Kuźnia Literacka

Kuźnia Literacka – polskie czasopismo kulturalne założone w 2005, poświęcone literaturze pięknej, krytyce literackiej, eseistyce oraz recenzjom wydawniczym. Pismo ukazuje się w wersji elektronicznej. W opinii Biblioteki Analiz: przez dwadzieścia lat swego istnienia stało się jednym z ważniejszych polskich mediów omawiających i recenzujących literaturę europejską^[1].

„Kuźnia Literacka” została powołana w 2005 z inicjatywy Irminy Kosmali, która pełni funkcję redaktor naczelnej^[2]. W dwudziestoletnim okresie działalności czasopismo zaangażowało się czynnie w promocję czytelnictwa, literatury oraz organizację wydarzeń kulturalnych, objęła patronatem m.in. twórczość Ryszarda Kapuścińskiego^[3], Jana Szczurka^[4], Agnieszki Lingas-Łoniewskiej^[5] oraz pierwsze polskie wydania powieści Wiktora Pielewina^[6][7][8] i Andrieja Płatonowa^[9], a także działań animujących, jak: Akcji promocji czytelnictwa (Koleje Mazowieckie)^[10] czy wrocławski Bruno Schulz Festival^[11]. „Kuźnia Literacka” angażuje się również we współorganizację m.in. Królewskiego Festiwalu Artystycznego, na którym wystąpiła Ilona Witkowska^[12] oraz festiwalu kinematograficznego Offeliada, na którym organizowała ogólnopolski konkurs na napisanie recenzji książki zekranizowanej, główną nagrodę stanowiła publikacja zwycięskiej recenzji w „Antologii Recenzji”^[13]. Patronuje również od lat Ogólnopolskiemu Konkursowi Literackiemu im. Anny Piskurz, w którego Kapitule jest redaktor naczelna^[14]. „Kuźnia Literacka” bywa przywoływana w opracowaniach naukowych, między innymi przez prof. Adama Mazurkiewicza^[15]. Czasopismo wydaje również książki, ostatnio opublikowało wybór recenzji pt. Punkt na mapie^[16].

Czasopismo kulturalne, o profilu literackim, podzielone jest na kilka działów, m.in.: recenzje^[17], wydarzenia kulturalne^[18], nowości wydawnicze^[19], varia (inicjatywy kulturotwórcze redakcji)^[20], patronaty nad książkami^[21], eseje^[22], proza^[23], bajki^[24].

• Redaktor naczelna: Irmina Kosmala
• Wicenaczelni: Dawid Jung, Igor Frender
• Stała współpraca: prof. Elżbieta Juszczak, Teresa Tomsia, Dagmara Kacperowska, Eugeniusz Toman, Zbigniew Masternak, wcześniej prof. Antoni Siemianowski^[25].

Redakcja od 2007 przyznaje Nagrodę Literacką Hefajstosa za najlepszy scenariusz, która wręczana jest laureatom m.in. podczas Festiwalu Filmowego Offeliada. Dotychczas nagrodę otrzymali m.in.: Jakuba Radeja za scenariusz do filmu „Bóg zapłać”, Mateusz Głowacki za scenariusz dla filmu „Zabicie ciotki”, Kordian Kądziela za film „Muka!", Wojciech Tomczak za film „Jasełka”^[26]. Statuetki Hefajstosa trafiają do twórców związanych z literaturą i teatrem i mają, w opinii magazynu Wydawca, charakter prestiżowych w środowisku artystycznym^[27].

Z okazji XX-lecia czasopisma, Nagrodę Literacką Hefajstos otrzymali, m.in.^[28]:

• Dagmara Kacperowska – za dramat „Lockator” (Wyd. „Zeszyty Poetyckie”, 2025);
• Robert Gonera – za wybitną rolę główną w słuchowisku „Lockator”;
• Teresa Tomsia – za konsekwentne kształtowanie krajobrazu polskiej poezji refleksyjnej.

W 2026 r. redakcja „Kuźni Literackiej”, wspólnie z redakcjami pism „Zeszyty Poetyckie” oraz „LiryDram” z Warszawy, powołała Nagrodę im. Gabrieli Zapolskiej w ramach ogólnopolskiego konkursu dramaturgicznego. Celem tej ogólnokrajowej inicjatywy jest wyłanianie i promowanie nowatorskich tekstów dramaturgicznych napisanych w języku polskim. Nagroda przyznawana jest za bezkompromisowość oraz odwagę artystyczną w podejmowaniu trudnych, często tabuizowanych tematów społecznych, obyczajowych i etycznych. Kryteria oceny prac, nad którymi pieczę sprawuje kapituła konkursowa (w skład której weszli: Irmina Kosmala, Dawid Jung, Marlena Zynger, Dagmara Kacperowska, Igor Frender i Zbigniew Milewski), kładą szczególny nacisk na psychologiczną precyzję w portretowaniu współczesności oraz demaskowanie społecznej hipokryzji. Istotnym założeniem programowym przedsięwzięcia jest realizowanie twórczego dialogu z dorobkiem patronki, nagradzane są utwory, które potrafią przełożyć realizm, ironię oraz ostre zacięcie satyryczne Gabrieli Zapolskiej na realia XXI wieku, wykazując się przy tym wysokim warsztatem literackim i walorami scenicznymi^[29].