Jan Drączkowski
| Data urodzenia |
1927 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
9 września 2009 |
| Zawód, zajęcie | |
| Odznaczenia | |
Jan Drączkowski (ur. 15 grudnia 1927 w Gdyni, zm. 9 września 2009 w Gdyni)[1][2][3][4] – polski kapitan żeglugi wielkiej; w latach 60./80. kapitan m.in. statków: drobnicowca Krynica, statku pasażerskiego MS „Stefan Okrzeja”, drobnicowca M/S „Jasło”, promu kolejowo-samochodowego MF „Jan Heweliusz”[a]; były ławnik Izby Morskiej i Odwoławczej w Gdyni; na morzu ponad 40 lat.
Życiorys
Jan Drączkowski, syn Władysława i Teodory z d. Kałuża, urodził się 15 grudnia w 1927 r. w Gdyni[1][6].


Dzieciństwo z bratem Tadeuszem[2] spędził w Kamiennej Górze, dzielnicy Gdyni położonej we wschodniej części miasta. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Gdyni, Łodzi, Bydgoszczy i Warszawie[2]. W roku 1938 z rodzicami przenieśli się do Warszawy, gdzie jego ojciec Władysław grał w filharmonii i w radiu. W 1939 r. przed wybuchem wojny rodzina przeniosła się do Włoch, koło Warszawy. Oblężenie Warszawy przeżył wraz z rodziną w stolicy. W czasie okupacji przez dwa lata uczeń Miejskiej Męskiej Szkoły Handlowej w Warszawie; słuchacz tajnych kompletów.[1][2]Po wojnie pracował z ojcem i bratem we Włochach w łaźni, chroniąc się przed karną ewakuacją, przetrwali do wyzwolenia. Ukończył trzecią i czwartą klasę Gimnazjum Ogólnokształcącego we Włochach k. Warszawy, uzyskał małą maturę[6].
W 1945 r. rozpoczął naukę na Wydziale Nawigacyjnym w Państwowej Szkoły Morskiej w Szczecinie[1], gdzie popłynął w pierwszy powojenny rejs kandydacki na Darze Pomorza. PSM ukończył w 1948 r.[6], po czym otrzymał skierowanie do Szkolnej Kompanii Oficerów Rezerwy w Oficerskiej Szkole Marynarki Wojennej w Gdyni. Po rocznym pobycie na Oksywiu i promocji na stopień chorążego marynarki (dziesięć lat później, po zaliczeniu Specjalistycznego Kursu Hydrografii zdobył stopień kapitana rezerwy) rozpoczął pracę na statkach PLO. Jako oficer nawigator i szef działu pokładowego pracował na: „Waryńskim”, „Warcie”, „Lechu”, „Lublinie”, „Koperniku”, „Radomiu”, „Stefanie Okrzei”, „Reymoncie” oraz transatlantyku „Batory”. Od 1953 r. do 1976 r. był zarejestrowany jako informator o ps. „Roch”[7]. W 1956 r. uzyskał dyplom kapitana żeglugi wielkiej[1]. Jan Drączkowski odbył do Chin pierwszą w historii marynarki handlowej podróż, gdzie uczestniczył w przyjęciu z udziałem Mao Tse Tunga. Z bratem Tadeuszem uczestniczył w konwoju 7 statków (zbudowanych w Polsce dla Chin) płynącego wzdłuż północnych brzegów Syberii[6].
12 lipca 1960 objął swoje pierwsze dowództwo, zaokrętował na motorowiec linii północno-amerykańskiej „Krynica”, którym kilka miesięcy później zabrał z Bostonu do Gdyni zdeponowane na czas wojny skarby wawelskie (m.in. arrasy)[1]. 16 stycznia 1961 r. kapitan Jan Drączkowski statkiem „Krynica” zacumował przy dźwiękach hymnu narodowego, w pełnej gali banderowej przy Nabrzeżu Francuskim koło Dworca Morskiego[6][8]. W 1962 r. dowodził statkiem „Stefan Okrzeja”, którym zawinął do portu Makasar na wyspie Celebes z partią sprzętu radarowego dla armii indonezyjskiej[6]. 10 sierpnia 1967 r. jako kapitan odbył pierwszy rejs na trasie Gdynia – Londyn nowym statkiem M/S „Jasło”[9]. Był kapitanem statków: zbiornikowca „Prof. M.T. Huber”, drobnicowców „Ojców”, „Koszalin”, „Głogów”, „Sopot”, „Lechistan II”, „Djakarta”, „Sandomierz” i „Wolin”. W roku 1976 ukończył studia na Wydziale Ekonomik Transportu Morskiego Uniwersytetu Gdańskiego, uzyskując tytuł magistra[1]. W 1977 r. został pierwszym dowódcą nowego promu Jan Heweliusz wraz z kpt. żw. Tadeusz Semschem, gdzie każdy z nich pracował w cyklach po 14 dni, a więc 14 dni na burcie i 2 tygodnie wolnego. Każdy kapitan wymieniał się ze swoim zmiennikiem co 2 tygodnie, obaj byli zmiennikami wzajemnie[10]. Promem „Jan Heweliusz” dowodził także w 1979 r.[1]. Wcześniej dowodził promem Mikołaj Kopernik[1].
