Lesznia

Lesznia
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 podlaskie

Powiat

białostocki

Gmina

Suraż

Wysokość

115 m n.p.m.

Liczba ludności (2016)

75[1]

Strefa numeracyjna

85

Kod pocztowy

18-105[2]

Tablice rejestracyjne

BIA

SIMC

0041803[3]

Położenie na mapie gminy Suraż
Mapa konturowa gminy Suraż, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Lesznia”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Lesznia”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Lesznia”
Położenie na mapie powiatu białostockiego
Mapa konturowa powiatu białostockiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Lesznia”
Ziemia52°55′03″N 23°05′38″E/52,917500 23,093889[4]

Lesznia (dawn. Leśna[5][6][7]) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Suraż[3][8]. Leży nad Narwią.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowstąpienia Pańskiego w Strabli.

Historia

Lesznia jest miejscowością bojarsko-szlachecką. Okoliczna drobna szlachta wywodziła się ze środowiska wojskowego związanego z zamkiem w Surażu; bojarzy z Leszni pełnili obowiązek stróży dróg prowadzących do zamku i uczestniczyli w służbie wojennej[9].

W popisie wojskowym z 1528 roku z Leszni zostali odnotowani Roman Senkowicz wraz z synami, Matejem i Szczepanem Romanowiczami, a także synowie Szczepana, Jan Szczepanowicz, Maciej Szczepanowicz i Stanisław Szczepanowicz[10][11], późniejsi protoplaści rodu Leszczyńskich herbu Abdank z Leszni[12]. Wśród wspomnianych, w tym samym źródle pojawiają Petr Pribyłkowicz, Stańko Bartoszewicz, Paweł Mikołaiewicz Kulesza, Bartosz Martowicz i jego brat Matey, prawdopodobnie spokrewnieni z poprzednimi[10].

W 1591 roku Lesznia należała do powiatu bielskiego, została wówczas odnotowana w regestrze poborowym wspólnie z Prokuratowszczyzną. W części obejmującej parafię suraską („Paraphia Sarazka”) zapisano, że „Leśnia” (Lesznia) wraz z „Prokurathowczyzną” (obecnie część wsi Dołki[13]) stanowiły 10 włók szlacheckich[14].

W lustracji dóbr z 1602 roku, obejmującej Stęczewice (dziś Stacewicze), ponownie odnotowano Sebastiana Leszczyńskiego[a]. Został wówczas jasno określony jako szlachcic, a także dziedzic Leszni oraz Ostasz. Posiadał pięć włók ziemi, położonych przy gruntach tej wsi. Dobra znajdowały się w posiadaniu Sebastiana i jego żony na prawie dożywocia, nadanym im przez króla Stefana Batorego dokumentem z 4 grudnia 1579 roku. Z pięciu włók uiszczał roczny czynsz w wysokości 7 złotych i 15 groszy. Zgodnie ze źródłami z 1582 roku, przejął wspomniany grunt po Bartłomieju Myszce. Zmarł najprawdopodobniej w 1604 roku[15].

W 1612 r. grunty położone w Leszni zostały włączone do uposażenia nowo powstającej parafii w Strabli. Dnia 10 lutego tego roku Adam Turowski, właściciel dóbr strabelskich, potwierdził wcześniejsze nadania na rzecz miejscowego kościoła i ponownie wyznaczył jego uposażenie, obejmujące trzy włóki ziemi położone „we wsi Leszny”, a także grunty w Doktorcach oraz na Hruszowie (dziś część Leszni[16]) i Szuszmaku (dziś część wsi Doktorce[17]). W 1616 r. Turowski wystawił właściwy akt fundacyjny parafii, natomiast w 1617 r. w Strabli wzniesiono drewniany kościół[18].

Krzyż przydrożny w Leszni ofiarowany „za duszę zmarłych Pawła i Marianny Leszczyńskich”

W regestrze podatkowym z 1676 r. Lesznia została odnotowana w dwóch odrębnych jednostkach osadniczych. Jedna z nich miała charakter folwarku, zamieszkanego przez wójta, jego gospodynię oraz pastucha. Druga była wsią, w której wykazano 38 poddanych chłopów[19].

