Rada Prawa
Rada Prawa (isl. Lögrétta, ang. Law Council lub Court of Legislature) – instytucja działająca w ramach Alþingi, tworząca i interpretująca prawo w średniowiecznej Islandii od X do XIII wieku[1].
Skład i organizacja
Prawo głosu w Radzie Prawa mieli wodzowie (goðar): 12 z Kwarty Północnej, po 9 z Kwarty Południowej, Kwarty Wschodniej i Kwarty Zachodniej oraz 9 dodatkowych osób wyznaczanych przez wodzów z trzech ostatnich kwart. Rozwiązanie to miało zapewnić każdej kwartze jednakową łączną liczbę głosów, tj. po 12[1].
Każda osoba uprawniona do głosowania miała prawo i obowiązek dobrać sobie dwóch pomocników, czyli doradców, spośród przynależących do niej wolnych farmerów (bændr). Jeden z pomocników siedział na ławie przed członkiem mającym prawo głosu, który zasiadał na ławie środkowej, a drugi za nim[1].
Członkiem Rady Prawa był również Mówca Prawa, pełniący funkcję jej przewodniczącego[1].
Po przyjęciu chrześcijaństwa w skład Rady Prawa weszli także dwaj biskupi. Nie byli oni jednak uprawnieni do dobierania sobie pomocników, czyli doradców[1].
Rada Prawa miała własny skarbiec, określany jako lögréttufé[1].
Miejsce i przebieg obrad
Mównicą Rady Prawa była Skała Prawa, czyli Lögberg[1].
Obrady Rady Prawa odbywały się na otwartej przestrzeni. Były publiczne i jawne: osoby niebędące jej członkami mogły się im przyglądać, siedząc poza jej obrębem, a najbardziej oddaleni obserwatorzy – stojąc[1].
Tworzenie i interpretowanie prawa
Rada prawa zarówno tworzyła nowe prawo (gera nýmæli)[2], jak i „nakreślała” (objaśniała) (rétta lög) treść dotychczas obowiązującego prawa, gdy to było niejasne[3].
W tym pierwszym przypadku najprawdopodbniej wymagana była jednomyślność. Być może niezbędne było też uzyskanie aprobaty – a zwłaszcza brak dezaprobaty – większości wolnych farmerów, zwłaszcza tych, którzy znajdowali się na Alþingi i obserwowali jego obrady[4]
W tym drugim przypadku wystarczało zdanie większości. W razie zaś równości głosów rozstrzygające było stanowisko Mówcy Prawa[5].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Maciej Koszowski, Historia Islandii w perspektywie polityczno-socjologiczno-prawnej ze szczególnym uwzględnieniem czasów średniowiecznej libertariańskiej islandzkiej Republiki, Inowrocław: Instytut Naukowo-Wydawniczy „Spatium” sp. z o.o., 2026, s. 112–120, ISBN 978-83-68026-72-6 (pol.).
- ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 114–117.
- ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 117–119.
- ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 117.
- ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 115.
Bibliografia
- Maciej Koszowski, Historia Islandii w perspektywie polityczno-socjologiczno-prawnej ze szczególnym uwzględnieniem czasów średniowiecznej libertariańskiej islandzkiej Republiki, Inowrocław: Instytut Naukowo-Wydawniczy „Spatium” sp. z o.o., 2026 (pol.).