W latach 80. i 90 był zatrudniony na stanowisku kapitana i pływał m.in. na akwenach objętych działaniami wojny iracko-irańskiej. Pełniąc funkcję dowódcy pracował na statkach obcych bander: „Beiteddine”, „Saudi Indenpendence”, „Kassantina”, „Zapata”, i „Polnord”[1]. W latach 90. przeszedł na emeryturę. Zmarł 9 września 2009 r. w Gdyni. Pogrzeb odbył się 14 września 2009 r., został pochowany na cmentarzu witomińskim w Gdyni[3][6][2].
Życie prywatne
Rodzina Drączkowskich wywodzi się z Bydgoszczy. Jego dziadek Jan kupił po odzyskaniu przez Polskę niepodległości gospodarstwo rolne. W 1900 r. urodził się Władysław, ojciec obu przyszłych kapitanów, który od 1922 r. zaczął grać w reprezentacyjnej orkiestrze Marynarki Wojennej. W 1926 r. wziął ślub z Teodorą. W 1931 r. jego ojciec Władysław został kapelmistrzem orkiestry na transatlantyku SS Pułaski. Jan Drączkowski zawarł związek małżeński z Zofią z którego związku urodził się Andrzej. Jego żona Zofia pływała jako pielęgniarka przez ponad dwa lata na Batorym[6].
Odznaczenia
Jan Drączkiewicz był odznaczony m.in.[11]:
- Złoty Krzyż Zasługi
- Srebrny Krzyż Zasługi
- Srebrny Medal za Długoletnią Służbę
- Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
- Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
- Złota Odznaka „Zasłużony Pracownik Morza”
- Srebrna Odznaka „Zasłużony Pracownik Morza”
- Brązowa Odznaka „Zasłużony Pracownik Morza”
i inne
Uwagi
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Leszczyński 2012 ↓, s. 354.
- 1 2 3 4 5 Sawicki 2002 ↓, s. 83.
- 1 2 Dziennik Bałtycki Nr 214 z dnia 12/13 września 2009 r.
- ↑ Echo Morza: Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów Szkół Morskich 2009 nr 17 s. 162-164
- ↑ Zadworny 2024 ↓, s. 210.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Saga rodu Drączkowskich [online], pomorskie.naszemiasto.pl [dostęp 2025-12-02].
- ↑ Inwentarz Archiwalny IPN [online], inwentarz.ipn.gov.pl [dostęp 2025-12-17].
- ↑ Piwowoński 1989 ↓, s. 146.
- ↑ Pamięć o m/s „Jasło”, chlubie miasta, odchodzi w zapomnienie. Wciąż żyje we wspomnieniach Jana Telmy [online], pomorskie.naszemiasto.pl [dostęp 2025-12-03].
- ↑ Zadworny 2024 ↓, s. 13-14.
- ↑ Archiwum Zakładowe PLO, Akta osobowe Jana Drączkowskiego, kwerenda Jan Kazimierz Sawicki
Bibliografia
- Jan Sawicki: Kadry Morskie Rzeczypospolitej. Tom III, Polska Marynarka Handlowa: Noty biograficzne kadry, słuchaczy i absolwentów szkół morskich Tczewa, Gdyni i Szczecina. Gdynia: Pracownia Historii Wyższej Szkoły Morskiej w Gdyni, 2002. ISBN 83-86181-73-7.
- Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1989. ISBN 83-10-08902-3.
- Adam Zadworny: Heweliusz. Tajemnica katastrofy na Bałtyku. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2024. ISBN 978-83-8396-031-9.
- Ryszard Leszczyński: Ginące Frachtowce. Tom III. Gdańsk: Fundacja Promocji Przemysłu Okrętowego i Gospodarki Morskiej, 2012. ISBN 978-83-60584-33-0.