Lepnica francuska

Lepnica francuska
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	goździkopodobne
Rząd	goździkowce
Rodzina	goździkowate
Rodzaj	lepnica
Gatunek	lepnica francuska
	Nazwa systematyczna
	Silene gallica L.; Sp. Pl.: 417 (1753)

Lepnica francuska (Silene gallica L.) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Jako gatunek rodzimy występuje w południowej Europie, zachodniej Azji i północnej Afryce. Został szeroko rozprzestrzeniony jako gatunek zawleczony – do środkowej i północnej Europy, na oba kontynenty amerykańskie, do wschodniej i południowej Afryki, do południowej i wschodniej Azji, do Nowej Zelandii i na Tasmanię^[3]. W Polsce rośnie głównie w części południowo-zachodniej i południowej^[4].

Morfologia

Pokrój: Roślina zielna o wzniesionej, pojedynczej lub rozgałęzionej łodydze osiągającej zwykle do 30, rzadziej do 50 cm wysokości. Pęd pokryty gęstymi kędzierzawymi włoskami, w górnej części też ogruczolony^[5].
Liście: Naprzeciwległe, dolne krótkoogonkowe i łopatkowate, górne siedzące i lancetowate do równowąskolancetowatych. Osiągają do 6 cm długości i 1,5 cm szerokości^[5].
Kwiaty: Obupłciowe, zebrane po kilka-kilkanaście w jednoramienną wierzchotkę. Kwiaty dolne na krótkich szypułkach, górne – siedzące. Kielich walcowatoeliptyczny, do 1 cm długości, 10-nerwowy, rozdymający się po przekwitnieniu. Zwieńczony 5 szydlastymi ząbkami o długości 2 mm. Płatki korony białe do różowych, całobrzegie lub płytko wycięte, o długości do 1,5 cm, z dwułatkowym, krótkim przykoronkiem. Słupek nagi, zwieńczony trzema szyjkami^[5]. Nitki pręcików owłosione w dolnej części^[6].
Owoce: Jajowate torebki o długości do 9 mm, otwierające się 6 ząbkami. Zawierają nerkowate, brązowe nasiona o długości do 1 mm^[5].

Biologia i ekologia

Roślina jednoroczna kwitnąca od czerwca do sierpnia. Rośnie na polach uprawnych, odłogach, miedzach oraz na przydrożach i w innych siedliskach ruderalnych^[5]. Gatunek charakterystyczny zespołu Geranio-Silenetum gallicae^[7].

Liczba chromosomów 2n = 24^[8].

Zagrożenia

Gatunek ujęty na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) w grupie gatunków narażonych na wymarcie (kategoria zagrożenia: V)^[9]. W wydaniu z 2016 roku otrzymała kategorię EN (zagrożony)^[10].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-10-07] (ang.).
1 2 Silene gallica L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2026-08-04] .
↑ Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, AdamA. Zając (red.) i inni, Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957 .
1 2 3 4 5 MariaM. Pawlus MariaM., Silene L., Lepnica, [w:] AdamA. Jasiewicz (red.), Flora Polski. Rośliny naczyniowe, t. III, Kraków: Polska Akademia Nauk, Instytut Botaniki im. W. szafera, 1992, s. 267-268 .
↑ Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.
↑ WładysławW. Matuszkiewicz WładysławW., Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, ISBN 83-01-13520-4, OCLC 749271059 .
↑ Silene gallica na Flora of North America [dostęp 2013-12-13].
↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-10-07] (ang.).

[powo-3] 1 2 Silene gallica L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2026-08-04] .

[4] Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, AdamA. Zając (red.) i inni, Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957 .

[pawlus-5] 1 2 3 4 5 MariaM. Pawlus MariaM., Silene L., Lepnica, [w:] AdamA. Jasiewicz (red.), Flora Polski. Rośliny naczyniowe, t. III, Kraków: Polska Akademia Nauk, Instytut Botaniki im. W. szafera, 1992, s. 267-268 .

[6] Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.

[7] WładysławW. Matuszkiewicz WładysławW., Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, ISBN 83-01-13520-4, OCLC 749271059 .

[8] Silene gallica na Flora of North America [dostęp 2013-12-13].

[9] Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.

[10] Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]