Jan Nowicki

Jan Nowicki
Ilustracja
(2018)
Data i miejsce urodzenia

5 listopada 1939
Kowal

Data i miejsce śmierci

7 grudnia 2022
Krzewent

Zawód

aktor, pedagog

Współmałżonek

Małgorzata Potocka
(2009–2015, rozwód)
Anna Kondratowicz
(2016–2022, jego śmierć)

Lata aktywności

1956–2022

Zespół artystyczny
Stary Teatr w Krakowie
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Krzyż Oficerski Orderu Węgierskiego Zasługi (cywilny)
Faksymile

Jan Nowicki (ur. 5 listopada 1939 w Kowalu[1.1], zm. 7 grudnia 2022 w Krzewencie[2][3]) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser teatralny, pedagog, pisarz i poeta.

Zagrał niemal 200 ról w teatrze telewizji i filmowych, m.in. w Niepochowanym, Wielkim Szu, Magnacie, Spirali i Sanatorium pod Klepsydrą. Przez ponad 30 lat był aktorem Starego Teatru w Krakowie, gdzie zagrał dziesiątki ról, a kreacje Stawrogina w Biesach, Rogożyna w Nastazji Filipownej, Artura w Tangu czy księcia Konstantego w Nocy listopadowej przeszły do historii polskiego teatru[4]. Otrzymał Złoty Laur za mistrzostwo w sztuce aktorskiej, a także nagrodę za wkład w rozwój europejskiej kinematografii[5]. Był również autorem wierszy, tekstów piosenek, kolęd oraz felietonów[6].

Życiorys

Uczęszczał do siedmiu różnych szkół średnich[1.2], m.in. do Zasadniczej Szkoły Zawodowej we Włocławku (na kierunku frezerstwo), Technikum Przemysłowo-Pedagogicznego Centralnego Urzędu Szkolenia Zawodowego w Radziejowie (kierunek: ślusarstwo), liceum kulturalno-oświatowego w Bydgoszczy i liceów ogólnokształcących w Poznaniu, a maturę zdał w jednym z liceów ogólnokształcących w Łodzi[1.2][7]. W latach 1958–1960 studiował na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi[8]. Po relegacji ze studiów zatrudnił się w Kopalni Węgla Kamiennego Bytom VIII – Miechowice, w której przez osiem miesięcy pracował jako górnik[9]. Ukończył studium wojskowe jako podoficer rezerwy, kapral podchorąży[10]. W 1964 ukończył z wyróźnieniem[11] studia w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie[12.1]; jego dyplomową rolą był występ w spektaklu Zabawa jak nigdy[13]. Od 1973 przez trzy semestry był wykładowcą PWST w Krakowie (przedmiot: sceny współczesne)[14], w latach 1974–1975[15] był prodziekanem wydziału aktorskiego tej uczelni[16][4], a w latach 80. prowadził zajęcia seminaryjne na tejże[17].

Jeszcze w trakcie studiów statystował bądź zagrał pomniejsze role w spektaklach Teatru Telewizji, m.in. w Krzyżakach (reż. Aleksander Ford) w 1960[18]. Po ukończeniu studiów zagrał drugiego drużbę w Weselu (reż. Andrzej Wajda) w Starym Teatrze w Krakowie[11]. W 1964 został aktorem tego teatru, w którym rozpoczął pracę rolą Piotra w dramacie Jeana Giraudoux Wariatka z Chaillot (reż. Zygmunt Hübner)[12.1]. Równocześnie do pracy Starym Teatrze był scenarzystą i reżyserem spektakli, które wystawiał w amatorskim teatrze Scena Narratora organizowanym przy Wyższej Szkole Pedagogicznej[19]. W połowie lat 60. dołączył do kręgu twórców kabaretu Piwnica pod Baranami[20], a szczególnie bliską więź zawiązał z Piotrem Skrzyneckim[21].

