Joe Mantegna

Joe Mantegna
Ilustracja
Imię i nazwisko

Joseph Anthony Mantegna Jr.

Data i miejsce urodzenia

13 listopada 1947
Chicago

Zawód

aktor, reżyser, producent

Współmałżonek

Arlene Vrhel
(od 1975)

Lata aktywności

od 1969

Strona internetowa
Joe Mantegna (2008)

Joe Mantegna, właśc. Joseph Anthony Mantegna Jr.[1][2] (ur. 13 listopada 1947 w Chicago) – amerykański aktor, reżyser i producent. Szerokiej publiczności znany głównie z ról drugoplanowych. Swoje największe sukcesy osiągnął we współpracy z Davidem Mametem.

Życiorys

Młodość

Urodził się i wychował w Chicago, w stanie Illinois w rodzinie rzymskokatolickiej jako syn Mary Ann (z domu Novelli), urzędniczka wysyłkowa z Acquaviva delle Fonti, i Josepha Anthony’ego Mantegny[3], sprzedawca ubezpieczeń z Calascibetta na Sycylii. W 1965 ukończył J. Sterling Morton High School East w Cicero w Illinois[4]. W latach 1964–1969 śpiewał i grał na basie w zespole rockowym Apochryphals w Chicago[5]. W latach 1967–1969 studiował aktorstwo w The Theatre School na Uniwersytecie DePaul i w Chicago Drama Academy Goodman School of Drama w Chicago[4][6].

Kariera

Po ukończeniu studiów dołączył do lokalnego teatru Organic Theatre Company w Chicago. W 1969 zadebiutował w roli Bergera w scenicznej produkcji Hair[5]. W latach 1972–1973 grał postać Judasza w musicalu Stephena Schwartza Godspell[3].

W 1978 wystąpił po raz pierwszy na Broadwayu jako Emilio Hernandez i Dave McCormick w spektaklu Working. W 1984 otrzymał Tony Award i Drama Desk Award dla najlepszego aktora jako Richard Roma w sztuce Davida Mameta Glengarry Glen Ross z Robertem Prosky, J.T. Walshem, Williamem Petersenem, Lane’em Smithem i Jamesem Tolkanem. W 1988 był nominowany do Drama Desk Award za rolę Bobby’ego Goulda w przedstawieniu Speed-the-Plow u boku Madonny i Rona Silvera.

Debiutował na ekranie w familijnym dramacie krótkometrażowym Medusa Challenger (1977). Zagrał kobiecego dentystę Bruce’a Flecksteina w komediodramacie Kompromisowe pozycje (Compromising Positions, 1985) z Susan Sarandon, menadżera i przyjaciela Elvisa Presleya (w tej roli Kurt Russell) – Josepha Carmine Esposito w filmie biograficznym Johna Carpentera Elvis (1979), muzę w komedii muzycznej fantasy Xanadu (1980) z Olivią Newton-John i Gene’em Kellym, Arta Shirka w komedii Richarda Benjamina Skarbonka (The Money Pit, 1986) z Tomem Hanksem i Shelley Long oraz Harry’ego Fluglemana w komedii Johna Landisa Trzej amigos (1986)[7], gdzie w rolach głównych wystąpili: Steve Martin, Chevy Chase i Martin Short. W dreszczowcu kryminalnym Davida Mameta Dom gry (House of Games, 1987) z Lindsay Crouse wcielił się w postać gangstera, który grozi śmiercią załamanemu psychicznie nałogowemu hazardziście w pokera, jeśli nie spłaci swego długu.

W 1999 został uhonorowany Commitment to Chicago Award za zasługi dla swojego miasta Chicago.

Życie prywatne

3 grudnia 1975 ożenił się z Arlene Vrhel. Mają dwie córki: Mię (ur. 5 czerwca 1987) i Gię (ur. 17 kwietnia 1990).

