Olaf Lubaszenko

Olaf Lubaszenko

Olaf Lubaszenko (2026)
Imię i nazwisko	Olaf Sergiusz Linde
Data i miejsce urodzenia	6 grudnia 1968 Wrocław
Zawód	aktor, reżyser, producent filmowy, wokalista, konferansjer
Współmałżonek	Katarzyna Groniec (1992–1995, rozwód)
Lata aktywności	od 1982

Olaf Lubaszenko, właśc. Olaf Sergiusz Linde (ur. 6 grudnia 1968 we Wrocławiu) – polski aktor filmowy, dubbingowy i teatralny, reżyser, producent filmowy, a także wokalista i konferansjer, laureat Polskiej Nagrody Filmowej Orła i Czeskiego Lwa za pierwszoplanową rolę w filmie Zabić Sekala.

Urodził się i dorastał we Wrocławiu jako syn pary aktorskiej Asji Łamtiuginy (1940–2023) i Edwarda Lindego-Lubaszenki (1939–2026). Został ochrzczony w obrządku prawosławnym, jego ojcem chrzestnym był Bazyli (Doroszkiewicz)^[1].

Przez pierwsze osiem lat życia mieszkał we Wrocławiu^[2]. Jego rodzice rozstali się, gdy miał kilka lat; po rozwodzie rodziców zamieszkał z matką^[3] w Jeleniej Górze (1975–1976), a następnie w Białymstoku, gdzie jego matka znalazła zatrudnienie w Teatrze Dramatycznym (1976–1978)^[4].

Dostrzeżony na konkursie recytatorskim, został zaproszony na zdjęcia próbne do serialu TVP Życie Kamila Kuranta (1982; reż. Grzegorz Warchoł), w którym ostatecznie zagrał tytułową rolę^[5]. W 1984 zagrał Jarogniewa, nastolatka zafascynowanego Hitlerjugend, w serialu Trzy młyny (1986; reż. Jerzy Domaradzki)^[6]. Za rolę Graniastego w spektaklu telewizyjnym Bidul (1986; reż. Wiktor Skrzynecki) otrzymał nagrodę na festiwalach filmów dla młodzieży w Bułgarii^[7].

W 1986 zdał maturę w IX LO im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie^[8]. Studiował na Wydziale Socjologii i Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego i na Wydziale Teologii Prawosławnej w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, ale żadnej z tych uczelni nie ukończył^[9]. Ukończył natomiast studia w Wyższej Szkole Komunikowania i Mediów Społecznych w Warszawie a w 1991 zdał eksternistyczny egzamin aktorski^[10].

Na kinowym ekranie zadebiutował rolą Ryśka w filmie obyczajowym Jerzego Ridana Sonata marymoncka (1987)^[11][12]. W 1987 premierę miały trzy filmy z Lubaszenką: Bez grzechu Wiktora Skrzyneckiego, Tabu Andrzeja Barańskiego, Grażyny Szymańskiej i Waldemara Prokopowicza oraz Łuk Erosa Jerzego Domaradzkiego^[13].

W sportowej komedii sensacyjnej Janusza Zaorskiego Piłkarski poker (1988) został obsadzony w roli Olka Groma. Za rolę Tomka w dramacie psychologicznym Krzysztofa Kieślowskiego Krótki film o miłości (1988) otrzymał nagrodę na festiwalu „Gwiazdy Jutra” w Genewie^[14]. Był asystentem reżysera przy realizacji czterech (I, II, III i X) części filmowego Dekalogu (1989–1990) Krzysztofa Kieślowskiego i dramatu wojennego Andrzeja Wajdy Pierścionek z orłem w koronie (1993)^[15].

Pojawił się w epizodycznej roli tramwajarza w filmie biograficznym Andrzeja Wajdy Korczak (1990) o życiu Janusza Korczaka^[16]. W połowie 1990, z powodu braku ofert pracy, pracował jako sekretarz w Fundacji Batorego, a następnie został organizatorem spotkań autorskich w kawiarni „Niespodzianka” w Warszawie^[17]. Pracował w sztabie wyborczym Tadeusza Mazowieckiego przed wyborami prezydenckimi w 1990^[18].

