Microjana

Microjana
Takano, 2026
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

motyle

Podrząd

Glossata

Infrarząd

motyle różnoskrzydłe

Nadrodzina

Bombycoidea

Rodzina

Eupterotidae

Podrodzina

Janinae

Rodzaj

Microjana

Typ nomenklatoryczny

Chrysopoloma citrina Druce, 1886

Microjana – rodzaj motyli z rodziny Eupterotidae i podrodziny Janinae. Obejmuje 25 opisanych gatunków. Zamieszkują Afrykę.

Morfologia

Motyle niewielkich rozmiarów, mniejsze od innych przedstawicieli podrodziny. Ubarwienie ciała i tła skrzydeł bywa od kremowobiałego przez żółte i różowe po rdzawobrązowe. Skrzydła są delikatne, niemal przezroczyste, u większości gatunków z irydyzacją przypominającą pawie pióra[1].

Skrzydło przednie jest szeroko-trójkątne z zaokrąglonymi wierzchołkiem, krawędzią zewnętrzną i kątem tylnym, tylne skrzydło zaś ma krawędź zewnętrzną łukowatą. Użyłkowanie skrzydła przedniego cechuje się obecnością wspólnego trzonka dla czwartej i piątej gałęzi żyłki radialnej. Wzór skrzydeł cechuje się nieregularnymi, pofalowanymi, często rozbitymi na kropki przepaskami zaśrodkową i przedkrawędziową, z których ta pierwsza bywa nieobecna, a druga poprzeczna. Przepaska przedkońcowa ma postać maźnięć lub kropek wzdłuż zewnętrznej krawędzi skrzydła lub nie ma jej wcale. Przednie skrzydło często ma jedną lub więcej ciemnych plamek przedwierzchołkowych. Spody skrzydeł są zwykle jaśniejsze i grubiej znaczone niż wierzchy[1].

Samcze genitalia cechują się szerokim tegumenem, uwstecznionym, błoniastym gnatosem, unkusem o zredukowanej części środkowej i parze pojedynczych lub rozdwojonych wyrostków bocznych oraz podługowato-trójkątną walwą podzieloną na smukłą, zwężoną ku rozdwojonemu szczytowi część kostalną i trójkątną, ku szczytowi zwężoną, a na szczycie rozdwojoną lub hakowatą część sakularną. Winkulum jest wąskie i V-kształrne, sakus krótki i zaokrąglony na wierzchołku, a juksta trapezowata. Zakrzywiony, pośrodkowo przewężony edeagus ma zaokrąglone cekum oraz kulistą wezykę z niewielką łatką drobnych guzków[1].

Ekologia i występowanie

Owady te zasiedlają głównie lasy, acz jeden gatunek spotykany jest na terenach z mozaiką formacji leśnych i sawannowych[1].

Rodzaj afrotropikalny, rozmieszczony głównie w gwinejsko-kongijskiej strefie równikowych lasów deszczowych[1].

Taksonomia i ewolucja

Pozycja filogenetyczna rodzaju względem rodzajów pokrewnych wg Takano (2026)



Streptojana



Nepenthojana




Microjana




Cryptojana





Artemisana




Neojana



Drepanojana








Atopojana



Hecateana





Smithiana




Lokiana




Urojana



Epijana







Stenoglene





Rodzaj ten wprowadzony został w 2026 roku przez Hitoshiego Takano na łamach „Ecologica Montenegrina”. W wynikach przeprowadzonej przez tego autora molekularnej analizy filogenetycznej znalazł się on w nierozwikłanej trytomii z kladem tworzonym przez rodzaje Streptojana i Nepenthojana oraz kladem tworzonym przez pozostałe zbadane rodzaje[1].

Do rodzaju zalicza się 25 opisanych gatunków[1]:

  • Microjana annae (Giusti et László, 2025)
  • Microjana bouyeri Takano, 2026
  • Microjana brunneofasciata (Dall’Asta et Poncin, 1980)
  • Microjana citrina (Druce, 1886)
  • Microjana citrinoides (Dall’Asta et Poncin, 1980)
  • Microjana dallastai (Bouyer, 2012)
  • Microjana dehanica (Strand, 1911)
  • Microjana dufranei (Bouyer, 2012)
  • Microjana fontainei (Dall’Asta et Poncin, 1980)
  • Microjana fouassini (Dall’Asta et Poncin, 1980)
  • Microjana hikaru Takano, 2026
  • Microjana latimaculata (Dall’Asta et Poncin, 1980)
  • Microjana morettoi (Bouyer, 2012)
  • Microjana novempunctata (Bethune-Baker, 1927)
  • Microjana opalina (Druce, 1910)
  • Microjana parvula (Dall’Asta et Poncin, 1980)
  • Microjana pellucida (Joicey et Talbot, 1924)
  • Microjana pujoli (Dall’Asta et Poncin, 1980)
  • Microjana sinjaevi (Bouyer, 2012)
  • Microjana smithi (László et Giusti, 2025)
  • Microjana subiridescens (Holland, 1893)
  • Microjana sulphureoides (Kühne, 2007)
  • Microjana sulphureotincta (Strand, 1912)
  • Microjana tabithae Takano, 2026
  • Microjana uelei (Dall’Asta et Poncin, 1980)

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Hitoshi Takano. Revisional notes on the monkey-moth genus Stenoglene Felder & Felder, 1874 and its allies, with descriptions of several new genera and species (Lepidoptera: Bombycoidea: Eupterotidae: Janinae). „Ecologica Montenegrina”. 94, s. 1–75, 2026. DOI: 10.37828/em.2026.94.1.