Krzątka

Krzątka

wieś
Kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Krzątce (2021)
Państwo	Polska
Województwo	podkarpackie
Powiat	kolbuszowski
Gmina	Majdan Królewski
Liczba ludności (2024)	2144[1]
Strefa numeracyjna	15
Kod pocztowy	36-110[2]
Tablice rejestracyjne	RKL
SIMC	0799300[3]
Położenie na mapie gminy Majdan Królewski Krzątka
Położenie na mapie Polski Krzątka
Położenie na mapie województwa podkarpackiego Krzątka
Położenie na mapie powiatu kolbuszowskiego Krzątka
50°23′59″N 21°50′05″E/50,399722 21,834722[4]

Krzątka (dawn. Krządka) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Majdan Królewski^[5][3]. Ma status sołectwa^[1].

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Krzątka. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy należącej do dekanatu Raniżów w diecezji sandomierskiej.

W XIX wieku miejscowość nosiła nazwę Krządka.

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku – miejscowość pod nazwą Krzandka jest już oznaczona na austriackich mapach z około 1780 roku^[6]. W źródłach pisanych pierwszy zapis pochodzi z 1794 roku. Nazwa wsi wywodzi się od nazwy osobowej Krzątka, a ta od słowa krzątać się 'uwijać się, poruszać', staropolskie krzęcić się 'być w ciągłym ruchu'^[7]

Nazwy obiektów fizjograficznych:

• las - Bigolajze, Drozdowskie Łąki, Dzialik, Góry, Hubert, Kopciów Smug, Korzeczek, Mańkowa Poręba, Obcinek, Piskornia, Równe Doły, Sławne Góry, Trzetrzewiec, Zadębie, Zrąb
• pole - Dąbrowa, Gliniki, Morgi, Paskowa Choina, Podrościuszek, Rudackie Pudy
• piaski - Gęś
• wzniesienie - Łysa Góra, Maziarskie Góry, Rozlazła Góra, Wołowa Góra, Wysoka Góra
• pastwisko - Rezerwa, Szewców Smug, Tabory, Wielki Ług, Zrąb

W 1929 na poligonie wojskowym, pracownik naukowy Uniwersytetu Poznańskiego znalazł okrągłą bryłę żelaza. Bryła nosiła ślady obtopienia, powierzchnia, była czarna i chropowata. Okaz został przewieziony do Poznania i tam zbadany. Meteoryt Krządka (meteoryt żelazny, prawdopodobnie oktaedryt gruboziarnisty) był przechowywany do 1939 w zbiorach Zakładu Geologii i Paleontologii Uniwersytetu Poznańskiego, który został zniszczony przez lotnictwo angielskie w 1944. Od tego czasu meteoryt ten uznaje się za zaginiony.

W 2001 założono Ludowy Zespół Sportowy Krzątka^[8].

W miejscowości działają dwie szkoły podstawowe: PSP Krzątka^[9] i PSP Klatki^[10].

• Jerzy Pokrzywnicki: Meteoryty Polski. Warszawa: 1964, seria: Studia Geologica Polonica, Vol.XV.
• Urzędowe nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych - 59 - Powiat kolbuszowski. Warszawa: Urząd Rady Ministrów - Komisja Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, 1965.

• Krządka, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 770 .
• Tyczka, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 692 .