Na wielkim ekranie zadebiutował rolą uczestnika zabawy sylwestrowej w filmie Stanisława Wohla Przygoda noworoczna (1964)[12.1]. Przełomem w jego karierze filmowej była rola kapitana Wyganowskiego w kostiumowym filmie historycznym Andrzeja Wajdy Popioły (1965) i główna rola Bohatera w filmie psychologicznym Jerzego Skolimowskiego Bariera (1966)[22]. Za rolę Artura w wystawionym premierowo w 1965 spektaklu Tango (reż. Jerzy Janicki) otrzymał nagrodę na Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych[23]. Reżyser Jerzy Jarocki nazwał go „jedną z najbardziej wyrazistych osobowości aktorskich na polskiej scenie”[24]. Zagrał Hasslinga-Ketlinga of Elginu w kasowym filmie historycznym Jerzego Hoffmanna Pan Wołodyjowski (1969), ekranizacji powieści Henryka Sienkiewicza o tym samym tytule[25]. Wystąpił także w roli Marka w dramacie psychologicznym Krzysztofa Zanussiego Życie rodzinne (1970), który reprezentował Polskę w konkursie o Złotą Palmę na 24. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes[26]. Jego aktorskimi idolami w tym okresie byli m.in. Montgomery Clift, Dustin Hoffman, Gene Hackman i Al Pacino[27].

Powszechne uznanie publiczności i krytyków teatralnych zyskał dzięki roli Mikołaja Stawrogina w inscenizacji powieści Fiodora Dostojewskiego Biesy (reż. Andrzej Wajda), premierowo wystawionej 29 kwietnia 1971 w Starym Teatrze w Krakowie; spektakl w kolejnych latach zagrał także podczas wielu wyjazdów zagranicznych, m.in. kilka razy podczas Światowego Sezonu Teatralnego w Aldwych Theatre w Londynie[28].

Zagrał Jana, pierwszego męża Marty (Małgorzata Braunek), w szeroko komentowanym debiucie fabularnym Andrzeja Żuławskiego Trzecia część nocy (1972)[29]. Popularność przyniosła mu także rola amanta w melodramacie Romana Załuskiego Anatomia miłości (1972)[30] i Józefa w docenionym przez międzynarodową prasę psychologicznym filmie drogi Wojciecha Jerzego Hasa Sanatorium pod Klepsydrą (1973)[31]. Krytycy docenili także jego kolejne role w Starym Teatrze w Krakowie: Józefa K. w Procesie (1973; reż. Jerzy Jarocki), Wielkiego Księcia Konstantego w Nowy listopadowej (1974; reż. Andrzej Wajda) i Parfiena Siemionowicza Rogożyna w Nastazji Filipownej (1977; reż. Andrzej Wajda)[32]. W 1974 otrzymał Nagrodę Miasta Krakowa[12.1]. W 1976 dostał zespołową Nagrodę Państwową II Stopnia za serial Dyrektorzy oraz nagrodę indywidualną Komitetu ds. Radia i Telewizji[12.1].

Zagrał główną rolę męską, Janosa Bognára, w dramacie Márty Mészáros Dziewięć miesięcy (Kilenc hónap, 1976), który został wyróżniony nagrodą Międzynarodowej Federacji Krytyki Filmowej na 30. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes w 1977[33]. Od tamtej pory zagrał jeszcze w 18 filmach tej węgierskiej reżyserki: One dwie (1977), Jak to w domu (1978), Po drodze (1979), Sukcesja (1980), Mother & Daughter (1981), Rewizor (1983), Dziennik dla moich dzieci (1984), Dziennik dla moich ukochanych (1987), Czerwony Kapturek i wilk (1989), Dziennik dla mojego ojca i matki (1990), Embrion (1994), Siódmy pokój (1997), Historia jednej znajomości (1997), Córy szczęścia (1999), Żyć można wszędzie – umieraj, gdzie dom (2000), Mała Vilma (2000), The Miraculous Manderin (2001) Niepochowany (2004)[34].

W 1977 zadebiutował jako reżyser chłodno przyjętą sztuką Subtelność dla Teatru Telewizji[35]. Uznanie w latach 80. zyskał za sprawą tytułowej roli w filmie Sylwestra Chęcińskiego Wielki Szu (1983)[36]. Wystąpił także jako książę Hans Heinrich XV w nagradzanym filmie historycznym Filipa Bajona Magnat (1987)[37]. Był asystentem reżyserki Márty Mészáros podczas prac nad spektaklem Tramwaj zwany pożądaniem w Teatrze Bagatela w Krakowie[38]. W latach 80. wystąpił także w kolejnych spektaklach Starego Teatru w Krakowie: zagrał chłodno przyjętą rolę szpiega Cyngi w spektaklu Bezimienne dzieło (1982; reż. Krystian Lupa, zebrał przychylne recenzje jako Andersen w sztuce Z życia glist (1983; reż. Krzysztof Babicki) i krytycznie przyjętą rolę w Płatonowie (1988; reż. Filip Bajon)[39].

