Holumnica
 | |||
| |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Kraj | |||
| Powiat | |||
| Starosta |
Jana Tureková[1] | ||
| Powierzchnia |
16,78[2] km² | ||
| Wysokość |
594[3] m n.p.m. | ||
| Populacja (2024) |
| ||
| • liczba ludności |
930[4] | ||
| • gęstość |
55,42 os./km² | ||
| Nr kierunkowy |
+421 52[3] | ||
| Kod pocztowy |
059 94[3] | ||
| Tablice rejestracyjne |
KK | ||
Położenie na mapie kraju preszowskiego  | |||
Położenie na mapie Słowacji  | |||
 49°14′01″N 20°31′30″E/49,233611 20,525000 | |||
| Strona internetowa | |||
Holumnica (węg. Hollólomnic) – wieś (obec) w północno-wschodniej Słowacji w kraju preszowskim, w powiecie Kieżmark.
Położenie
Leży na środkowym Spiszu, u północno-zachodnich podnóży Gór Lewockich. Zwarta zabudowa wsi ciągnie się w dolinie Holumnickiego potoku, uchodzącego tuż niżej do Popradu jako jego prawobrzeżny dopływ[5].
Historia
Powstała w ostatniej ćwierci XIII w. w dobrach Görgeyów[6]. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z roku 1293, kiedy pojawiła się jako Nova Lompnicha. Później występowała jako Noglumnicha (1329), Magna Lomnitz (1361), Holemnicz (1773), Polomnitz (1786), Holomnica (1808); węg. Hollólomnic, niem. Holumnitz[7]. Zasiedlona została osadnikami niemieckimi, którzy w XVI w. w większości przyjęli luteranizm[6]. Później należała do Berzeviczych i Ujházych[7].
W 1600 r. wieś miała 31 domów. W 1787 r. miała 104 domy i 731 mieszkańców, a 1828 – 119 domów i 866 mieszkańców. Zajmowali się oni rolnictwem i furmanieniem. Była znana również jako ośrodek płóciennictwa, a jej mieszkańcy trudnili się też bieleniem płótna[7].
Pod koniec 1944 r. większość zamieszkujących wieś Niemców uciekła na zachód przed zbliżającym się frontem. Po zakończeniu wojny na opuszczone gospodarstwa przybyła ludność z okolicznych, przeludnionych wsi[7].
Obiekty historyczne
W centralnej części wsi znajduje się rzymskokatolicki kościół parafialny pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Murowany, z wieżą na osi. Pierwotnie gotycki, znacznie przebudowany w XIX w. W zakrystii zachowały się drewniany, polichromowany krucyfiks z XVIII w. oraz barokowa skrzynia z połowy tego samego wieku[8].
Zapewne na przełomie XV i XVI w. Görgeyowie wybudowali tuż ponad wsią murowany, gotycko-renesansowy kasztel na planie prostokąta, zwieńczony tzw. polską attyką, który już na początku XX w. był w zaawansowanej ruinie[6](obecnie pozostały resztki murów).
Przypisy
- ↑ Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí. Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-09-28]. (słow.).
- ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2025-03-31]. Ustawienia: om7014rr_obc: AREAS_SK, om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter)
- 1 2 3 Statistical Office of the Slovak Republic: Základná charakteristika. 2015-04-17. [dostęp 2022-03-31]. (słow.).
- ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne). www.statistics.sk. [dostęp 2025-03-31]. Ustawienia: om7101rr_obc: AREAS_SK
- ↑ Mapa turystyczna. [dostęp 2026-06-19].
- 1 2 3 Tadeusz M. Trajdos. Zamki na Spiszu. „Wierchy. Rocznik poświęcony górom”. R. 57 (1988-1991), s. 169-180, 1993. Komisja Turystyki Górskiej ZG PTTK, Kraków. Oficyna Wydawnicza „Sudety” Oddziału Wrocławskiego PTTK. ISSN 0137-6829.
- 1 2 3 4 Holumnica - História. [w:] E-OBCE.sk [on-line]. TERRA GRATA. [dostęp 2017-11-19]. (słow.).
- ↑ Kostoly. Holumnica – Kostol sv Kataríny Alexandrijskej. [dostęp 2026-06-19]. (słow.).
Linki zewnętrzne
- Łomnica 1). Krucza al. Hołumnica, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 694.
| Miasta |
|
|---|---|
| Wsie |
|
