Gospodarka Chorwacji

Gospodarka Chorwacji
	Informacje ogólne
Waluta	1 euro; 1 euro = 100 eurocentów
Bank centralny	Narodowy Bank Chorwacji
Rok podatkowy	rok kalendarzowy
Organizacje gospodarcze	Bank Światowy, CEFTA
	Dane statystyczne
PKB (nominalny)	49,924 mld USD (2016)
PKB (ważony PSN)	91,927 mld USD (2016)
PKB per capita	11785 USD (2016)
Wzrost PKB	-1,1% (2013); -0.5% (2014); +1,6% (2015); + 2,8% (2016)
Struktura PKB	usługi (69,2%); przemysł (26,6%); rolnictwo (4,2%)
Inflacja	+2,3% (2013); +0,2% (2014); -0,3% (2015); -0,6% (2016)
	Zatrudnienie
Stopa bezrobocia	12,8% (2016)
	Wskaźniki jakości życia
Ludność poniżej progu ubóstwa	9,4% (2014)
	Finanse publiczne
Dług publiczny	84,1% PKB (2016)
Deficyt budżetowy	-1,8% PKB (2016)
Przychody budżetowe	21,47 mld USD (2016)
Wydatki budżetowe	22,72 mld USD (2016)

Gospodarka Chorwacji – gospodarka mieszana, rozwijająca się gospodarka rynkowa po transformacji ekonomicznej w latach 90. XX wieku, której rozwój zaburzyła wojna w Chorwacji w latach 1991–1995, stopniowo odbudowana, bazuje w dużej mierze na sektorze usług, przede wszystkim na turystyce, która generuje ponad 17% PKB (2016).

W 2015 roku, chorwacka gospodarka wyszła z sześcioletniej recesji dzięki wzrostowi konsumpcji i eksportu, notując wzrost realnego PKB w tempie 1,6% oraz spadek stopy bezrobocia o 1 punkt procentowy. Gospodarka przyspieszyła w 2016 roku – realny PKB wzrósł o 2.8% dzięki rosnącemu popytowi wewnętrznemu a stopa bezrobocia zmalała do 12,8%^[2]. Dobra koniunktura przełożyła się na polepszenie wyników budżetowych – zmniejszenie deficytu budżetu państwa do 1,8% PKB oraz spadek długu publicznego do 84,1% PKB.

Według zimowej prognozy Komisji Europejskiej z 2017 roku, w 2017 roku Chorwacja ma zanotować wzrost gospodarczy na poziomie 3,1% dzięki coraz mocniejszej konsumpcji i inwestycjom finansowanym z funduszy europejskich. Aktualnie jest to jednak jeden z biedniejszych krajów Unii Europejskiej, bogatszy jedynie od Rumunii i Bułgarii.

Ustrój gospodarczy

Gospodarka Chorwacji opiera się na zasadach rynkowych (z zachowaniem dialogu społecznego między związkami zawodowymi a pracodawcami), swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, niezależności i samodzielności podmiotów gospodarczych oraz na równoprawności wszystkich form własności.

System walutowy

Do 2022 r. walutą narodową była kuna (HRK) a 1 kuna = 100 lip^[5]. Kuna emitowana była przez Narodowy Bank Chorwacji^[5]. Kurs kuny nie jest powiązany stałym parytetem z żadną walutą światową i jest ustalany przez rynek walutowy^[5]. W praktyce gospodarka chorwacka jest w wysokim stopniu „zeuroizowana”, gdyż znaczna część kredytów i należności wyrażonych jest w euro^[5]. Od 1 stycznia 2023 r. Chorwacja weszła do strefy walutowej Euro.

Struktura gospodarki

Gospodarka Chorwacji opiera się przede wszystkim na sektorze usług, który generuje ok. 60% PKB^[5]. Najważniejszym sektorem gospodarki jest turystyka, która dostarcza ponad 17% PKB^[5]. Dalszy udział w gospodarce ma przemysł przetwórczy – produkcja żywności i napojów, produktów naftowych, chemikaliów, artykułów chemicznych i wyrobów z metalu^[5].

Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

Przed rozpadem Jugosławii, gospodarka Chorwacji była jedną z najlepiej rozwiniętych gospodarek republik jugosłowiańskich^[3]. W późnych latach 80. XX wieku rozpoczął się proces ekonomicznej transformacji i przestawienia gospodarki centralnie planowanej na wolnorynkową.

Gospodarka kraju poważnie ucierpiała podczas wojny w latach 1991–1995, kiedy doszło do zniszczenia bazy przemysłu i załamania produkcji krajowej^[3]. W latach 2000–2007 gospodarka rosła w tempie 4–6% rocznie dzięki przychodom z turystyki i konsumpcji napędzanej kredytami^[3].

W latach 2009–2014, Chorwacja znajdowała się w głębokiej recesji – produkt krajowy brutto spadł o 13% a stopa bezrobocia podwoiła się do ponad 17%, przy czym bezrobocie młodych wzrosło do rekordowego 50%^[4]. Od 2013 roku Chorwacja objęta jest procedurą nadmiernego deficytu (ang. Excessive Deficit Procedure, EDP) nałożoną przez Radę Unii Europejskiej z terminem korekty deficytu do 2016 roku^[6].

