Lotus 1-2-3

Lotus 1-2-3
ilustracja
Autor Lotus Development Corporation (obecnie część IBM).
Pierwsze wydanie 26 stycznia 1983
Platforma sprzętowa komputer PC
System operacyjny MS-DOS, Windows,
Unix System V (SCO, AT&T, Interactive, Xenix)[1]
Rodzaj arkusz kalkulacyjny
Strona internetowa

Lotus 1-2-3 – arkusz kalkulacyjny opracowany przez przedsiębiorstwo Lotus Development Corporation (obecnie część IBM)[2].

Pierwotna wersja programu została stworzona przez Mitcha Kapora, założyciela Lotus Develpment, oraz Jonathana Sachsa[2]. Program ukazał się na rynku 26 stycznia 1983 i w krótkim czasie wyparł z niego bardzo popularny VisiCalc, przyczyniając się w dużej mierze do sukcesu komputerów PC w środowisku korporacyjnym. Przez długie lata był to czołowy produkt w systemie operacyjnym MS-DOS[3].

Program był początkowo dystrybuowany z osobnym programem do generowania wykresów, który nie mógł być jednak uruchamiany razem z arkuszem, gdyż DOS nie był systemem wielozadaniowym. Program udostępniał menu sterowane z klawiatury, jak również jednoklawiszowe polecenia przyspieszające obsługę. Zaletą była też kontekstowa pomoc.

W wersji 2.0 pojawiły się makropolecenia i obsługa dodatków, co bardzo wpłynęło na popularność arkusza – wiele podmiotów trzecich rozpoczęło wtedy produkowanie pakietów z makropoleceniami i wyspecjalizowanymi dodatkami, jak aplikacje finansowe czy edytory tekstów. Wczesne wersje posługiwały się rozszerzeniem plików WKS, zmienionym potem na WK1.

W wersji 2.3 ulepszono możliwości graficzne, m.in. dodano opcję pracy w trybie graficznym (tzw. WYSIWYG).[4]

Lotus 1-2-3 był wielokrotnie przedmiotem naruszeń prawa przez kopiowanie rozwiązań interfejsu. Najbardziej znane było zastosowanie tych samych poleceń klawiszowych przez Quattro Pro przedsiębiorstwa Borland, co spowodowało wniesienie pozwu[5].

Wejście Microsoft Windows na rynek komputerów osobistych wiązało się z rozwojem konkurencyjnego arkusza Microsoft Excel, który stopniowo zajął pozycję Lotusa, związanego w tym czasie głównie z systemem OS/2.

W 1990 roku powstała wersja dla systemów Unix System V (SCO Unix, AT&T Unix, Interactive Unix, SCO Xenix)[1]

Następca Lotusa 1-2-3 w środowisku DOS miał być był pakiet Lotus Symphony, który nie odniósł jednak sukcesu. Lotus 1-2-3 został przeniesiony do Windows[6], gdzie do dzisiaj istnieje jako część pakietu biurowego Lotus SmartSuite. Ostatnią wersją jest wersja 9.8.

Przypisy

  1. 1 2 Rick Farris. Unix and 1-2-3. „BYTE”, s. 233, grudzień 1990. ISSN 0360-5280. [dostęp 2026-01-06]. (ang.).
  2. 1 2 The 20 Most Important People. „BYTE”. Vol. 20, No. 9 (specjalne), s. 133-142, wrzesień 1995. (ang.).
  3. ↑ The 20 Most Important Software Products. „BYTE”. Vol. 20, No. 9 (specjalne), s. 64-65, wrzesień 1995.
  4. ↑ Marcin Borkowski. Lotus 1-2-3 wersja 2.3. „Bajtek”. 4/92 (80), s. 22-23, kwiecień 1992. ISSN 0860-1674. [dostęp 2026-02-11].
  5. ↑ John Walkenbach, Excel 2003 PL. – Programowanie w VBA, Helion, s. 33.
  6. ↑ Marcin Frelek. Kwiat Lotusa. „Bajtek”. 4/94 (104), s. 30-32, kwiecień 1994. [dostęp 2026-03-27].

Linki zewnętrzne