Korzec (gmina)
| gmina wiejska | |||
| 1867–1939[1] | |||
 | |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Województwo |
1867–1919: gub. wołyńska | ||
| Powiat |
1867–1921: nowogrodzki (zwiahelski) | ||
| Siedziba | |||
| Powierzchnia (1885) |
187,7 km² | ||
| Populacja (1885) • liczba ludności |
| ||
| • gęstość |
68,9 os./km² | ||
| Szczegółowy podział administracyjny (1936) | |||
| |||
Położenie na mapie Polski w 1939 r.  | |||
 50°37′N 27°09′E/50,611111 27,149167 | |||
Korzec (ros. Корецкая волость, ukr. Корецька волость) – dawna gmina wiejska (wołost) istniejąca w latach 1867–1923 na Wołyniu[2]. Siedzibą gminy był początkowo Korzec (Корець), a następnie Nowy Korzec (Новий Корець)[3].
Historia
Gmina zbiorowa Korzec powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Należała do powiatu zwiahelskiego (nowogródzkiego) w guberni wołyńskiej[4].
W 1885 roku obejmowała 15 miejscowości, a zamieszkiwało ją 12.933 ludności[5]. Większymi miejscowościami w gminie były: Korzec (miasteczko), Annówka, Babin, Bogdanówka, Bryków, Hołyczówka, Hołownica, Kozak, Szytnia i Józefin[6].
18 marca 1921, po zawarciu traktatu pokojowego między RFSRR i Ukraińską SRR z jednej a Polską z drugiej strony, wyznaczono nową granicę państwową, która podzieliła gubernię wołyńską na dwie części[7]. Gmina Korzec – jako jedyna jednostka powiatu nowogrodzkiego (zwiahelskiego) – znalazła się, po ustaleniu granicy polsko-radzieckiej w 1921 roku, w granicach II Rzeczypospolitej, gdzie została włączona do powiatu rówieńskiego w woj. wołyńskim. Jedynie wieś Szytnia (Шитня) znalazła się po stronie sowieckiej, gdzie włączono ją do gminy Piszczów. Równocześnie do gminy Korzec przyłączono odcięte od gminy Piszczów granicą państwową wsie Kobyla i Storożów a także niewielkie fragmenty gmin Berezdów i Horodnica (wszystkie z powiatu zwiahelskiego)[8].
12 grudnia 1933 roku do gminy Korzec przyłączono część obszaru zniesionej gminy Majków (wsie Czernica i Kryłów)[9].
Według stanu z dnia 4 stycznia 1936 roku gmina składała się z 24 gromad[10].
Po wybuchu II wojny światowej obszar zniesionej gminy wszedł w struktury administracyjne Związku Radzieckiego.
Przypisy
- ↑ Od 1921 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. wołyńskiego; w czasie II wojny światowej poza administracją polską; po II wojnie światowej poza granicami Polski.
- ↑ Volosts and communes of 1890. St. Petersburg: Central Statistical Committee of the Ministry of Internal Affairs, 1892. - (Statistics of the Russian Empire).
- ↑ Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
- ↑ Н.П. ИнфоРост, ГПИБ | Волости Волынской губернии [online], elib.shpl.ru [dostęp 2026-02-02].
- ↑ ВОЛОСТИ И ВАЖНЕЙШИЕ СЕЛЕНИЯ ЕВРОПЕЙСКОЙ РОССИИ [online], resource.history.org.ua [dostęp 2026-02-02] [zarchiwizowane z adresu 2025-11-13].
- ↑ Волости и важнейшие селения Европейской России. – Вып. 3: Губернии Малороссийские и Юго-Западные: Харьковская, Полтавская, Черниговская, Киевская, Волынская, Подольская / Издание Центрального статистического комитета. – СПб.,1885. – 349 c
- ↑ Adam Janusz Mielcarek, Podziały terytorialno-administracyjne II Rzeczypospolitej w zakresie administracji zespolonej, Warszawa 2008
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 wrzesnia 1921 r. i innych źródeł urzedowych. T. 9 : Województwo Wołyńskie
- ↑ Dz. U. z 1933 r. Nr 97, poz. 753 (ISAP)
- ↑ Wołyński Dziennik Wojewódzki nr 1 z dnia 4 stycznia 1936 roku. [dostęp 2017-12-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (1 grudnia 2017)].