W 1991 premierę w Teatrze Scena na Piętrze w Poznaniu miał spektakl Ach panie, panowie, czyli zwierzenia Mikołaja S., którego scenariusz był inspirowany felietonami Nowickiego publikowanymi w „Gońcu Teatralnym”[40]. W 1993 założył firmę odzieżową „Szu”, która kilka miesięcy później splajtowała[41]. Wystąpił w roli narratora i przewodnika w filmie reportażowym Halo, Kowal (1994), w którym oprowadził po swoim rodzinnym mieście[42]. Zagrał cinkciarza Eryka, głównego bohatera filmowego debiutu reżyserskiego Olafa Lubaszenki Sztos (1996)[43]. Wystąpił także w napisanej specjalnie dla niego roli Marka, początkującego reżysera i męża Eweliny (Gabriela Kownacka), w komedii Jacka Bromskiego Dzieci i ryby (1996)[44]. W 1996 zagrał Stiepana Wierchowieńskiego w spektaklu Teatru Telewizji Biesy (reż. Krzysztof Zaleski)[45]. W 1998 podczas 3. Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach odcisnął dłoń na Promenadzie Gwiazd[46].

26 czerwca 2000 premierę ma spektakl Teatru Telewizji Urodziny Mistrza (reż. Márta Mészáros) napisany z myślą o Nowickim przez Zbigniewa Książka[47]. Od 2000 koncertował po małych miejscowościach z programem „Droga krzyżowa, muzyczne obrazy i impresje”, w którego ramach recytował poezję do akompaniamentu grupy De Profundis[48]. W 2001 zagrał doktora Czebutykina w spektaklu Trzy siostry (reż. Andrzej Domalik) w Teatrze Bagatela w Krakowie[49].

Przed wyborami parlamentarnymi w 2001 był członkiem wyborczego komitetu honorowego Unii Wolności[50]. W wyborach parlamentarnych w 2005 roku kandydował do Senatu w okręgu krakowskim z ramienia Partii Demokratycznej – demokraci.pl[51], ale nie uzyskał mandatu[52].

Jan Nowicki w 2018

W 2006 został członkiem rady programowej Fundacji Centrum Twórczości Narodowej[53], a także wystąpił w dwóch spektaklach wyreżyserowanych przez Mártę Meszáros: zagrał kompozytora Emmericha Kálmána w chłodno przyjętej przez krytyków operetce Księżniczka czardasza w Mazowieckim Teatrze Muzycznym w Warszawie i Raymonda w spektaklu Teatru Telewizji Édith i Marlene[54]. W tym samym roku zagrał główną rolę, Mieczysława Małeckiego, przebiegłego założyciela fundacji na rzecz pomocy ofiarom wypadków drogowych, w filmie sensacyjnym Filipa Bajona Fundacja (2008)[55]. 1 czerwca 2007 był narratorem w premierowym wykonaniu kantaty Zakochani w Krakowie na Rynku Głównym w Krakowie, skomponowanej z okazji obchodów 750-lecia lokacji miasta[56]. W 2008 za rolę Jerzego „Wielkiego Szu”, aktora przebywającego w Domu Artysty Weterana w Skolimowie, w dramacie obyczajowym Jacka Bławuta Jeszcze nie wieczór (2009) otrzymał nagrodę Srebrnego Lwa na 33. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni[48]. W tym okresie opracował poetycko-muzyczny spektakl Z obłoków na ziemię[48]. Zagrał Marka, właściciela warsztatu samochodowego, w dramacie Krzysztofa Zanussiego Rewizyta (2009)[57]. 5 marca 2010 w Teatrze Sabat w Warszawie zadebiutował w tytułowej roli w spektaklu rewiowym Powrót Wielkiego Szu (reż. Małgorzata Potocka), do którego współtworzył scenariusz i piosenki, ale niedługo po prapremierze zrezygnował z roli w tej sztuce[58]. Był bohaterem filmu dokumentalnego Jacka Bławuta Ostatni raz kawaler[59]. 12 lutego 2011 w Teatrze Dramatycznym w Płocku premierowo wystawił spektakl Rozmowy z Piotrem ze scenariuszem inspirowanym listami, które pisał do zmarłego przyjaciela, Piotra Skrzyneckiego[60]. W tym samym roku powrócił do roli cinkciarza Eryka w komedii Olafa Lubaszenki Sztos 2 (2011), kontynuacji filmu z 1997[61], a także udzielił wywiadu w ramach Akademii Sztuk Przepięonych podczas Przystanku Woodstock 2011[62], zaśpiewał gościnnie utwór „Ring dong” z Muńkiem Staszczykiem na festiwalu TOPtrendy 2011 w Sopocie[63] i wziął udział w kampanii reklamowej sieci T-Mobile, występując w pierwszych spotach tej sieci po jej wejściu na polski rynek[64]. W 2013 wziął udział w benefisie teatrała Dariusza Domańskiego w Teatrze Ludowym w Nowej Hucie. 26 lipca 2016 w Operze Krakowskiej premierę miał spektakl Święty z Wadowic – Jan Paweł II, w którym zagrał Adwokata Diabła[65]. W 2017 i 2018 grał Hemata w autorskim spektaklu Lwowska tęsknota, z którym wystąił m.in. na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym Nowe Horyzonty we Wrocławiu[66]. W 2021 wystąpił w teledysku do piosenki Andrzeja Grabowskiego „Młodości, wróć”[67]. Zagrał żebraka w filmie Krzysztofa Zanussiego Liczba doskonała (2022)[68]. Tuż przed śmiercią nagrał partie lektora do widowiska Droga Krzyżowa – Dźwięki i Słowa Obłoków i Ziemi, które współtworzył z Markiem Stryszowskim[69].