Równolegle z karierą filmową, w 1991 zadebiutował na scenie rolą rybaka w spektaklu Györgya Spiró Szalbierz (reż. Tomasz Wiszniewski) w Teatrze Telewizji^[19]. W tym samym roku został obsadzony w roli choreografa, a po odejściu Bogusława Lindy przejął po nim rolę reżysera w musicalu Metro (reż. Janusz Józefowicz) w Teatrze Dramatycznym im. Gustawa Holoubka w Warszawie; przez osiem lat zagrał w ok. 800 wystawieniach tego spektaklu^[20]. W międzyczasie odegrał rolę żołnierza Marcina Krolla, który dezerteruje z wojska po odkryciu niewierności żony, w dramacie wojennym Władysława Pasikowskiego Kroll (1991)^[21], wcielił się we Franciszka/Franza Relkego w serialu wojennym Pogranicze w ogniu (1992–1993)^[22], wystąpił w epizodycznej roli strażnika w Oświęcimiu w oscarowym dramacie biograficznym Stevena Spielberga Lista Schindlera (1993)^[23], Antoniego w tragikomedii Jana Kidawy-Błońskiego Pamiętnik znaleziony w garbie (1994) i literata w komedii Marii Zmarz-Koczanowicz Kraj świata (1994)^[24]. W 1994 premierowo zagrał rolę inteligenta AA w spektaklu Emigranci (reż. Jan Błeszyński) w Teatrze im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie^[25], a w 1995 – Piotra Michalskiego w przedstawieniach Jacka Koprowicza: Łowca jasnowidzów w Teatrze Telewizji i Jasnowidz w Teatrze 13 Muz w Szczecinie^[26]. W latach 90. zagrał także w kilku dramatach Władysława Pasikowskiego: policjanta Krzysztofa „Młodego” w Psach (1992), brata Maty w Słodko gorzkim (1996), porucznika Czackiego w Demonach wojny według Goi (1998) i agenta Stanisława Kosińskiego w Operacji Samum (1999)^[27]. Wykreował także postać Gąsiora w filmie obyczajowym Jerzego Zalewskiego Gnoje (1995), kierowcy Kujawy w thrillerze Jana Kidawy-Błońskiego Wirus (1996) i czołgnisty w filmie historycznym Filipa Bajona Poznań 56 (1996)^[28] oraz Rafała Kulskiego, majora UOP, w drugim sezonie Ekstradycji (1997). W latach 1995–1999 zagrał w 20 spektaktach Teatru Telewizji, m.in. w sztuce Friedricha Schillera Don Carlos (1994; reż. Laco Adamík) i przedstawieniu Czerwony Kapturek (1997; reż. Krzysztof Babicki)^[29]. Za rolę kowala Jury Barana w dramacie wojennym Vladimíra Michálka Zabić Sekala (1998) otrzymał nagrodę dla najlepszego aktora na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Karlowych Warach, Orła za najlepszą główną rolę męską na 1. ceremonii wręczenia Orłów i Czeskiego Lwa dla najlepszego aktora^[30]. Wystąpił jako Ludwik Machl, 19-latek podejrzany o szpiegostwo, w polsko-czechosłowackim filmie sensacyjnym Janusza Majewskiego Czarny wąwóz (1989)^[31].

