Kruki (gmina)

Kruki
Круковская волость
Kriukų valsčius
	gmina wiejska
	1867–1950
Państwo	Rosja
Obwód	1867–1918: gb. kowieńska; 1918–1940: Rep. Litewska; 1941–1944: K.Rz. Wschód; 1944–1950: Litewska SRR
Okręg	1867–1945: szawelski; 1945–1950: janiski
Siedziba	Kruki
Data powstania	1867
Data likwidacji	1950
Populacja (1877); • liczba ludności	; 2393
	Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gromad	3
Liczba miejscowości	36
	Położenie na mapie;
	56°18′00″N 23°49′40″E/56,300000 23,827778

Kruki (ros. Круковская волость, lit. Kriukų valsčius) – dawna gmina wiejska na Kowieńszczyźnie, istniejąca w latach 1867–1950. Siedzibą władz gminy było miasteczko Kruki (lit. Kriukai), obecnie na Litwie.

Historia

Gmina zbiorowa Kruki powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Była częścią powiatu szawelskiego, należącego do guberni kowieńskiej^[2]. W 1877 roku obejmowała 36 miejscowości w 3 gromadach, zamieszkanych przez 2393 ludzi^[1].

Po I wojnie światowej jednostka weszła w skład Republiki Litewskiej, zachowując przynależność administracyjną do powiatu szawelskiego^[3]. W 1923 roku gmina obejmowała 81 miejscowości w 9 gromadach, zamieszkanych przez 3437 ludzi^[4].

Podczas II wojny światowej gmina należała do Komisariatu Rzeszy Wschód (powiat szawelski). Po wojnie obszar gminy wszedł w struktury administracyjne Związku Radzieckiego i Litewskiej SRR (początkowo powiat szawelski, a od 1945 janiski). Gminę zniesiono 20 czerwca 1950 wskutek reformy administracyjnej na Litwie, a jej obszar włączono do nowo utworzonego rejonu janiskiego^[5].

Przypisy

1 2 3 4 Волости и важнѣйшiя селенiя Европейской Россiи. Выпускъ V. – Изданiе Центральнаго Статистическаго Комитета, Санктпетербургъ, 1886.
↑ Н.П.Н.П. ИнфоРост Н.П.Н.П., ГПИБ | Карты [online], elib.shpl.ru [dostęp 2025-12-12] .
↑ Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.
↑ Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. – Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.
↑ Tarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985.

[spis-1] 1 2 3 4 Волости и важнѣйшiя селенiя Европейской Россiи. Выпускъ V. – Изданiе Центральнаго Статистическаго Комитета, Санктпетербургъ, 1886.

[2] Н.П.Н.П. ИнфоРост Н.П.Н.П., ГПИБ | Карты [online], elib.shpl.ru [dostęp 2025-12-12] .

[3] Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.

[spis23-4] Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. – Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.

[:0-5] Tarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Przynależność administracyjna	gubernia litewska w Imperium Rosyjskim (1795–1801) gubernia wileńska w Imperium Rosyjskim (1801–1842) gubernia kowieńska w Imperium Rosyjskim (1842–1915) Ober-Ost w Cesarstwie Niemieckim (1915–1918) Republika Litewska (1918–1940) Komisariat Rzeszy Wschód (1941–1944) Litewska SRR w ZSRR (1944–1950)
Gminy miejskie	Szadów (do 1919 →) Szawle
Gminy wiejskie (1867–1950)	Bazyliany (1947–1950) Błagowieszczeńskie (do 1905) Gruździe Janiszki (do 1945 →) Kirianów (do 1915) Kławany (1919–1933) Kruki (do 1945 →) Krupie (do 1947 →) Kurszany (do 1947 →) Kurtowiany (1919–1930 i 1947–1950) Kuże (1919–1922) Ligumy Linków (← 1919–1945 →) Łukniki (do 1919 →) Meszkucie (1919–1950) Okmiany (do 1919 →) Podubiś (do 1919 i 1930–1950) Pokupie (1919–1922) Pokroje (← od 1919) Popielany (do 1919 → i ← 1919–1947 →) Poszawsze (1919–1930) Poszwityń (do 1945 →) Radziwiliszki (do 1947 →) Rawdziany (1919–1936) Skajzgiry (1919–1945 →) Skiemie (do 1915) Staciuny (1919–1950) Szakinów (1919–1922) Szawkiany (do 1947 →) Szawlany (do 1947 →) Szawle Tryszki (do 1919 → i ← 1919–1947 →) Użwenty (1905–1919 → i ← 1919–1947 →) Wajgów (1919–1947 →) Wieksznie (do 1919 →) Żagory (do 1945 →) Żejmele (← 1926–1945 →)