Henryk Kunzek
![]() Henryk Kunzek na portrecie Witkacego, 1920 | |
| Data i miejsce urodzenia |
22 lutego 1871 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
17 września 1928 |
| Zawód, zajęcie | |
| Odznaczenia | |

Kraków ul. Piłsudskiego 10-12

Henryk Kunzek (ur. 22 lutego 1871 w Samborze, zm. 17 września 1928 w Batowicach k. Krakowa) – polski działacz niepodległościowy, malarz i rzeźbiarz, podpułkownik lekarz Wojska Polskiego.
Życiorys
Studiował medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim, po ukończeniu nauki w 1894 pracował we Lwowie jako lekarz. Jego największą pasją była sztuka, od 1900 uczęszczał na lekcje malarstwa do prywatnej szkoły Stanisława Batowskiego-Kaczor. Od 1903 ilustrował Liberum Veto, czasopismo satyryczne redagowane przez polityków Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego. W 1905 wyjechał na krótko do Paryża, aby w Akademii Colarossiego poznać tajniki rzeźbiarstwa. Jesienią 1905 rozpoczął studia na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w pracowni Konstantego Laszczki, od 1911 był asystentem profesora i prowadził kurs rysunku wieczorowego. Współpracował z Janem Szczepkowskim i Ludwikiem Pugetem, z którymi m.in. wykonywał kukiełki dla kabaretu Zielony Balonik. Od listopada 1912 był członkiem zarządu Polskiego Skarbu Wojskowego, od 1913 był jego kasjerem głównym. Członek Wydziału Finansowego Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych[1].
Od 3 sierpnia 1914 był członkiem krakowskich oddziałów strzeleckich, wkrótce został lekarzem III baonu strzeleckiego, pracował w szpitalach legionowych w Milikowie, Kętach, Wadowicach i Rzeszowie. W Lublinie pełnił funkcję ordynatora, a po wycofaniu się ze służby na froncie trafił do szpitala Legionów w Warszawie. 1 listopada 1915 został mianowany porucznikiem lekarzem[2]. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917) przeszedł do służby garnizonowej w Polskim Korpusie Posiłkowym w Przemyślu. Po bitwie pod Rarańczą (15/16 lutego 1918) został internowany przez wojska austriackie w Dułowie (węg. Dulfalva) na Zakarpaciu.
W 1918 na krótko zamieszkał w Warszawie, był w tym czasie wykładowcą anatomii artystycznej w Szkole Sztuk Pięknych. W 1919 powrócił do Krakowa. 24 czerwca 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu podpułkownika, w Korpusie Lekarskim, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich[3]. Od 1921 prowadził wykłady z rysunku wieczorowego na Akademii Sztuk Pięknych. Chętnie przyjeżdżał do Zarzecza, gdzie malował w plenerze[4]. Zmarł w Batowicach, spoczywa na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera CB, rząd wsch.).
Tworzył rzeźby modernistyczne, popiersia i figury sakralne, zajmował się również medalierstwem. Ilustrował również książki i czasopisma, szczególnie często były to rysunki karykaturalne o charakterze satyrycznym. Był autorem utworów literackich oraz felietonów i felietonów dotyczących sztuki.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości – pośmiertnie 24 października 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[5][6][7]
Przypisy
- ↑ Wanda Kiedrzyńska, Powstanie i organizacja Polskiego Skarbu Wojskowego 1912–1914, w: „Niepodległość”, t. XIII zeszyt 1 (33), 1936, s. 94.
- ↑ Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 53.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 26 z 14 lipca 1920, s. 579.
- ↑ H. Ostrowska-Grabska, Bric a brac 1848-1939, Wrocław 1978, s. 225.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 251, poz. 335 (ISAP)
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-01-24].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-01-24].
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
- Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917). Komenda Legionów Polskich, 1917.
- Wacława Milewska, Maria Zientara, Sztuka Legionów Polskich i jej twórcy, 1914–1918, Wydawnictwo Arkady, 1999 ISBN 83-7188-350-1.
Linki zewnętrzne
- Grażyna i Przemysław Witekowie Artyści w strzeleckim zbrojnym ruchu niepodległościowym I wojny światowej, Oleandry nr. 16 (maj 2005). jozwa22.republika.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-25)].
- Postać Henryka Kunzeka na portalu culture.pl
- Publikacje Henryka Kunzeka w bibliotece Polona
- Henryk Kunzek, Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2022-03-10].
