Lili Pohlmann
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie |
działaczka społeczno-kulturalna |
| Odznaczenia | |
  | |
Lili Pohlmann, z domu Stern (ur. 29 stycznia 1930[1] we Lwowie, zm. 15 września 2021 w Londynie[2]) – polska działaczka społeczno-kulturalna żydowskiego pochodzenia, zasłużona dla idei zbliżenia polsko-żydowskiego.
Życiorys
Urodziła się we Lwowie, a wychowała w Krakowie. Podczas II wojny światowej wraz z rodziną przebywała w lwowskim getcie. W 1942 wraz z matką Cecylią uciekły z getta na aryjską stronę. Ocalenie zawdzięczały Irmgard Wieth, pracującej w niemieckiej administracji we Lwowie, która je ukrywała w swoim mieszkaniu. Później pomocy udzielił im Max Kohl, niemiecki przedsiębiorca, który w czasie wojny przyjechał do Lwowa ze Stuttgartu i założył przedsiębiorstwo, zajmujące się szyciem skórzanych płaszczy dla Gestapo.
W 1943 Lili wraz z matką została przyprowadzona do soboru św. Jura. Tam greckokatolicki metropolita kijowsko-halicki Andrzej Szeptycki udzielił im schronienia w swojej rezydencji, a po kilku dniach obie wysłano do klasztoru i prowadzonego przez zakonnice sierocińca w Uboczu. Przełożona zakonu, siostra Josifa (Olena Witer), zatrzymała u siebie Cecylię Stern. Lili umieszczono w sierocińcu wśród polskich i ukraińskich dzieci. Obie otrzymały niezbędne dokumenty i przeżyły do końca wojny.
W 1946 wraz z matką wyemigrowała do Londynu, gdzie mieszkała do końca życia. Działała w Radzie Fundacji Judaica, zasiadała w zarządzie Centrum Kultury Żydowskiej w Krakowie. Wspierała Instytut Spraw Polsko-Żydowskich. Z jej inicjatywy stanęły w Warszawie dwa pomniki Janusza Korczaka. Dzięki jej świadectwu Irmgard Wieth, Max Kohl i siostra Josifa zostali uhonorowani przez Instytut Jad Waszem medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Przez wiele lat Lili Pohlmann zabiegała o przyznanie tego odznaczenia Andrzejowi Szeptyckiemu.
W 2020 polska pisarka Anna Błasiak opublikowała w Wielkiej Brytanii anglojęzyczny wywiad-rzekę z Lili Pohlmann pt. Lili. Lili Stern-Pohlmann in Conversation with Anna Blasiak, wydany przez Holland House Books[3].
Odznaczenia
- 12 grudnia 2007 została odznaczona przez Prezydenta RP Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski („za wybitne zasługi w działalności kombatanckiej”)[4]
- 9 października 2020 królowa Elżbieta II uhonorowała ją Orderem Imperium Brytyjskiego (MBE, „for services to Holocaust Education, Awareness and Human Relations”)[5]
Przypisy
- ↑ Holocaust Survivors Aid Society: Lili Pohlmann [online], 45aid.org [dostęp 2019-08-04] [zarchiwizowane z adresu 2019-08-04] (ang.).
- ↑ Lili Stern: Często pytałam Boga, dlaczego mnie ocalił [online], plus.dziennikpolski24.pl, 17 września 2021 [dostęp 2021-10-13] (pol.).
- ↑ Lili. Holland House Books. [dostęp 2026-04-16]. (ang.).
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 lutego 2007 r. o nadaniu odznaczeń (M.P. z 2007 r. Nr 36, poz. 417 (ISAP) – pkt 5).
- ↑ Queen’s Birthday Honours List 2020, s. 147. gov.uk, 9 października 2020. [dostęp 2026-04-16]. (ang.).