Jako reżyser zadebiutował w połowie lat 90. krótkometrażowymi filmami nakręconymi na podstawie opowiadań Janusza Andermana w ramach telewizyjnego cyklu Literatura polska dla młodzieży^[32]. Następnie wyreżyserował spektakl Małgosia w Teatrze Młodego Widza w Warszawie^[32]. Pełnometrażowym debiutem Lubaszenki był ciepło przyjęty przez widzów i krytyków film akcji Sztos (1997), w którym zagrał także niewielką rolę Mietka, przyjaciela Eryka (Jan Nowicki)^[33]. Za Sztos otrzymał Srebrny Bilet, nagrodę Stowarzyszenia „Kina Polskie”, poza tym film był wyświetlony na Alexandria International Film Festivalu w Egipcie^[34]. W 1998 odcisnął swoją dłoń na „Promenadzie Gwiazd” podczas 3. Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach. Wyreżyserował komedie sensacyjne: Chłopaki nie płaczą (2000), Poranek kojota (2001) i E=mc² (2002), w którym zagrał także główną rolę – Maksa Kądzielskiego, doktora filozofii^[35]. Na początku nowego tysiąclecia wystąpił jako Adam Horn u boku Ewy Gawryluk w komedii science-fiction Konrada Szołajskiego Operacja „Koza” (2000)^[36] i prawnik Marek Zdzierski w komedii romantycznej Piotra Wereśniaka Zakochani (2000) z Magdaleną Cielecką^[37]. Wystąpił jako Gucio w dramacie wojennym Jurka Bogajewicza Boże skrawki (2001)^[38]. Wyreżyserował seriale komediowe: Skarb sekretarza (2000), który w 2002 ukazał się w wersji filmowej jako Jest sprawa..., i Król przedmieścia (2002)^[39]. Miał zagrać Stanisława Szczygła w drugim sezonie serialu Przeprowadzki (2001) w TVP1, ale produkcję zawieszono po zmianie dyrekcji w Telewizji Polskiej^[40].

W 2001 został członkiem Europejskiej Akademii Filmowej. Jako reżyser teatralny zadebiutował ciepło przyjętym przez krytyków musicalem Pięciu braci Moe wystawionym premierowo w 2002 w Teatrze Muzycznym Roma w Warszawie^[41]. Jako konferansjer i wokalista związał się z Teatrem Buffo. Wcielił się w Reinharda Heydricha, szefa Głównego Urzędu Bezpieczeństwa III Rzeszy, w dwóch odcinkach serialu Sensacje XX wieku (2002)^[42] oraz policjanta Stanisława Olbrychta w Sforze (2002) i jej kontynuacji, Fałszerzach – powrocie Sfory (2007)^[43]. W latach 2007–2011 występował w roli ratownika medycznego Romana Pyrki w telenoweli Barwy szczęścia w TVP2^[44]. W 2009 premierę miał kolejny film w reżyserii Lubaszenki – komedia Złoty środek^[45]. W 2010 zagrał gościnnie w spektaklu Zakłócenia w eterze w Teatrze Dramatycznym w Białymstoku^[46] i poprowadził program telewizyjny o kulisach życia polskich piłkarzy grających w zagranicznych ligach Polska liga cudzoziemska w Polsat Play^[47]. W 2011 powrócił do roli choreografa asystującego reżyserowi w musicalu Metro wystawionym w Teatrze Dramatycznym im. Gustawa Holoubka w Warszawie z okazji 20. rocznicy premiery spektaklu^[48]. W tym samym roku nakręcił Sztos 2 (2012), kontynuację komedii swojej reżyserii z 1997^[49] oraz został dyrektorem artystycznym Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach^[50]. W ramach współpracy z Teatrem MY wyreżyserował spektakle autorstwa Marcina Szczygielskiego: Single i remiksy (2012) i Kochanie na kredyt (2013)^[51]. Wystąpił w roli Witolda Michalaka, prezesa OSP w serialu sensacyjnym Strażacy (2015–2016) w TVP1^[52]. Zagrał „Nerwowego”, szefa podhalańskiej mafii, w komedii Michała Milowicza i Kacpra Anuszewskiego Futro z misia (2019).

W 2022 był dyrektorem Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie^[53][54].

Wystąpił w teledyskach do piosenek: „Na krzywy ryj” (1997) Elektrycznych gitar, „Tango z pistoletem” (2000) Katarzyny Groniec, „Starczy słów” (2002) Kasi Kowalskiej i „Uciec stąd” (2014) Rozbójnika Alibaby.

Nagrał utwór „Dream a Little Dream of Me” na album kompilacyjny pt. Gra o miłość (2001) zawierający piosenki wykonywane przez członków piłkarskiej RAP.

