Kramarzyny
| wieś | |
![]() Fragment miejscowości | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2024) |
608[1] |
| Strefa numeracyjna |
59 |
| Kod pocztowy |
77-135[2] |
| Tablice rejestracyjne |
GBY |
| SIMC |
0751924[3] |
Położenie na mapie gminy Tuchomie ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu bytowskiego ![]() | |
Kramarzyny (kaszub. Kramarzënë, niem. Kremerbruch) – wieś kaszubska w Polsce (w pobliżu północno-zachodniego krańca regionu Kaszub zwanego Gochami) położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Tuchomie[3][5]. Ma status sołectwa[6].
Miejscowość nad Strugą Kramarzyńską, przy drodze krajowej nr 20 Stargard – Szczecinek – Gdynia i na trasie nieistniejącej już linii kolejowej (Lębork-Bytów-Miastko). Posiada jednostkę Ochotniczej Straży Pożarnej.
Kramarzyny są obecnie najdalej na zachód wysuniętą miejscowością zwartego osadnictwa kaszubskiego[7].
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.
| Identyfikator SIMC | Nazwa miejscowości | Rodzaj miejscowości |
|---|---|---|
| 1014004 | Chełmek | część wsi |
| 0751930 | Rozjazd | część wsi |
Historia
Do powstania nazwy wsi przyczyniły się prawdopodobnie liczne wędrówki kramarzy po starym trakcie handlowym bytowsko-miastkowskim.
Wieś powstała na przełomie XVI i XVII wieku. Od 1625 roku Kramarzyny nie wchodziły w skład domeny książąt zachodniopomorskich (słupskich). Później przeszły na 20 lat pod władze polskie. Po tym okresie i wygranej sprawie sądowej przeszły całkowicie pod majątek von Puttkamer na ponad 250 lat. W XVIII wieku źródła historyczne odnotowują obecność pod Godowem huty szkła[8].
Informacje o pierwszym kościele szachulcowym pochodzą z 1686 r. W XIX wieku powstała idea budowy kościoła ewangelickiego. Obecny, neogotycki, murowany kościół z wieżą został wzniesiony w latach 1910-1912[9]. W 1912 odbyła się konsekracja. W 1917 zostały zainstalowane ograny. Pastor przyjeżdzał z Wałdowa co dwa tygodnie i zatrzymywał się u rodziny Dunse.
Prowadzi tu gospodarstwo rolne Ludwik Prądzyński – działacz „Solidarności” ze Stoczni Gdańskiej.
Przed II wojną światową we wsi był przystanek kolejowy Kramarzyny.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Raport o stanie gminy Tuchomie w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 3
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 620 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- 1 2 3 TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2019-01-15].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 61256.
- 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP)), ze zmianami w obwieszczeniu z dnia 4 sierpnia 2015(dts) (Dz. U. z 2015 r. poz. 1636 (ISAP)).
- ↑ Strona gminy, sołectwa
- ↑ Czesław Piskorski, Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka Warszawa, 1980, s. 168, ISBN 83-217-2292-X, OCLC 8032482.
- ↑ Kramarzyny, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 608.
- ↑ Piotr Skurzyński, Pomorze, Warszawa: Wyd. Muza S.A., 2007, s. 241, ISBN 978-83-7495-133-3.