Równocześnie z karierą aktorską i reżyserską rozwijał działalność tekściarską. Był felietonistą czasopism: „Scena” (w latach 1979–1980)[70], „Goniec Teatralny” (1990)[12.2], „Przekrój” (1997–2000)[71][72], „Dziennik Polski”[73], „Gazeta Krakowska” (2006–2008)[74] i Kielecki Magazyn Kulturalny „Projektor” (2015–2019)[75]. W 1997 premierę miał, nagrany przez artystów Piwnicy pod Baranami w hołdzie Piotrowi Skrzyneckiemu, utwór „Konwalie, bzy lub pet” ze słowami Nowickiego do muzyki Jana Kantego Pawluśkiewicza[76]. Napisał także tekst hymnu klubu piłkarskiego Garbarnia Kraków oraz utworów Hanny Banaszak: „Zdumienie grabarza” i „Ostatni bieg Basi”, a także hymnu i hejnału miasta Kowal[77]. Wydał książki: „Między Niebem a Ziemią” (2000; zbiór felietonów i listów Nowickiego opublikowanych w „Przekroju” w latach 1998–2000), „Piosenki” (2002), „Droga do domu” (2009), „Mężczyzna i one” (2012), „Białe walce” (2014), „Dwaj Panowie” (2015), „Piosenki czasem wiersze” (2018), „Moje psie myśli” (2019), „Spotkania w raju” (2020) oraz dwuczęściowy „Szczęśliwy bałagan” (2021, 2023)[78]. W swojej twórczości literackiej często pisał o przemijaniu, a później także o wierze w Boga[79]. Od 2018 firmował swoim imieniem wydawnictwo książkowe Oficyna Jana[80]. W 2019 został członkiem krakowskiego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich[81][82].

Życie prywatne

Jan Nowicki i Małgorzata Potocka[83]
Grób J. Nowickiego w Kowalu

Był synem Antoniego Nowickiego (1905–1944) i Marianny z domu Paszyńskiej (1907–1982)[84]. Urodził się w domu przy ul. Piłsudskiego 60 w Kowalu[85]. Miał starszą o dwa lata siostrę, Hannę[86]. Dorastał w biednym domu, którym zajmowała się głównie matka i babka, Józefa, podczas gdy ojciec mierzył się z choroba alkoholową spowodowaną śmiercią dwójki najstarszych dzieci w listopadzie 1934[87]. Po śmierci ojca, który zmarł w lutym 1944 na gruźlicę, jego matka wyszła za Stanisława Zielińskiego[88].