Filmografia

Aktor

  • 1977: Medusa Challenger jako Joe
  • 1978: Towing jako Chris
  • 1979–1983: Archie Bunker’s Place jako Joe Garver (gościnnie)
  • 1979: Elvis jako Joe Esposito
  • 1980: Xanadu
  • 1981-1988: Simon & Simon jako Henry (1982) (gościnnie)
  • 1983: Second Thoughts jako starszy
  • 1984: Outlaws jako Yuri
  • 1985–1989: Twilight Zone, The jako Harry Dobbs (1987) (gościnnie)
  • 1985: Kompromitujące pozy (Compromising Positions) jako Bruce Fleckstein
  • 1986: Skarbonka (Money Pit, The) jako Art Shirk
  • 1986: Nie do taktu (Off Beat) jako Pete Peterson
  • 1986: Trzej amigos (¡Three Amigos!) jako Harry Flugleman
  • 1987: Stan krytyczny (Critical Condition) jako Chambers
  • 1987: Podejrzany (Suspect) jako Charlie Stella
  • 1987: Dom gry (House of Games) jako Mike
  • 1988: Fortuna kołem się toczy (Things Change) jako Jerry
  • 1989: Byle do wiosny (Wait Until Spring, Bandini) jako Bandini
  • 1989: Simpsonowie (Simpsons, The) jako Fat Tony (głos) (gościnnie)
  • 1990: Alicja (Alice) jako Joe
  • 1990: Ojciec chrzestny III (Godfather: Part III, The) jako Joey Zasa
  • 1991: Pełzaki (Rugrats) jako (głos) (gościnnie)
  • 1991: Bugsy jako George Raft
  • 1991: Godfather Family: A Look Inside, The jako on sam
  • 1991: Przyjaciele w Queens (Queens Logic) jako Al
  • 1991: Wydział zabójstw (Homicide) jako Bobby Gold
  • 1992: Towarzysze słońca (Comrades of Summer, The) jako Sparky Smith
  • 1992: Water Engine, The jako Lawrence Oberman
  • 1992: Godfather Trilogy: 1901–1980, The jako Joey Zaza
  • 1993–1995: Upadłe anioły (Fallen Angels) jako Carl Streeter (gościnnie)
  • 1993: Rodzinne marzenia (Family Prayers) jako Martin Jacobs
  • 1993: Sidła miłości (Body of Evidence) jako Robert Garrett
  • 1993: Szachowe dzieciństwo (Searching for Bobby Fischer) jako Fred Waitzkin
  • 1993−2004: Frasier jako Derek Mann (głos) (gościnnie)
  • 1994: Brzdąc w opałach (Baby’s Day Out) jako Eddie
  • 1994: Stan pogotowia (State of Emergency) jako dr John Novelli
  • 1994: Odlotowcy (Airheads) jako Ian
  • 1995: Zapomnij o Paryżu (Forget Paris) jako Andy
  • 1995: Ulubione grzechy śmiertelne (Favorite Deadly Sins) jako Frank Musso
  • 1995: Chłopcy bombowcy (Captain Nuke and the Bomber Boys) jako Joey
  • 1995: Poza podejrzeniem (Above Suspicion) jako Rhinehart
  • 1996: Na dobre i złe (For Better or Worse) jako Stone
  • 1996: Namiętności (Up Close and Personal) jako Bucky Terranova
  • 1996: Przeklęty (Thinner) jako Richie Ginelli
  • 1996: Dzień ojca (Underworld) jako Frank Gavilan/Frank Cassady/Richard Essex
  • 1996: Oko za oko (Eye for an Eye) jako detektyw Denillo
  • 1996: Nieznane osoby (Persons Unknown) jako Jim Holland
  • 1997: Ostatni don (Last Don, The) jako Pipi De Lena
  • 1997: Ocaleni (Call to Remember, A) jako David Tobias
  • 1997: Człowiek do wynajęcia (For Hire) jako Alan Webber
  • 1998: Jerry i Tom (Jerry and Tom) jako Tom
