Kroże (gmina)

Kroże
Крожская волость
Kražių valsčius
	gmina wiejska
	1867–1950
Państwo	Rosja
Obwód	1867–1918: gb. kowieńska; 1918–1940: Rep. Litewska; 1941–1944: K.Rz. Wschód; 1944–1950: Litewska SRR
Okręg	1867–1947: rosieński; 1947–1950: kielmski
Siedziba	Kroże
Data powstania	1867
Data likwidacji	1950
Populacja (1877); • liczba ludności	; 3798
	Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gromad	3
Liczba miejscowości	81
	Położenie na mapie;
	55°36′10″N 22°41′20″E/55,602778 22,688889

Kroże (ros. Крожская волость, lit. Kražių valsčius) – dawna gmina wiejska na Kowieńszczyźnie, istniejąca w latach 1867–1950. Siedzibą władz gminy było miasteczko Kroże (lit. Kražiai), obecnie na Litwie.

Historia

Gmina zbiorowa Kroże powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Była częścią powiatu rosieńskiego, należącego do guberni kowieńskiej^[2]. W 1877 roku obejmowała 81 miejscowości w 3 gromadach, zamieszkanych przez 3798 ludzi^[1].

Po I wojnie światowej jednostka weszła w skład Republiki Litewskiej, pozostając przy powiecie rosieńskim^[3]. W 1923 roku gmina obejmowała 231 miejscowości w 12 gromadach, zamieszkanych przez 10.287 ludzi^[4].

Podczas II wojny światowej gmina należała do Komisariatu Rzeszy Wschód (powiat rosieński). Po wojnie obszar gminy wszedł w struktury administracyjne Związku Radzieckiego i Litewskiej SRR (początkowo powiat rosieński, a od 1947 powiat kielmski). Gminę zniesiono 20 czerwca 1950 wskutek reformy administracyjnej na Litwie, a jej obszar włączono do nowo utworzonego rejonu kielmskiego^[5].

Przypisy

1 2 3 4 Волости и важнѣйшiя селенiя Европейской Россiи. Выпускъ V. – Изданiе Центральнаго Статистическаго Комитета, Санктпетербургъ, 1886.
↑ Н.П.Н.П. ИнфоРост Н.П.Н.П., ГПИБ | Карты [online], elib.shpl.ru [dostęp 2025-12-12] .
↑ Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.
↑ Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. – Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.
↑ Tarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985.

[spis-1] 1 2 3 4 Волости и важнѣйшiя селенiя Европейской Россiи. Выпускъ V. – Изданiе Центральнаго Статистическаго Комитета, Санктпетербургъ, 1886.

[2] Н.П.Н.П. ИнфоРост Н.П.Н.П., ГПИБ | Карты [online], elib.shpl.ru [dostęp 2025-12-12] .

[3] Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.

[spis23-4] Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. – Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.

[5] Tarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Przynależność administracyjna	gubernia litewska w Imperium Rosyjskim (1795–1801) gubernia wileńska w Imperium Rosyjskim (1801–1842) gubernia kowieńska w Imperium Rosyjskim (1842–1915) Ober-Ost w Cesarstwie Niemieckim (1915–1918) Republika Litewska (1918–1940) Komisariat Rzeszy Wschód (1941–1944) Litewska SRR w ZSRR (1944–1950)
Gminy miejskie	Rosienie
Miasteczka	Andrzejewo Bolsie Botoki Chwejdany Cytowiany Erźwiłk Gawry Girdyszki Girtakol Gordoma Jurbork Kielmy Kołtyniany Korklany Kroże Lale Lidowiany Niemokszty Nowe Miasto Pogromoncie Pojurze Pokrożencie Poszołtuń Poszyle Retów Sartyniki Skaudwile Skirstymoń Stulcze Szweksznie Szydłowo Szyłele Taurogi Tenenie Tubiny Wewirżany Widukle Wodźgiry Wojnuta Żoginie Żwingi
Gminy wiejskie (1867–1950)	Aleksandrowo (do 1919 →) Andrzejewo (do 1919 →) Betygoła (← od 1919) Botoki (do 1919 →) Cytowiany (1919–1947 →) Erźwiłk (do 1919 →) Girtakol (od 1919) Jodajcie (1919–1922) Jurbork (do 1947 →) Kielmy (do 1947 →) Kołtyniany (do 1919 →) Konstantynowo (do 1919 →) Kroże (do 1947 →) Lale (1919–1922) Łabardzie (do 1915) Mankuny (do 1915) Niemokszty (od 1919) Nowe Miasto (do 1919 →) Pojurze (do 1919 →) Raudań (← 1919–1947 →) Rosienie Sartyniki (do 1919 →) Skaudwile (do 1919 →) Skirstymoń (1919–1922) Szydłowo Szweksznie (do 1919 →) Szymkajcie Taurogi (do 1919 →) Wewirżany (do 1919 →) Widukle Żoginie (1947–1950)