Toporec

Toporec
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Słowacja

Kraj

 preszowski

Powiat

Kieżmark

Starosta

Jozef Potanko[1]

Powierzchnia

28,13[2] km²

Wysokość

603 m n.p.m.

Populacja (2023)

 

• liczba ludności

2 039[3]

• gęstość

72,55[4] os./km²

Nr kierunkowy

+421-52

Kod pocztowy

059 95

Tablice rejestracyjne

KK

Położenie na mapie kraju preszowskiego
Mapa konturowa kraju preszowskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Toporec”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Toporec”
Ziemia49°15′53″N 20°29′29″E/49,264722 20,491389
Strona internetowa

Toporec (węg. Toporc, niem. Toportz) – wieś (obec) w północnej Słowacji leżąca w powiecie Kieżmark, w kraju preszowskim.

Położenie

Wieś leży na Spiszu, ok. 3 km na zachód od Podolińca, na skraju Kotliny Popradzkiej, u południowych podnóży Magury Spiskiej. Zabudowania ciągną się wzdłuż cieku wodnego o nazwie Toporský potok, do którego na terenie wsi wpadają dopływy Hlinený potok oraz Homôľka[5].

Historia

Pierwsza pisemna wzmianka o wsi pochodzi z 1277 roku[6]. Już w 1303 r. wzmiankowany był tu kościół. W późniejszych czasach dominowała ludność niemiecka, wyznaniowo podzielona na katolików i ewangelików. Obok kościoła katolickiego powstał i ewangelicki. Majątek tutejszy należał do rodu Görgey’ów. W istniejącym do dziś dworze urodził się Artúr Görgey, naczelny dowódca powstania węgierskiego w 1849 r., antagonista Józefa Bema i Henryka Dembińskiego[7]. We wrześniu 1937 r. wieś zniszczył wielki pożar, jednak ocalały i oba kościoły i oba dwory (kasztele) Görgey’ów z otoczeniem[8].

Zabytki

  • Kościół katolicki pw. św. Michała Archanioła z początków XIV w.
  • Kościół ewangelicki z XVIII w.
  • Kasztel Görgey’ów tzw. stary (słow. starý Kaštieľ Görgeiovcov), z XVII w., otoczony parkiem ze starymi okazami drzew[9];
  • Kasztel Görgey’ów tzw. nowy (słow. nový Kaštieľ Görgeiovcov) z końca XVIII w.

Przypisy

  1. ↑ Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí. Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-10-30]. (słow.).
  2. ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7014rr_obc: 28,13S_SK, om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter).
  3. ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne). www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7101rr_obc: AREAS_SK.
  4. ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7014rr_obc: AREAS_SK.
  5. ↑ Mapa turystyczna. [dostęp 2025-07-26].
  6. ↑ Obec Toporec. [w:] E-OBCE.sk [on-line]. TERRA GRATA. [dostęp 2017-10-30]. (słow.).
  7. ↑ Mieczysław Orłowicz: Ilustrowany przewodnik po Galicyi, Bukowinie, Spiszu, Orawie i Śląsku Cieszyńskim. Lwów: dr Karol Kwieciński, 1919, s. 465-466.
  8. ↑ Witold Mileski. Kronika Podhala. „Wierchy. Rocznik poświęcony górom i góralszczyźnie.”. R. XV, s. 222, 1937. Polskie Towarzystwo Tatrzańskie, Kraków.
  9. ↑ Jozef Ďurček: Spiš. Turistický sprievodca. Bratislava: Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, 1979, s. 150.