  • 1998: Błąd w sztuce (Error in Judgment) jako Eric
  • 1998: Ludzie rozrywki (Rat Pack, The) jako Dean Martin
  • 1998: Ciało i dusza (Body and Soul) jako Alex Dumas
  • 1998: Celebrity jako Tony Gardella
  • 1998: Powietrzny dramat (Airspeed) jako Raymond Stone
  • 1998: Ostatni don II (Last Don II, The) jako Pippi De Lena
  • 1998: Wonderful Ice Cream Suit, The jako Gomez
  • 1998: Hoods jako Angelo 'Ange' Martinelli
  • 1999: Smak wolności (Liberty Heights) jako Nate Kurtzman
  • 1999: Directors, The jako on sam (gościnnie)
  • 1999: Drobne przewinienia (Spenser: Small Vices) jako Spenser
  • 1999: Posłaniec (Runner, The) jako Rocco
  • 1999: Moja kochana zabójczyni (My Little Assassin) jako Fidel Castro
  • 2000: Fall jako agent Jim Danaher
  • 2000: Jak we mgle (Thin Air) jako Spenser
  • 2000: Więcej psów niż kości (More Dogs Than Bones) jako De Salvo
  • 2001: Turbulencja 3 (Turbulence 3: Heavy Metal) jako Frank Garner
  • 2001: Byłem Młodym Faustem (I Was A Teenage Faust) jako on sam
  • 2001: Off Key jako Ricardo Palacios
  • 2001: W pogoni za cieniem (Walking Shadow) jako Spenser
  • 2001: Laguna
  • 2001: Łabędzie nutki (Trumpet of the Swan, The) jako Monty (głos)
  • 2002: Wujek Nino (Uncle Nino) jako Robert Micelli
  • 2002: Mother Ghost jako Jerry
  • 2002: First Monday jako Joseph Novelli
  • 2003–2005: Joan z Arkadii (Joan of Arcadia) jako Will Girardi
  • 2004: Pontormo jako Pontormo
  • 2004: This Old Cub jako on sam
  • 2004: Christmas in Tinseltown jako on sam
  • 2004: Niełatwa miłość (Stateside) jako pan Deloach
  • 2004: Bardzo małżeńska Gwiazdka jako Frank Griffin
  • 2005: Nine Lives jako Richard
  • 2005: Edmond jako mąż
  • 2005: Dzieciak i ja (Kid & I, The) jako Davis Roman
  • 2007: Starter Wife, The jako Lou Manahan
  • 2007: Cougar Club jako Joe Mantegna
  • od 2007: Zabójcze umysły (Criminal Minds) jako agent FBI David Rossi
  • 2008: Hank & Mike jako pan Pan (pan pan)
  • 2008: West of Brooklyn jako Gaetano D’Amico
  • 2008: Witless Protection jako dr Rondog
  • 2009: My Suicide jako Indian Psychiatrist
  • 2009: Lonely Street jako Jerry Finkelman

Reżyser

  • 2000: Na wielkich jeziorach (Lakeboat)

Producent

  • 1984: Corduroy
  • 1998: Hoods
  • 1998: Jerry i Tom (Jerry and Tom)
  • 2000: Na wielkich jeziorach (Lakeboat)

Przypisy

  1. ↑ Joe Mantegna. Listal. [dostęp 2019-12-25]. (ang.).
  2. ↑ Personalidade: Joe Mantegna (EUA). InterFilmes.com. [dostęp 2019-12-25]. (port.).
  3. 1 2 Joe Mantegna Biography (1947-). Film Reference. [dostęp 2019-12-25]. (ang.).
  4. 1 2 Joe Mantegna Pictures. FanPix.Net. [dostęp 2019-12-25]. (ang.).
  5. 1 2 Joe Mantegna Actor. „TV Guide”. [dostęp 2019-12-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-25)]. (ang.).
  6. ↑ Joe Mantegna. ČSFD.cz. [dostęp 2019-12-25]. (cz.).
  7. ↑ Joe Mantegna (13 de Novembro de 1947). Filmow. [dostęp 2019-12-25]. (port.).

Linki zewnętrzne