Jest bohaterem książki „Chłopaki niech płaczą” (Prószyński i S-ka, 2015), wywiadu-rzeki udzielonego dziennikarzowi Pawłowi Piotrowiczowi^[55].

Jest krewnym polityka Jana Roszkowskiego, który był burmistrzem Prudnika w latach 1990–1998^[56]. Jego wujem jest reżyser Włodzimierz Herman^[57].

Z czwartego małżeństwa ojca ma przyrodnią siostrę, Beatę Chyczewską^[58]. W październiku 1992 ożenił się z aktorką i piosenkarką Katarzyną Groniec, z którą ma córkę, Mariannę (ur. 1993). W 1995 doszło do rozwodu^[59]. Od 2006 związał się z Hanną Wawrowską^[60].

W 1998 został kapitanem Reprezentacji Artystów Polskich w piłce nożnej^[61]. Jest kibicem klubu piłkarskiego Legia Warszawa, w którym w wieku 13 lat trenował jako junior^[62][63].

Od dzieciństwa cierpi na zaburzenia rytmu serca^[64]. W 2006 zachorował na świnkę, która – w połączeniu z niezdrowym trybem życia, kompulsywnym jedzeniem, pracoholizmem, depresją i problemami hormonalnymi – poskutkowała u niego otyłością^[65].

• 1986 – Nagroda na Ogólnopolskim Festiwalu Filmów dla Dzieci i Młodzieży w Poznaniu za rolę w Bidulu (reż. Wiktor Skrzynecki, widowisko tv)
• 1988 – Nagroda aktorska uzyskana w wyniku plebiscytu publiczności na KSF „Młodzi i Film” w Koszalinie za rolę w filmie Bez grzechu
• 1989 – „Złota Kaczka” za rok 1988, kategoria: najlepszy polski aktor
• 1989 – Nagroda Aktorska na Festiwalu „Gwiazdy Jutra” w Genewie za rolę w filmie Krótki film o miłości
• 1993 – Nagroda na MFF w Cancún za rolę męską w filmie Pamiętnik znaleziony w garbie
• 1998 – Nagroda Aktorska na MFF w Karlovych Varach za rolę w Zabić Sekala
• 1999 – Czeski Lew w kategorii: pierwszoplanowa rola męska w Zabić Sekala
• 1999 – Orzeł w kategorii: najlepsza rola męska w Zabić Sekala
• 2002 – Złoty Granat na Festiwalu Filmów Komediowych w Lubomierzu za Poranek kojota
• 2003 – Srebrny Granat na Festiwalu Filmów Komediowych w Lubomierzu za E=mc²
• 2003 – I miejsce w plebiscycie publiczności za kreację aktorską w spektaklu Niektóre gatunki orłów na XLII Rzeszowskich Spotkaniach Teatralnych
• 2004 – nagroda The Walt Disney Company Polska dla najlepszych twórców polskiej wersji językowej w filmach animowanych – za rolę Idola w filmie Gdzie jest Nemo (Warszawa)

• Filler Witold, Piotrowski Lech, Poczet aktorów polskich. Od Solskiego do Lindy, Warszawa 1998, ISBN 83-87571-54-7, tu hasło: Olaf Lubaszenko, s. 184, 185.
• Olaf Lubaszenko, Paweł Piotrowicz: Chłopaki niech płaczą. Warszawa: Wydawnictwo Prószyński i S-ka, 2015. ISBN 978-83-7961-108-5.

• Olaf Lubaszenko w bazie IMDb (ang.)
• Olaf Lubaszenko w bazie filmpolski.pl
• Olaf Lubaszenko, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2021-04-09] .
• Olaf Lubaszenko w bazie Filmweb
• Olaf Lubaszenko na zdjęciach w bazie Filmoteki Narodowej „Fototeka”
• Plakaty do filmów Olafa Lubaszenki w galerii plakatu filmowego Filmoteki Narodowej „Gapla”
• Wywiad z O. Lubaszenką i notka biograficzna
• kultura.dlastudenta.pl
• Wywiad z O. Lubaszenką