Leon Billewicz

Leon Billewicz
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia

25 kwietnia 1870
Werbiczna

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
Charków

Przebieg służby
Lata służby

1893–1927, 1939–1940

Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Armia Wielkopolska
Wojsko Polskie

Formacja

I Korpus Polski w Rosji

Jednostki

XXXIV Brygada Piechoty

Stanowiska

dowódca brygady

Główne wojny i bitwy

wojna rosyjsko-japońska
I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Medal Niepodległości Medal Zwycięstwa (międzyaliancki)

Leon Billewicz (ur. 25 kwietnia 1870 w majątku Werbiczna, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Lucjana i Ignacji urodzony 25 kwietnia 1870 w majątku Werbiczna, w powiecie włodzimierskim w ówczesnej guberni wołyńskiej[1]. Absolwent gimnazjum w Chełmie[2]. Ukończył Szkołę Junkrów w Kijowie i Oficerską Szkołę Piechoty w Sankt Petersburgu[3]. 13 sierpnia 1892 awansowany na podporucznika[2]. Od 1893 oficer rosyjskiej piechoty. Brał udział w 1900 w powstania Bokserów w Chinach i wojnie z Japonią[2] w latach 1904–1905[3] dowodząc kompanią i batalionem.

W czasie I wojny światowej, walczył na froncie niemieckim, gdzie dowodził baonem i pułkiem piechoty[3]. W 1915 został ciężko ranny[3]. Przeleżał kilka miesięcy w szpitalu, po czym powrócił na front. Po rewolucji październikowej opuścił armię i w randze pułkownika, 1 listopada 1917 wstąpił do formującego się na Białorusi I Korpusu Polskiego[2], pod dowództwem gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego. Początkowo zajmował się sprawami organizacyjnymi korpusu, a 23 lutego 1918 objął dowództwo 6 pułku strzelców w 2 Dywizji Strzelców[2]. Po rozwiązaniu I Korpusu w maju 1918 przybył do kraju, gdzie działał w Polskiej Organizacji Wojskowej.

30 października 1918 został przyjęty do tworzącego się Wojska Polskiego[2] z byłego I Korpusu Polskiego i byłej armii rosyjskiej, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia pułkownik[4]. Mianowany dowódcą Okręgu Wojskowego Nr IV Radom, z zadaniem sformowania Radomskiego Okręgowego Pułku Piechoty. Od 25 marca 1919 dowodził 11 pułkiem strzelców wielkopolskich[5]. 6 czerwca 1919 Komisariat Naczelnej Rady Ludowej, na wniosek głównodowodzącego, przyjął go do Sił Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim z byłego I Korpusu Polskiego, w stopniu pułkownika, w piechocie[6]. W tym samym miesiącu z częścią pułku wyruszył na front ukraiński. W walkach dotarł nad rzekę Zbrucz. We wrześniu wrócił do Wielkopolski i rozpoczął służbę na linii demarkacyjnej polsko-niemieckiej[5]. W czasie wojny z bolszewikami[1] od lutego 1920 dowodził XXXIV Brygadą Piechoty na froncie litewsko-białoruskim. 1 maja 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu generała podporucznika, w grupie oficerów Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej[7]. 24 czerwca 1920 razem z gen. ppor. Wincentym Odyńcem, dowódcą 17 DP i gen. ppor. Adolfem Kuczewskim, dowódcą XXXIII BP został zwolniony ze stanowiska i przydzielony do Stacji Zbornej dla Oficerów w Warszawie[8]. Na początku września 1921 został zwolniony ze stanowiska dowódcy punktu wymiany jeńców w Baranowiczach[9][5]. Od marca 1921 komendant miasta Brześć n. Bugiem[5], a później komendant Obszaru Warownego Brześć n. Bugiem. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu generała brygady ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 36. lokatą w korpusie generałów[10]. Przez ostatnie 4 lata służby (od października 1923 do kwietnia 1927) członek Oficerskiego Trybunału Orzekającego. Z dniem 30 kwietnia 1927 został przeniesiony w stan spoczynku[11][5]. Na emeryturze osiadł w majątku Werbiczna.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 zgłosił się ochotniczo do służby do sztabu Naczelnego Wodza w Brześciu nad Bugiem i został wyznaczony na dowódcę garnizonu w Dubnie[1]. Po agresji ZSRR na Polskę, ewakuował się do Brzeżan, gdzie razem z gen. Aleksandrem Kowalewskim dowodził kombinowaną grupą operacyjną. Tam, po walce, dostał się do niewoli radzieckiej 19 września w mieście Żurawno[3] koło Stryja w czasie wycofywania grupy w kierunku granicy węgierskiej. Był więziony w obozie jenieckim w Starobielsku[1][3]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie[3] i pogrzebany w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach[1], gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[12]. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod pozycją 172 (272)[1].

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie na stopień generała brygady[13][14]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[15].

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 31.
  2. 1 2 3 4 5 6 Kolekcja GiO ↓, s. 60.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Leon Billewicz | Fundacja 100 [online], fundacja100.pl [dostęp 2026-03-29].
  4. ↑ Dz. Rozp. Komisji Wojskowej Nr 2 z 1 listopada 1918, poz. 20.
  5. 1 2 3 4 5 Kolekcja GiO ↓, s. 58.
  6. ↑ Dekret Nr 135. „Tygodnik Urzędowy”. 23, s. 119, 1919-06-24. Poznańn: Komisariat Naczelnej Rady Ludowej..
  7. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 18 z 15 maja 1920, s. 353.
  8. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 27 z 21 lipca 1920, s. 611.
  9. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 36 z 10 września 1921, s. 1357.
  10. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 15.
  11. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1927, s. 37, 44.
  12. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
  13. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 85, poz. 885 (ISAP).
  14. ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 1 [dostęp 2024-08-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
  15. ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2024-01-09].
  16. ↑ M.P. z 1933 r. Nr 171, poz. 208 (ISAP).
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 879.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.