Juwenalia

Juwenalia – doroczne polskie święto studentów odbywające się w maju^[1]. Obchody trwają najczęściej kilka dni i obejmują parady, koncerty plenerowe, zawody sportowe, konkursy oraz symboliczne przekazanie kluczy do miasta studentom (ceremonia ta ma miejsce m.in. w Gdańsku^[2])^[1][3][4].

Organizacja juwenaliów leży zazwyczaj w gestii samorządu studenckiego uczelni, wspieranego przez władze uniwersytetu, samorządu miasta oraz sponsorów^[1][2].

Pojęcie wywodzi się z łaciny (Iuvenālia – święto młodzieży, igrzyska młodzieńców^[5]) i pierwotnie nawiązywało do Neronii, igrzysk odbywających się w starożytnym Rzymie, które zostały wprowadzone w 59 roku przez cesarza Nerona^[1][6][7]. Nazwa została zaproponowana przez prof. Floriana Nieuważnego wraz z przygotowaniami do pierwszych juwenaliów, które odbyły się w 1956 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim^[1][8]. Trwały one trzy dni i wiązały się z barwnym korowodem, przekazaniem klucz do bram miasta Krakowa oraz wyborem Miss Juwenaliów. Święto to miało nawiązywać do październikowych harców i korowodów odbywających się na przełomie października na uczelniach europejskich, jak również do beanii żaków krakowskich z XV wieku, przybierających bardziej przemocowy charakter od współczesnych juwenaliów^[1].

W następnych latach do UJ dołączyła Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki oraz Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie. Tradycja do końca lat 50. XX wieku rozpowszechniła się na inne ośrodki akademickie, w tym m.in. Poznań (Koziołki, 1957), Lublin (Igraszki Żaków Lubelskich, 1958), Olsztyn (Kortowiada, 1958) i Gliwice (Igry, 1957)^[1].

Nazwy konkretnych juwenaliów często są często regionalizowane^[1]:

1. w związku z nazwą uczelni
   • Agronalia (Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu)
   • APSurdalia (Akademia Pedagogiki Specjalnej)
   • ARTenalia (jako wspólne juwenalia Akademii Sztuk Pięknych, Akademii Muzycznej i Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu – łączących różne przestrzenie kultury)
   • AWFalia (Akademia Wychowania Fizycznego)
   • Ekonomalia (Uniwersytet Ekonomiczny)
   • Elkonalia (wspólne juwenalia Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych oraz Wydziału Elektrycznego Politechniki Warszawskiej)
   • Koźminalia (Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie)
   • KultURalia (od Uniwersytetu Rzeszowskiego – w skrócie UR)
   • KULturalia (od Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego – w skrócie KUL)
   • Integralia (wspólnie juwenalia Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu oraz Akademii Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu)
   • Medykalia (Uniwersytet Medyczny)
   • MegaWat (Wojskowa Akademia Techniczna)
   • Papieżalia (Uniwersytet Papieski im. Jana Pawła II w Krakowie)
   • Polibuda Open Air (Politechnika Poznańska)
   • Uniwersalia (juwenalia Uniwersytetu w Białymstoku)
   • Horyzontalia (Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej)
2. w związku z miejscem
   • Bachanalia (Uniwersytet Zielonogórski; Bachus – bóg wina, Zielona Góra – tradycje winiarskie)
   • Cieszynalia (Uniwersytet Śląski filia w Cieszynie)
   • Czyżynalia (Politechnika Krakowska – akademiki PK znajdują się na Czyżynach)
   • Delfinalia (Uniwersytet Morski w Gdyni)
   • Feliniada (od akademików Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, znajdujących się w dzielnicy Felin)
   • Gardenalia (Uniwersytet Warszawski)
   • Jackonalia (od nazwy ratusza zwanego Jackiem)
   • Kickonalia (od legendarnego smoka, żyjącego w Suchej Beskidzkiej)
   • Kortowiada (Kortowo – kampus Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie)
   • Kozienalia (UMCS w Lublinie; nawiązanie do koziołka w herbie miasta)
   • Lachonalia (od Lachów Sądeckich; Nowy Sącz)
   • Majonezalia (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach związana jest ze współorganizatorem: Wytwórczą Spółdzielnią Pracy ,,Społem" lokalnym wytwórcą Majonezu Kieleckiego)^[9]
   • Marinalia (Politechnika Morska w Szczecinie)
   • Neptunalia (Uniwersytet Gdański)
   • Piastonalia (wspólne juwenalia Uniwersytetu Opolskiego oraz Politechniki Opolskiej)
   • Piernikalia (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
   • Pogonalia (Politechnika Białostocka – za czasów WSI)^[10]
   • Technikalia (Politechnika Gdańska)
   • Ursynalia (od kampusu SGGW na Ursynowie)
   • Wittigalia (Politechnika Wrocławska; Wittigowo – kompleks domów studenckich Politechniki Wrocławskiej znajdujący się na zbiegu ulic Edwarda Wittiga (od której pochodzi nazwa) i Zygmunta Wróblewskiego)
   • Varsonalia (Politechnika Warszawska)
3. w związku z kierunkiem studiów
   • Psychonalia (Uniwersytet Warszawski)
4. w związku z lokalną gwarą
   • Igry (Politechnika Śląska)
5. nazwy własne
   • Hasiornalia – Tydzień Kultury Studenckiej (Politechnika Koszalińska)
   • Wielkie Grillowanie UAM (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

• uczelnia
• kultura studencka