Z trwającego trzy lata związku z Barbarą Sobottą miał syna, Łukasza (ur. 1973), aktora i prezentera telewizyjnego[89][1.3]. Z romansu z Ireną Paszyn miał córkę, Sajanę (ur. 1973)[90], do której zrzekł się praw ojcowskich w 1982[91]. Od połowy lat 70. przez blisko 30 lat pozostawał w nieformalnym związku z reżyserką Mártą Mészáros[12.3], z którą rozstał się w 2007[92]. W trakcie trwania związku miewał liczne romanse, m.in. pozostawał w pięcioletniej relacji uczuciowej z kostiumografką Małgorzatą Bajurą[93]. 16 maja 2009 zawarł związek małżeński z tancerką Małgorzatą Potocką, z którą rozwiódł się 6 lipca 2015[94]. 15 lutego 2017 poślubił młodszą o blisko 30 lat reżyserkę teatralną Annę Kondratowicz, z którą związany był do śmierci[95]. Z drugiego małżeństwa miał troje pasierbów: Jonasza, Marka i Joannę[96].

Był katolikiem[97]. Był ojcem chrzestnym aktorów: Macieja Stuhra[98] i Zofii Domalik[99], a także Eugeniusza Gołembiewskiego, burmistrza Kowala od 1991[100], Jerzego Fedorowicza juniora i Błażeja Radwana[101].

Był druhem Ochotniczej Straży Pożarnej w Kowalu[102], w którym została otwarta sala pamięci o aktorze[42]. W 1999 został pierwszym po II wojnie światowej honorowym obywatelem tego miasta[103][104], w którym funkcjonuje także kino noszące jego imię (nadane w 2023[105]), na wjeździe i wyjeździe z miejscowości postawione są billboardy z wizerunkiem Nowickiego[42], a także organizowany jest festiwal „Białe walce”, na którym prezentowane są filmy z udziałem Nowickiego[106]. Mieszkał także w Krakowie[10], podkrakowskim Gaju[107] i Krzewencie[108] oraz na Baranówku w Kielcach[109].

Interesował się sportem, a w szczególności piłką nożną[110][111]. Podczas swojego pobytu w Bydgoszczy uczęszczał na mecze żużlowców Polonii[112]. Był kibicem Wisły Kraków i aktywnie działał w społeczności klubu[113]. W 2003 przed meczem Pucharu UEFA pomiędzy Wisłą a Lazio pomógł przy odśnieżaniu murawy Stadionu Miejskiego[114][115]. Był także fanem drużyny piłkarzy ręcznych Vive Kielce.

Śmierć i pogrzeb

Był nałogowym palaczem[116]. Przed śmiercią zachorował na miażdżycę[117]. Przeszedł operację wszczepienia bajpasów[116]. Zmarł nagle 7 grudnia 2022 w swoim domu w Krzewencie, wskutek zawału serca, w wieku 83 lat[2][3]. Zgodnie z wolą artysty, po śmierci został on ubrany w mundur strażacki i skremowany[118][119], a następnie 14 grudnia 2022 pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu w Kowalu[120][121].

Filmografia

Występy gościnne

Jan Nowicki (2015)

Reżyseria przedstawień teatralnych

Książki

  • Między niebem a ziemią (Wydawnictwo Tower Press 2000; Codexmedia 2002, opracowanie graficzne i wybór ilustracji: Marek Wajda, ISBN 83-9006-344-1);
  • Piosenki (Oficyna Konfraterni Poetów – Wydawnictwo DjaF 2002, ISBN 83-8677-420-7);
  • Mężczyzna i one Bellona – Agora 2012, ISBN 978-83-11-12414-1; zawiera płytę CD z piosenkami do słów Jana Nowickiego);
  • Białe Walce (Bellona – Agora 2014, ISBN 978-83-11-13158-3);
  • Dwaj panowie (poszerzona wersja książki Między niebem a ziemią; Bellona we współpracy z Agorą 2015, ISBN 978-83-11-13758-5);
  • Piosenki czasem wiersze (wybór: Zbigniew Książek, Agata Orłowska; Oficyna Jana 2018, ISBN 978-83-952159-0-2);
  • Moje psie myśli (Oficyna Jana 2019, ISBN 978-83-952159-1-9);
  • Spotkania w Raju (Oficyna Jana 2020, ISBN 978-83-952159-2-6);
  • Szczęśliwy bałagan. Część I (Oficyna Jana 2021, ISBN 978-83-952159-3-3).
Jan Nowicki otrzymuje od Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1999)

