Kurne (gmina)

Kurne
Курненская волость
gmina wiejska
1867–1923[1]
Państwo

 Rosja

Obwód

gub. wołyńska

Okręg

pow. nowogrodzki (zwiahelski)

Siedziba

Kurne

Data powstania

1867

Data likwidacji

1923

Powierzchnia

296,0 km2 (27.099 dziesięcin)

Populacja (1885)
• liczba ludności


6600

• gęstość

22,3 os./km2

Szczegółowy podział administracyjny
Liczba miejscowości

10

Położenie na mapie
Położenie na mapie
50°27′29″N 28°05′45″E/50,458056 28,095833

Kurne (ros. Курненская волость, ukr. Курненська волость) – dawna gmina wiejska (wołost) istniejąca w latach 1867–1923 na Wołyniu[2]. Siedzibą gminy było Kurne (Курне).

Historia

Gmina zbiorowa Kurne powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Należała do powiatu nowogrodzkiego (zwiahelskiego) w guberni wołyńskiej[3].

W 1885 roku obejmowała 10 miejscowości, a zamieszkiwało ją 6600 ludności[4]. Większymi miejscowościami w gminie były: Kurne, Derman, Iwanówka, Karolinów, Wielki Ług, Berestjanka, Berezowa Gaj, Belka, Huta Adamówka, Wesela Dubrowa, Dubniki, Dowbysz, Zabarśki Szlak i Kurgany[5].

18 marca 1921, po zawarciu traktatu pokojowego między RFSRR i Ukraińską SRR z jednej a Polską z drugiej strony, wyznaczono nową granicę państwową, która podzieliła gubernię wołyńską na dwie części[6]. Gmina podległa administracji Ukraińskiej SRR w szczątkowej guberni wołyńskiej[7].

W 1922 roku gmina przeszła pod administrację ZSRR. W wyniku przemian administracyjnych na terenie Ukraińskiej SRR, reforma z 7 marca 1923 zastąpiła ujezdy (powiaty) i wołości (gminy) systemem okręgów i rejonów[8][9]. Obszar zniesionej gminy wszedł w skład rejonu pulińskiego w okręgu żytomierskim[10][11].

Przypisy

  1. ↑ Gmina poza administracją polską.
  2. ↑ Volosts and communes of 1890. St. Petersburg: Central Statistical Committee of the Ministry of Internal Affairs, 1892. - (Statistics of the Russian Empire).
  3. ↑ Н.П. ИнфоРост, ГПИБ | Волости Волынской губернии [online], elib.shpl.ru [dostęp 2026-02-02].
  4. ↑ ВОЛОСТИ И ВАЖНЕЙШИЕ СЕЛЕНИЯ ЕВРОПЕЙСКОЙ РОССИИ [online], resource.history.org.ua [dostęp 2026-02-02] [zarchiwizowane z adresu 2025-11-13].
  5. ↑ Волости и важнейшие селения Европейской России. – Вып. 3: Губернии Малороссийские и Юго-Западные: Харьковская, Полтавская, Черниговская, Киевская, Волынская, Подольская / Издание Центрального статистического комитета. – СПб.,1885. – 349 c
  6. ↑ Adam Janusz Mielcarek, Podziały terytorialno-administracyjne II Rzeczypospolitej w zakresie administracji zespolonej, Warszawa 2008
  7. ↑ Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. 2003.
  8. ↑ Okręgi stały się jednostką średniego szczebla, a rajony jednostką podstawowego szczebla lokalnego.
  9. ↑ Uchwała Prezydium CIK USRR z 7 marca 1923.
  10. ↑ Постанова ВУЦВК від 7.03.1923 року «Про адміністраційно-територіяльний поділ Волині» (Збірник узаконень України за 1923 р., № 18-19, ст. 306)
  11. ↑ ЗУРРСУУ/1923/1/18-19/Про адміністративно-територіяльний поділ Волині — Вікіджерела [online], uk.wikisource.org [dostęp 2026-02-02] (ukr.).