Hełm Brodie
Hełm Brodie (ang. Brodie helmet) – brytyjski hełm wojskowy, opracowany i opatentowany w 1915 r. przez Johna Leopolda Brodie.
Historia
Mk. I
Zmasowane wykorzystanie artylerii podczas I wojny światowej powodowało olbrzymie straty wśród żołnierzy nie mających żadnej ochrony przed urazami głowy powodowanymi przez odłamki i szrapnele. Po wprowadzeniu przez Francuzów bardzo udanego (pierwszego nowoczesnego) hełmu Adrian Mle 1915, Brytyjczycy postanowili zapewnić analogiczną ochronę również swoim żołnierzom. Brodie Mk. I wzorowany był na średniowiecznym kapalinie. Wykonywany był z jednego płatu blachy stalowej metodą wytłaczania, dzięki czemu hełm uzyskiwał dużą wytrzymałość. Drugą ważną zaletą był niski koszt nieskomplikowanej produkcji[1]. Waga hełmu, według producenta, wynosiła około 1,2 funta (0,5 kg)[2]. Posiadał skórzany fasunek oraz podpinkę[1].
Pierwsze hełmy Brodiego dotarły na front we wrześniu 1915 r., a już na początku 1916 r. armia posiadała ich 250 tys.[3]. Zadaniem hełmu była osłona głowy oraz ramion głównie przed odłamkami i szrapnelami padającymi z góry. Brodie sprawdzał się w tym bardzo dobrze w sytuacjach gdy żołnierze przebywali w okopach. Natomiast na otwartej przestrzeni uwypuklała się jego główna wada w postaci płytkiego dzwonu niedostatecznie osłaniającego boki głowy[1].
Mk. I pozostawał na wyposażeniu armii brytyjskiej przez 25 lat, od 1915 do 1940 roku (z niewielkimi zmianami konstrukcyjnymi). W 1936 r. wprowadzono nowszą wersję z wygodniejszym parcianym fasunkiem i podpinką (Mk. I H2)[1].
Mk. II
W roku 1937 r. hełm zmodyfikowano wprowadzając wersję Mk. II. Nowy hełm wszedł do szerszego użytku dopiero w 1940 r. Po operacji „Overlord” w jednostkach frontowych powoli był zastępowany przez hełm Mk. 3 o odmiennej konstrukcji[4].
W USA (M1917)
Stany Zjednoczone przystępując w 1917 r. do I wojny światowej nie posiadały na wyposażeniu swoich wojsk hełmów. Dostrzegając konieczność wprowadzenia tego rodzaju uzbrojenia ochronnego powołano specjalną komisję która w czerwcu 1917 r. wybrała hełm Brodiego przyjmując go na wyposażenie armii jako M1917 (czynnikiem decydującym była m.in. możliwość niemal natychmiastowego dostarczenia 400 000 hełmów z Wielkiej Brytanii). Hełmy M1917 produkowane od podstaw w Stanach Zjednoczonych nieznacznie różniły się od brytyjskiego pierwowzoru. Przede wszystkim hełmy amerykańskie wykonywano ze stopu składającego się w 12% z manganu. Powodowało to wzrost odporności balistycznej o około 10% w stosunku do hełmu brytyjskiego. M1917 był także w stanie wytrzymać trafienie pociskiem z pistoletu Colt M1911 kal. 11,43 mm[3].
Hełm w wersji M1917A1 był standardowym hełmem armii amerykańskiej jeszcze na początku II wojny światowej, aż do zastąpienia go w 1942 r. przez hełm M1[5].
W Polsce
W odrodzonej po I wojnie światowej Polsce, znalazło się wiele rodzajów oporządzenia i uzbrojenia różnych państw (w tym także brytyjskie i amerykańskie Brodie). Ich pochodzenie było różne, przykładowo z polskich oddziałów formowanych w okolicach Murmańska, a także częściowo z tzw. Armia Hallera. Ostatecznie hełmy Mk. I i M1917 zostały zmagazynowane jako rezerwa (spis inwentarzowy z 1928 r. wzmiankował o posiadaniu 2086 hełmów tego typu)[3].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 Mk. I – Hełmy Brytyjskie
- ↑ Hełm Angielski. [dostęp 2014-10-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-07)].
- 1 2 3 Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S. Wojsk 1918-1939. [dostęp 2009-10-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-17)].
- ↑ Mk. 2 – Hełmy Brytyjskie
- ↑ M-1917 / Steel helmet M1917A1. [dostęp 2011-12-19]. (ang.).