Odznaczenia i nagrody

Odcisk dłoni w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach

Książki o Janie Nowickim

  • Zofia Szczygielska, Jan Nowicki (Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 1984; seria: „Sylwetki Współczesnych Artystów Polskich”);
  • Jan Nowicki (oprac. Dariusz Domański; Wydawnictwo Baran i Suszczyński 1995, ISBN 978-83-8584-525-6);
  • Jan Nowicki – „Sztuka życia, życie w sztuce” (autor tekstu: Andrzej Wajda; Nowohuckie Centrum Kultury – DKF Dyskusyjny Klub Filmowy „Zgaga” 1999, ISBN 83-9116-771-2);
  • Rafał Wojasiński, Jan Nowicki – droga do domu (Wydawnictwo Nowy Świat 2008, 2009, ISBN 978-83-7386-37-50);
  • Jan Nowicki (tekst: Jacek Szczerba; Agora – Studio Filmowe „Kadr” 2011, ISBN 978-83-268-0460-1; książka z filmem Wielki Szu na DVD; seria: „Mistrzowie polskiego kina”);
  • Jan Nowicki czyta „Znachora” Tadeusza Dołęgi-Mostowicza (tekst: Dorota Wyżyńska; Bellona – Agora 2012, ISBN 978-83-111-2463-9; książka z płytą MP3; seria: „Mistrzowie słowa”).
  • Dariusz Domański, Jan Nowicki – Portret Przyjaciela. (Wydawnictwo Studio ACORD 2024, ISBN 978-83-970103-3-8)

