Hecateana

Hecateana
Takano, 2026
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

motyle

Podrząd

Glossata

Infrarząd

motyle różnoskrzydłe

Nadrodzina

Bombycoidea

Rodzina

Eupterotidae

Podrodzina

Janinae

Rodzaj

Nepenthojana

Typ nomenklatoryczny

Stenoglene paulisi Dall’Asta et Poncin, 1980

Hecateana – rodzaj motyli z rodziny Eupterotidae i podrodziny Janinae. Obejmuje cztery opisane gatunki. Zamieszkują Afrykę.

Morfologia

Motyle średnich rozmiarów. Ciało i tło skrzydeł mają kremowo ubarwione. Na wierzchach skrzydeł występuje ciemnofioletowobrązowy do ciemnoszarobrązowego wzór, u samic wyrażony słabiej niż u samców, na spodach skrzydeł jakiegokolwiek wzoru brak[1].

Głowa ma podwójnie grzebykowane czułki, przy czym u samic wypustki członów są krótsze niż u samców[1].

Skrzydło przednie jest podługowato-trójkątne z zaokrąglonym szczytem, zaokrągloną i lekko kątowo zgiętą między pierwszą a drugą gałęzią żyłki medialnej krawędzią zewnętrzną oraz powrębianą krawędzią tylną. W jego użyłkowaniu występuje wspólny trzonek dla czwartej i piątej gałęzi żyłki radialnej. Wzór przedniego skrzydła cechuje się zakrzywioną przepaską przedkrawędziową, czasem obecną także zakrzywioną przepaską zaśrodkową, a także często występującymi dwiema jajowatymi kropkami w przedkrawędziowej części pola między trzecią gałęzią żyłki medialnej a drugą gałęzią żyłki kubitalnej. Skrzydło tylne jest jajowate z zaokrąglonym zewnętrznym brzegiem i lekko zafalowanym brzegiem tylnym. Delikatnie zakrzywiona przepaska zaśrodkowa i zakrzywiona, złożona z dwóch linii (wewnętrznej zygzakowatej i zewnętrznej rozbitej na kropki) przepaska przedkrawędziowa widoczne są tylko w tylnej jego połowie. Ciemne znaczenia występują w kącie tylnym i na końcach przepasek[1].

Samcze genitalia cechują się szerokim tegumenem, jajowatymi lub trapezowatymi i całkowicie oddzielonymi wypustkami pośrodkowymi, unkusem ze zredukowaną częścią środkową i długim wyrostkiem bocznym, a czasem też wyrostkiem boczno-środkowym, wąskim, V-kształtnym winkulum, krótkim i zaokrąglonym na wierzchołku sakusem, prawie walcowatą i w zarysie trapezowatą jukstą oraz szeroko-trójkątną walwą podzieloną na podługowato-trójkątną, zwieńczoną delikatnie dogrzbietowo zakrzywionym wyrostkiem część kostalną oraz trójkątną, zwężoną ku nożowatemu wyrostkowi część sakularną zwieńczoną wyrostkiem z hakowatą wypustką u szczytu. Przysadzisty edeagus ma zaokrąglone cekum i zwężoną listewkę[1].

Ekologia i występowanie

Rodzaj afrotropikalny, rozmieszczony w gwinejsko-kongijskiej strefie równikowych lasów deszczowych oraz w górach Usambara[1]. Jego przedstawiciele znani są z Wybrzeża Kości Słoniowej, Kamerunu, Konga, Demokratycznej Republiki Konga, Republiki Środkowoafrykańskiej i Tanzanii[2][1].

Taksonomia i ewolucja

Pozycja filogenetyczna rodzaju względem rodzajów pokrewnych wg Takano (2026)



Streptojana



Nepenthojana




Microjana




Cryptojana





Artemisana




Neojana



Drepanojana








Atopojana



Hecateana





Smithiana




Lokiana




Urojana



Epijana







Stenoglene





Rodzaj ten wprowadzony został w 2026 roku przez Hitoshiego Takano na łamach „Ecologica Montenegrina”. Nazwa rodzajowa to połączenie imion greckiej bogini Hekate i rzymskiej bogini Diany (Jany). W wynikach przeprowadzonej przez tego autora molekularnej analizy filogenetycznej znalazł się on w pozycji siostrzanej dla rodzaju Atopojana, tworząc z nim klad siostrzany dla kladu tworzonego przez rodzaje Smithiana, Lokiana, Urojana i Epijana[1].

Do rodzaju zalicza się cztery opisane gatunki[1]:

  • Hecateana dargei Takano, 2026
  • Hecateana giustii Takano, 2026
  • Hecateana kitchingi Takano, 2026
  • Hecateana paulisi (Dall’Asta et Poncin, 1980)

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Hitoshi Takano. Revisional notes on the monkey-moth genus Stenoglene Felder & Felder, 1874 and its allies, with descriptions of several new genera and species (Lepidoptera: Bombycoidea: Eupterotidae: Janinae). „Ecologica Montenegrina”. 94, s. 1–75, 2026. DOI: 10.37828/em.2026.94.1.
  2. ↑ Hecateana paulisi (Dall'Asta & Poncin, 1980). [w:] AfroMoths [on-line]. Belgian Biodiversity Platform. [dostęp 2026-07-15].