Lesznia była gniazdem gałęzi rodu Leszczyńskich herbu Abdank. Pierwszym szerzej opisanym genealogicznie członkiem tej linii jest Michał Leszczyński herbu Abdank, mąż Krystyny Zimnoch h. Ślepowron (1711–1761). Ich ślub zapisano pod datą 19 lutego 1730 w Surażu. Para pozostawiła po sobie pięcioro dzieci: córki Zofię (ur. 1736) i Teresę (ur. 1756) oraz synów: Franciszka (ur. 1740), Wojciecha (ur. 1743) i Mikołaja (ur. przed 1 grudnia 1750, zm. 1813)[20]. Michał Leszczyński został również odnotowany w oficjalnych zasobach Związku Szlachty Polskiej jako przedstawiciel polskiej szlachty herbu Abdank. Zmarł w 1758 roku w Leszni[21].

W 1941 hitlerowcy spacyfikowali wieś, zrabowali inwentarz żywy i martwy. Lesznia została prawie zupełnie spalona, 45 budynków mieszkalnych pozostało 13. W trakcie pacyfikacji zginęło 3 osoby, m.in. Wacław Borowski. Czterech mieszkańców wywieziono na roboty przymusowe do Niemiec[22].

Uwagi

  1. ↑ Występujący w źródłach także pod formą nazwiska Leszczeński.

Przypisy

  1. ↑ Strona gminy, liczba ludności w dn. 31.12.2016 [dostęp 2020-10-24]
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 647 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 67537.
  5. ↑ Białostocki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 11, poz. 49
  6. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  7. ↑ Leśna (2), powiat białostocki, gm. Zawyki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 221.
  8. ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  9. ↑ Józef Maroszek, Pięć wieków ziemi juchnowieckiej, Białystok 2013, s. 71.
  10. 1 2 Aleksander Jabłonowski: Podlasie (województwo). Warszawa: Gebethner i Wolff, 1908, s. 113, seria: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym.
  11. ↑ Adam Boniecki, Herbarz polski, t. XIV, Warszawa 1911, s. 167, na podstawie Wyroków Trybunału Lubelskiego, księga 31, karta 492.
  12. ↑ Adam Boniecki, Herbarz polski, t. XIV, Warszawa 1911, s. 167, na podstawie Wyroków Trybunału Lubelskiego, księga 31, karta 492.
  13. ↑ Nazwy miejscowe Polski. Historia, pochodzenie, zmiany. T. 10: Ra–Re. Kraków: 2015, s. 153. [dostęp 2026-08-26].
  14. ↑ Aleksander Jabłonowski: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. VI, cz. I: Podlasie (województwo). Warszawa: Gebethner i Wolff, 1908, s. 153. [dostęp 2026-08-26].
  15. ↑ Lustracja województwa podlaskiego 1602 roku. Michał Sierba (wyd.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa, 2017. ISBN 978-83-65886-24-8. [dostęp 2026-07-30].
  16. ↑ Ortoobrazy, 0.5, LPIS48, N-34-119-A-a-4-4. Państwowy Zasób Geodezyjny i Kartograficzny – Geoportal. [dostęp 2026-08-26].
  17. ↑ Zielona Szkoła w Surażu. Stowarzyszenie Zielona Szkoła. [dostęp 2026-08-26].
  18. ↑ Zbigniew Rostkowski: Zarys historii parafii pw. Wniebowstąpienia Pańskiego w Strabli. Niedziela, 2004-12-31. [dostęp 2026-08-26].
  19. ↑ Środowisko kulturowe. Stowarzyszenie Zielona Szkoła. [dostęp 2026-08-26].
  20. ↑ Leszek Umiński, Michał Leszczyński h. Awdaniec [online], uminski.name [dostęp 2026-07-30] (pol.).
  21. ↑ Michał Leszczyński h. Awdaniec [online], Związek Szlachty Polskiej, genealogia.szlachta.org.pl [dostęp 2026-07-30] (pol.).
  22. ↑ Józef Fajkowski, Jan Religa, Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945, Warszawa 1981, s. 35.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.