Kolanowice

Kolanowice
Kollanowitz
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Barbary
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

opolski

Gmina

Łubniany

Liczba ludności (2006)

ok. 500

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

46-024[1]

Tablice rejestracyjne

OPO

SIMC

0499130

Położenie na mapie gminy Łubniany
Mapa konturowa gminy Łubniany, na dole znajduje się punkt z opisem „Kolanowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Kolanowice”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kolanowice”
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa konturowa powiatu opolskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Kolanowice”
Ziemia50°44′35″N 17°59′38″E/50,743056 17,993889[2]
Strona internetowa

Kolanowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Kollanowitz – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Łubniany, nad rzeką Małą Panwią, na północ od Opola. Miejscowość liczy ok. 500 mieszkańców (stan na 2006 r.).

Nazwa

Nazwa miejscowości wywodzi się od polskiej nazwy "kolano" - "von kolano - Knie"[3]. Śląski pisarz Konstanty Damrot w swojej pracy o śląskim nazewnictwie z 1896 roku wydanej w Bytomiu wymienia dwie nazwy: obecnie obowiązującą, polską "Kolanowice" oraz zgermanizowaną "Kolanowitz"[3].

Dnia 25 marca 1243 w łacińskim dokumencie Mieszka opolskiego wydanym w Mechnicy miejscowość wymieniona jest jako wieś pod obecną polską nazwą villa Kolanowice[4].

Dnia 27 września 1248 roku w łacińskim dokumencie kanonika wrocławskiego Wilhelma z Nysy wydanym w Miechowie miejscowość wymieniona jest pod polską nazwą villa Kolanowice[5]. Zachował się też ślad pieczęci z 1278 r.: „Einiger Oppelner Ortsgemeinden – Gemeinde Kollanowitz Kreis Oppeln”.

Z powodu polskiego pochodzenia 19 maja 1936 r. w miejsce zgermanizowanej nazwy Kollanowitz nazistowska administracja III Rzeszy wprowadziła nową, całkowicie niemiecką nazwę Kniedorf[6][7]. 15 marca 1947 r. nadano miejscowości nazwę Kolanowice[8].

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[9]:

  • kościół fil. pw. św. Barbary, drewniany, pochodzący z 1678 r[10], 1812 r., wybudowano go w Opolu, przy klasztorze franciszkanów, w pobliżu dzisiejszej ulicy Krakowskiej. Był to jeden z dwóch opolskich kościołów drewnianych. W 1810 r. został odebrany przez państwo pruskie zakonowi franciszkanów, a komisja rządowa zdecydowała o jego rozbiórce z powodu złego stanu technicznego. Dopiero po prośbach mieszkańców podopolskich miejscowości, którzy mieli daleko na swoich świątyń parafialnych, przeniesiono w 1811 r. kościół do Kolanowic, a w 1812 r. ponownie poświęcono w nowym miejscu. Kościół jest konstrukcji zrębowej, z kwadratową nawą i prezbiterium o trójbocznym zamknięciu. Od północy znajduje się niewielka zakrystia; od zachodniej strony, już w Kolonowicach, dobudowano niewielki, murowany przedsionek. Na zewnątrz świątynia otoczona jest podcieniami, tzw. „sobotami”, oprócz strony zachodniej. Wyposażenie pochodzi głównie z XVII i XVIII w. – barokowe ołtarze, barokowa ambona, stacje Drogi Krzyżowej i rzeźby.

Historia

Od początku XIX w. wieś posiadała pieczęć gminną, na której wizerunku przedstawiono koło ze szprychami, pod nim topór wbity ukośnie ostrzem w dół, a następnie od 1849 r. kościół[11].

Podczas plebiscytu w 1921 roku 208 osób zagłosowało za Polską, a 84 za Niemcami[12].

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 495 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 55829.
  3. 1 2 Konstanty Damrot: Die älteren Ortsnamen Schlesiens, ihre Entstehung und Bedeutung: mit einem Anhange über die schlesisch-polnischen Personennamen: Beiträge zur schlesischen Geschichte und Volkskunde. Beuthen: Verlag von Felix Kasprzyk, 1896, s. 129.
  4. ↑ Franciszek Kulczycki, "Monumenta mediiaevi historica res gestas Poloniae illustrantia", Tomus IX, Cracoviae, 1886, str. XXXVIII.
  5. ↑ Franciszek Kulczycki, "Monumenta mediiaevi historica res gestas Poloniae illustrantia", Tomus IX, Cracoviae, 1886, str. XXXIX.
  6. ↑ Knie – kolano, ale także nazwisko niemieckie, Dorf – wieś.
  7. ↑ Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Oppeln. 2006. [dostęp 2012-04-02]. (niem.).
  8. ↑ Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. (M.P. z 1947 r. Nr 37, poz. 297 (ISAP)).
  9. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo opolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026, s. 96.
  10. ↑ Inne źródła mówią o 1676 albo 1679.
  11. ↑ Aleksandra Starczewska-Wojnar, Odciśnięta pamięć wspólnoty: prawne i komunikatywne funkcje pieczęci gmin wiejskich na przykładzie zachodnich powiatów rejencji opolskiej w latach 1816-1933 = Sealed memory of the community: legal and communicative functions of rural seals based on the example of western districts of the Regierungsbezirk Oppeln in 1816-1933 = Abdrücke eines kollektiven Gedächtnisses: rechtliche und kommunikative Funktionen der Germeindesiegel am Beispiel der westlichen Landkreise der Regierung Oppeln in den Jahren 1816-1933, Archiwalne źródła tożsamości, Opole: Archiwum Państwowe w Opolu : Uniwersytet Opolski, 2020, s. 414, ISBN 978-83-956475-6-7 (pol.).
  12. ↑ Wyniki plebiscytu z powiatu ziemskiego Opole. home.arcor.de. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-04)].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.