Przypisy

  1. Nina Terentiew: Zwierzenia kontrolowane. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2004. ISBN 83-7337-452-3.
    1. ↑ S. 30.
    2. 1 2 S. 22.
    3. ↑ S. 23–24.
  2. 1 2 Jan Nowicki w bazie filmpolski.pl
  3. 1 2 Nie żyje znany aktor Jan Nowicki. tvp.info, 2022-12-07. [dostęp 2022-12-07]. (pol.).
  4. 1 2 Jan Nowicki, [w:] Twórcy [online], Culture.pl [dostęp 2024-03-21].
  5. ↑ Jan Nowicki uhonorowany za wkład w europejskie kino [online], Culture.pl [dostęp 2022-12-10] (pol.).
  6. ↑ Nie żyje Jan Nowicki – Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2022-12-08] (pol.).
  7. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 53.
  8. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 60–61.
  9. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 61–62.
  10. 1 2 Szarłat 2025 ↓, s. 251.
  11. 1 2 Szarłat 2025 ↓, s. 68.
  12. Jacek Lutomski: Gwiazdy w zbliżeniu. Portrety aktorów i reżyserów polskich. Jolanta Zarembina (autorka rozdziału). Warszawa: Wydawnictwo Presspublica, 1995. ISBN 83-86038-09-8.
    1. 1 2 3 4 5 S. 147.
    2. ↑ S. 142.
    3. ↑ S. 145.
  13. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 69.
  14. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 231–234.
  15. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 233.
  16. ↑ Dariusz Domański, Jan Nowicki, Kraków: Baran i Suszczyński, 1995, s. 46, OCLC 652268935 (pol.).
  17. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 235.
  18. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 77.
  19. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 78.
  20. ↑ Jan Nowicki o przyjaźni z Piotrem Skrzyneckim. dzieje.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-06-30)].
  21. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 96.
  22. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 72, 79, 85.
  23. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 75, 81.
  24. ↑ Jan Nowicki | Życie i twórczość | Artysta [online], Culture.pl [dostęp 2022-12-08] (pol.).
  25. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 115–118.
  26. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 137–140.
  27. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 316.
  28. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 151, 161, 170–171, 179, 194, 343.
  29. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 148–149.
  30. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 185.
  31. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 192.
  32. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 191, 195–197, 283–286.
  33. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 217.
  34. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 221.
  35. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 351.
  36. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 355.
  37. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 407–408.
  38. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 409.
  39. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 385–386, 420–421.
  40. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 444–445.
  41. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 430–433.
  42. 1 2 3 Szarłat 2025 ↓, s. 24.
  43. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 467.
  44. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 478.
  45. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 561.
  46. ↑ Wakacje gwiazd: Jan Nowicki nigdy niczego nie planuje. rmfclassic.pl, 2014-07-11. [dostęp 2020-06-30].
  47. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 513–515.
  48. 1 2 3 Szarłat 2025 ↓, s. 609.
  49. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 527–531.
  50. ↑ Wyborczy Komitet Honorowy Unii Wolności. uw.org.pl, 12 lipca 2001. [dostęp 2025-11-11].
  51. ↑ Instytut Teatralny, Kowal. Jan Nowicki kandydatem demokratów.pl | e-teatr.pl [online], Teatr w Polsce – polski wortal teatralny [dostęp 2022-12-10] (pol.).
  52. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 538–540.
  53. ↑ Jesienny pan – Jan Nowicki. rmfclassic.pl. [dostęp 2020-06-30].
  54. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 564–565, 576.
  55. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 579.
  56. ↑ Piotr Rubik – „Zakochani w Krakowie”. muzyka.onet.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-01-02)]. muzyka.onet.pl [dostęp 2020-06-30].
  57. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 575–576.
  58. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 612–614.
  59. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 680–681.
  60. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 485, 623.
  61. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 576.
  62. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 625–626.
  63. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 653.
  64. 1 2 Jan Nowicki twarzą T-Mobile. pb.pl, 5 czerwca 2011. [dostęp 2013-01-05].
  65. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 637–638.
  66. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 671.
  67. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 626.
  68. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 679.
  69. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 683.
  70. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 629.
  71. ↑ Jan Nowicki – Archiwum, [w:] Przekrój [online], przekroj.pl [dostęp 2020-07-06] (pol.).
  72. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 501.
  73. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 503.
  74. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 321.
  75. ↑ Wspieram.to: Magazyn kulturalny Projektor [online], wspieram.to [dostęp 2023-07-30].
  76. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 486–487.