W 2015 roku, chorwacka gospodarka wyszła z sześcioletniej recesji dzięki wzrostowi konsumpcji i eksportu, notując wzrost realnego PKB w tempie 1,6% oraz spadek stopy bezrobocia o 1 punkt procentowy^[2]. Gospodarka przyspieszyła w 2016 roku – realny PKB wzrósł o 2.8% dzięki rosnącemu popytowi wewnętrznemu a stopa bezrobocia zmalała do 12,8%^[2]. Dobra koniunktura przełożyła się na polepszenie wyników budżetowych – zmniejszenie deficytu budżetu państwa do 1,8% PKB oraz spadek długu publicznego do 84,1% PKB^[2].

Według zimowej prognozy Komisji Europejskiej z 2017 roku, w 2017 roku Chorwacja ma zanotować wzrost gospodarczy na poziomie 3,1% dzięki coraz mocniejszej konsumpcji i inwestycjom finansowanym z funduszy europejskich^[2].

Ekonomiczne dane statystyczne

Ekonomiczne dane statystyczne na rok 2005-2006
– PKB nominalne – na 1 mieszkańca – PKB rzeczywiste – na 1 mieszkańca – wzrost PKB	60,26 mld $ 13 400 $ 37,42 mld $ 8323 $ 4,6%
waluta:	EUR euro
udział % w PKB	– rolnictwo 6,8% – przemysł 30,9% – usługi 62,3%
budżet: – dochody – wydatki	17,78 mld $ 19,06 mld $
inflacja:	3,4%
siła robocza:	1 720 000 ludzi
struktura zatrudnienia:	– rolnictwo 2,7% – przemysł 32,8% – usługi 64,5%
ludność żyjąca poniżej ubóstwa:	11%
bezrobocie:	17,2%
dług publiczny:	56,2% PKB
dług zagraniczny:	33,09 mld $
rezerwy złota i dewizy:	11,07 mld $
inwestycje:	28,5% PKB
przemysłowe produkcyjne tempo wzrostu:	5%
elektryczność: – produkcja – konsumpcja	12,95 mld kWh 16,53 mld kWh
ropa naftowa: – produkcja – konsumpcja	20 500 bb bar/d 93 000 bar/d
gaz ziemny: – produkcja – konsumpcja	1,85 mld m³ 2,99 mld m³
import:	21,79 mld $
import (najważniejsi partnerzy)	Włochy: 15,9% Niemcy: 14,9% Rosja: 9,1% Słowenia: 6,8% Austria: 5,8% Chiny: 4,7% Francja: 4,2%
eksport:	11,17 mld $
eksport (najważniejsi partnerzy)	Włochy: 21,8% Bośnia i Hercegowina: 14,7% Niemcy: 10,7% Słowenia: 8,1% Austria: 7,3%

Uczestnictwo w organizacjach i porozumieniach

Chorwacja jest członkiem wielu organizacji o charakterze ekonomicznym^[5]:

2000 – Światowa Organizacja Handlu
2007 – Środkowoeuropejskie Porozumienie o Wolnym Handlu

Przypisy

1 2 3 Report for Selected Countries and Subjects. IMF, 2016. [dostęp 2017-03-26]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Croatia: Growth gathering steam. W: European Commission: Winter 2017 Economic Forecast - Croatia. January 2017, s. 80–81, seria: Institutional Paper 48. ISBN 978-92-79-64680-5. [dostęp 2017-03-26]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 Chorwacja. CIA. [dostęp 2017-03-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-15)]. (ang.).
1 2 Croatia. [w:] World Bank [on-line]. [dostęp 2017-03-26]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 Chorwacja. [w:] MSZ [on-line]. 2017-01-17. [dostęp 2017-03-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-27)]. (pol.).
↑ EDP ongoing procedure Croatia. [w:] ec.europa.eu [on-line]. [dostęp 2017-03-26].

[imf1-1] 1 2 3 Report for Selected Countries and Subjects. IMF, 2016. [dostęp 2017-03-26]. (ang.).

[ECWF2017-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Croatia: Growth gathering steam. W: European Commission: Winter 2017 Economic Forecast - Croatia. January 2017, s. 80–81, seria: Institutional Paper 48. ISBN 978-92-79-64680-5. [dostęp 2017-03-26]. (ang.).

[CIAfactbook-3] 1 2 3 4 5 6 Chorwacja. CIA. [dostęp 2017-03-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-15)]. (ang.).

[WB-4] 1 2 Croatia. [w:] World Bank [on-line]. [dostęp 2017-03-26]. (ang.).

[MSZ-5] 1 2 3 4 5 6 7 8 Chorwacja. [w:] MSZ [on-line]. 2017-01-17. [dostęp 2017-03-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-27)]. (pol.).

[EDP-6] EDP ongoing procedure Croatia. [w:] ec.europa.eu [on-line]. [dostęp 2017-03-26].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]