Hartland Point
![]() Przylądek od strony morza; widoczna latarnia morska Hartland Point oraz wieża radarowa stacji kontroli ruchu lotniczego | |
| Państwo | |
|---|---|
| Kraj | |
| Rodzaj obiektu | |
Położenie na mapie Devonu ![]() | |
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii ![]() | |
Położenie na mapie Anglii ![]() | |

Hartland Point – przylądek w południowo-zachodniej Anglii (Wielka Brytania), na północnym wybrzeżu hrabstwa Devon, najbardziej na północny zachód wysunięty punkt tego hrabstwa (wyłączając wyspę Lundy[1])[2]. Stanowi zwieńczenie półwyspu Hartland[3].
Zgodnie z ustaleniami Międzynarodowej Organizacji Hydrograficznej przylądek wyznacza granicę między Kanałem Bristolskim (na wschód od przylądka) a Morzem Celtyckim (na zachód)[4]. Wybrzeże klifowe. Odcinek na wschód od przylądka jest względnie osłonięty (zatoka Barnstaple lub Bideford Bay[1]), zaś odcinek na południowy zachód od niego wystawiony jest na działanie otwartego oceanu[2]
Najbliższą miejscowością jest przysiółek Titchberry, nieco dalej w głębi lądu położone jest Hartland[1]. Przylądek znajduje się w obrębie obszaru chronionego krajobrazu North Devon Coast National Landscape (AONB)[5] oraz obszaru ochrony przyrody Marsland to Clovelly Coast SSSI[6].
Na przylądku znajduje się latarnia morska Hartland Point, wzniesiona w latach 1872–1874. Nieopodal znajduje się zabytkowa rezydencja Hartland Abbey z XVIII wieku, wzniesiona w miejscu średniowiecznego opactwa[2]. Przez przylądek prowadzi pieszy szlak turystyczny King Charles III England Coast Path[1].
W pobliżu umieszczony jest kamień pamiątkowy, który upamiętnia ofiary zatopienia okrętu szpitalnego HMHS „Glenart Castle” przez niemiecki okręt podwodny SM UC-56, które miało miejsce 26 lutego 1918 roku, około 20 mil morskich od Hartland Point[7].
Historia
Hartland Point to prawdopodobnie „Przylądek Herkulesa” (Herculis Promontorium), o którym Klaudiusz Ptolemeusz wspomniał w swojej Geografii (II wiek)[8].
W latach 1926–1983 na przylądku znajdował się posterunek obserwacyjny straży wybrzeża (HM Coastguard), od lat 30. pełniący także funkcję stacji meteorologicznej[9].
Podczas II wojny światowej funkcjonowała tu stacja rozpoznania elektromagnetycznego służby „Y”, której zadaniem było przechwytywanie niemieckiej komunikacji radiowej na morzu w paśmie VHF. Znajdowała się tu także stacja radarowa, przeznaczona do wykrywania nieprzyjacielskich samolotów w ramach systemu Chain Home Low[10].
Obiekt wznowił działalność podczas zimnej wojny, w latach 50. jako stacja naprowadzania myśliwców przechwytujących (GCI), później stację wykorzystywano do nadzoru bezpieczeństwa ćwiczeń wojskowych. Stacja zakończyła działalność w 1987 roku. W jej miejscu funkcjonuje dzisiaj cywilna stacja kontroli ruchu lotniczego[10].
Przypisy
- 1 2 3 4 Georeferenced Maps: OS Maps Leisure (1:50,000/1:25,000). National Library of Scotland. [dostęp 2026-08-13]. (ang.).
- 1 2 3 A Walk with a Point. [w:] Explore Devon [on-line]. Devon County Council. [dostęp 2026-08-13]. (ang.).
- ↑ DCA 31: Hartland Peninsula. [w:] Devon Character Areas [on-line]. Torridge District Council. [dostęp 2026-08-13]. (ang.).
- ↑ Limits of Oceans and Seas, wyd. 3, International Hydrographic Organization, 1953, s. 39 [dostęp 2026-08-13] (ang.).
- ↑ North Devon Coast National Landscape. [dostęp 2026-08-13]. (ang.).
- ↑ Sites of Special Scientific Interest (England). Natural England. [dostęp 2026-08-13]. (ang.).
- ↑ Hospital Ship Glenart Castle. [w:] War Memorials Register [on-line]. Imperial War Museum. [dostęp 2026-08-13]. (ang.).
- ↑ The Promontory of Hercules, Hartland Point. Heritage Gateway. [dostęp 2026-08-13]. (ang.).
- ↑ Hartland Point Weather Station. [dostęp 2026-08-13]. (ang.).
- 1 2 Hartland Point Rotor Radar Station. Subterranea Britannica. [dostęp 2026-08-13]. (ang.).