  77. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 488, 515–516, 520, 522, 554.
  78. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 501–503, 509, 629.
  79. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 567, 634, 677.
  80. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 636.
  81. ↑ Jan NOWICKI – Stowarzyszenie Pisarzy Polskich [online], sppkrakow.pl [dostęp 2023-07-30].
  82. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 631.
  83. ↑ Nowicki z żoną na FPFF w Gdyni (2008).
  84. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 24–25, 35, 724.
  85. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 25.
  86. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 24, 39.
  87. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 25–26.
  88. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 24–25, 30–31.
  89. ↑ Agata Malczewska, Jan Nowicki nie żyje. Wybitny aktor zmarł w wieku 83 lat w swoim domu na Kujawach [online], styl.fm, 7 grudnia 2022 [dostęp 2022-12-07] (pol.).
  90. ↑ Tygodnik Życie na gorąco nr 41, 9 października 2014, s. 10–11.
  91. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 222.
  92. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 572, 600.
  93. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 298–300, 362–371, 397.
  94. ↑ Jan Nowicki i Małgorzata Potocka na rozwód przyszli, trzymając się za ręce. rozrywka.dziennik.pl. [dostęp 2016-07-19].
  95. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 643.
  96. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 673.
  97. ↑ Jan Nowicki. Oswajam śmierć własną [online], zlotowskie.pl, 11 maja 2012 [dostęp 2023-04-16] (pol.).
  98. ↑ Maciej Stuhr, Beata Nowicka: Stuhrmówka, czyli gen wewnętrznej wolności. Kraków: Znak, 2015, s. 283. ISBN 978-83-240-4051-3.
  99. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 11, 454.
  100. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 23.
  101. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 202, 243.
  102. ↑ Alicja Nowosielska, Tak chciał być pochowany Jan Nowicki. Chrześniak zdradził szczegóły [online], film.wp.pl, 8 grudnia 2022 [dostęp 2022-12-08] (pol.).
  103. ↑ Instytut Teatralny, Kowal. Burmistrz: Odszedł nagle bliski memu sercu, Honorowy Obywatel Miasta Kowala, nasz wybitny rodak | e-teatr.pl [online], Teatr w Polsce – polski wortal teatralny [dostęp 2022-12-08] (pol.).
  104. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 515.
  105. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 710.
  106. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 723.
  107. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 429.
  108. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 506.
  109. ↑ Marcelina Różycka, Zmarł Jan Nowicki. Znany aktor od trzech lat mieszkał w Kielcach. Miał 83 lata, „Telemagazyn”, 2022.
  110. ↑ LoveKraków, Nie żyje Jan Nowicki. 30 lat grał na deskach Starego Teatru, kibicował Wiśle [online], LoveKraków [dostęp 2022-12-07].
  111. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 203.
  112. ↑ Wyborcza.pl [online], bydgoszcz.wyborcza.pl [dostęp 2022-12-10].
  113. ↑ Zmarł Jan Nowicki [online], Wisła Kraków [dostęp 2022-12-10] (pol.).
  114. ↑ a (red.), Nie jestem kretynem, żeby kochać klub. Kochać mogę Pana Boga [online], weszlo.com, 31 marca 2019 [dostęp 2024-07-10] (pol.).
  115. ↑ Jan Nowicki: Z piłką nożną jest jak z teatrem [online], sfp.org.pl [dostęp 2024-07-10] (pol.).
  116. 1 2 Ta operacja uratowałaby życie Jana Nowickiego? Aktor szykował się do zabiegu. "Odszedł na własnych warunkach" [online], Fakt, 10 grudnia 2022 [dostęp 2025-11-12].
  117. ↑ Szarłat 2025 ↓, s. 708.
  118. ↑ Adriana Słowik: Jan Nowicki pogrzeb. Aktor zostanie pochowany w mundurze? Poznaliśmy zaskakujące szczegóły. TeleMagazyn, 2022-12-08. [dostęp 2022-12-12]. (pol.).
  119. ↑ Monika Tumińska: Włożyli TO do trumny Jana Nowickiego. Za życia się z tym nie rozstawał. SuperExpres, 2022-12-09. [dostęp 2022-12-12]. (pol.).
  120. ↑ Jan Nowicki nie spocznie w Warszawie. Miejsce pochówku wybrał na długo przed śmiercią [online], plejada.pl [dostęp 2022-12-07].
  121. ↑ Pogrzeb Jana Nowickiego. Aktor spoczął w rodzinnej miejscowości [online], wirtualnemedia.pl [dostęp 2022-12-18] (pol.).
  122. ↑ Aktor nie występuje w napisach.
  123. ↑ Przygoda noworoczna w bazie filmpolski.pl
  124. ↑ Odc. 5. Przeoczenie, odc. 6. Dwie prawdy, odc. 7. Stawka o życie i odc. 8. Porwanie.
  125. ↑ Kierownik budowy ośrodka „Zimna Woda” (nowela Zimna Woda).
  126. ↑ (odc. 10. Pocztówka ze Spitzbergenu, czyli oczarowanie).
  127. ↑ Adam Stokłos, następnie z-ca dyrektora ds. technicznych, później dyrektor „Fabelu”, od 1970 dyrektor naczelny zjednoczenia (odc. 1. Swój chłop, odc. 2. Bokser, odc. 5. Pełniący obowiązki i odc. 6. Ryzykant).
  128. ↑ W odcinku 2. Kraków 1886.
  129. ↑ Adam, kochanek Doroty.
  130. ↑ Hans von Beseler, generał-gubernator Warszawy.
  131. ↑ Jan Nowicki i Andrzej Grabowski w Akademii Sztuk Przepięknych. wosp.org.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. wosp.org.pl [dostęp = 2013-01-05].
  132. ↑ Rozmowy z Piotrem, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Sztuki) [dostęp 2022-12-07].
  133. ↑ M.P. z 2000 r. Nr 5, poz. 102 (ISAP).
  134. ↑ Medal Gloria Artis dla twórców i działaczy kultury. wiadomosci.wp.pl, 5 października 2005. [dostęp 2013-01-05].
  135. ↑ Jan Nowicki [online], Filmweb [dostęp 2022-12-11] (pol.).

Bibliografia

  • Jan Nowicki, Między niebem a ziemią. Gdańsk: Wydawnictwo Tower Press, 2000.
  • Tadeusz Lubelski: Historia kina polskiego. Twórcy, filmy, konteksty. Chorzów: Videograf II, 2009. ISBN 978-83-7183-666-4.
  • Aleksandra Szarłat: Jan Nowicki. Trochę anioł, trochę bies. Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2025. ISBN 978-83-8380-337-1.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.