Litargit
![]() Okaz z Niemiec | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
PbO[1] |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
2[1] |
| Łupliwość |
doskonała[1] |
| Pokrój kryształu |
łuskowaty, tabliczkowy, płytkowy[1] |
| Przezroczystość |
przezroczysty, przeświecający[1] |
| Układ krystalograficzny |
tetragonalny[1] |
| Gęstość |
9,14 g/cm3[1] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
czerwona[1] |
| Połysk |
tłusty, matowy[1] |
| Współczynnik załamania |
2,535–2,665 (jednoosiowy)[1] |
| Inne |
dwójłomność: 0,130[1] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
4.AC.20[1] |
Litargit (z gr. λιθάργυρος, lithárgyros, od λίθος líthos „kamień” i ἄργυρος árgyros „srebro”) – jedna z naturalnych postaci mineralnych tlenku ołowiu(II), PbO[1].
Właściwości
Krystalizuje w układzie tetragonalnym[1][2]. Wykształca kryształy o pokroju łuskowatym, płytkowym i tabliczkowym[1][2][3]. Występuje w formie skorup[2], ziemistych powłok i inkrustracji[3]. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego[1][2][3]. Posiada tłusty bądź matowy połysk[1][2]. Rozpuszczalny w kwasach chlorowodorowym i azotowym[3].
Występowanie
Jest produktem przeobrażenia innych minerałów bogatych w ołów[2][3]. Spotykany także w żużlach[3]. Towarzyszą mu głównie cerusyt, hydrocerusyt, ołów rodzimy, massicot, miedź rodzima, plattneryt, kalcyt, magnezoferryt, galena oraz kwarc[1][2]. Występuje w Australii, Austrii, Belgii, we Francji, Niemczech, Grecji (Attyka), Iranie, we Włoszech, Meksyku, Polsce (okolice Dąbrowy Górniczej), Rosji, Szwecji (Värmland), Anglii i Stanach Zjednoczonych (Arizona, Kalifornia)[1][2].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Litharge, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2026-07-12] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 https://www.handbookofmineralogy.org/pdfs/litharge.pdf
- 1 2 3 4 5 6 BORNET Rémi, Litharge - Encyclopedia [online], Le Comptoir Geologique - Minerals, Fossils and Gemstones for sale [dostęp 2026-07-12] (ang.).
