5]

Same wodzostwa (goðorð) były dziedziczne, w tym poprzez zapis, i zbywalne za życia, zarówno pod tytułem darmym (jako podarunek lub posag), jak i odpłatnie. Gdy wódz wyjeżdżał za granicę – na czas jego nieobecności w kraju można je też było oddać w czasowe korzystanie^[8].

Tytuł najwyższego spośród islandzkich wodzów przysługiwał Allsherjargoði^[9].

• Rada Prawa
• Mówca Prawa

• MaciejM. Koszowski MaciejM., Historia Islandii w perspektywie polityczno-socjologiczno-prawnej ze szczególnym uwzględnieniem czasów średniowiecznej libertariańskiej islandzkiej Republiki, Inowrocław: Instytut Naukowo-Wydawniczy „Spatium”, 2026  (pol.).