Arkusz kalkulacyjny

Arkusz kalkulacyjny – program komputerowy przedstawiający dane (głównie liczbowe) w postaci zestawu kolumn i wierszy^[1]. Pozwala na automatyczną obróbkę oraz prezentację danych różnych formach.

Najważniejszym narzędziem arkusza kalkulacyjnego są funkcje (matematyczne, statystyczne, daty i czasu, finansowe, bazodanowe, logiczne). Przy ich pomocy dane w arkuszu są automatycznie przetwarzane. Możliwe jest także tworzenie różnego rodzaju symulacji.

Arkusz kalkulacyjny umożliwia wizualizację danych, prezentując je w postaci wykresów (kolumnowych, słupkowych, kołowych, liniowych, warstwowych itd.), które pozwalają na przejrzystą prezentację wzajemnych zależności i tendencji.

W zaawansowanych arkuszach kalkulacyjnych są dostępne również języki makropoleceń i języki programowania umożliwiające zautomatyzowane przetwarzanie danych.

Popularnym narzędziem są tabele przestawne umożliwiające tworzenie układów danych na bazie tabeli źródłowej oraz agregowanie i podsumowywanie danych przy pomocy sum, średnich, liczebności i podobnych statystyk, ułatwiając uwypuklenie zależności niewidocznych w pierwotnym układzie i podejmowanie decyzji.

Pierwszą aplikacją tego typu był VisiCalc^[1]. W środowisku Windows najpopularniejszym arkuszem kalkulacyjnym jest Microsoft Excel (pakiet Office365)^[1]. Najbardziej zaawansowanymi produktów w tej kategorii można zaliczyć również arkusze w pakietach biurowych WordPerfect Office (Quattro Pro), Apache OpenOffice (OpenOffice Calc) oraz LibreOffice (LibreOffice Calc).

Arkusz kalkulacyjny traktuje znak "${\displaystyle -}$" przed wyrażeniem liczbowym jako negację - ta zaś funkcja ma wyższy priorytet co do kolejności wykonywania działań niż potęgowanie w arkuszu kalkulacyjnym. Może to prowadzić do błędów. Np. aby utworzyć wykres rozkładu normalnego w arkuszu kalkulacyjnym (np. Excel) zamiast formuły

${\displaystyle f_{\mu ,\sigma }(x)={\frac {1}{\sigma {\sqrt {2\pi }}}}\,\exp \left({\frac {-(x-\mu )^{2}}{2\sigma ^{2}}}\right)}$

trzeba użyć równoważnej analitycznie formuły

${\displaystyle f_{\mu ,\sigma }(x)={\frac {1}{\sigma {\sqrt {2\pi }}}}\,\exp \left({\frac {(-1)*(x-\mu )^{2}}{2\sigma ^{2}}}\right).}$

Użycie pierwszej formuły w arkuszu da błędny wynik, gdyż arkusz obliczy liczbę ${\displaystyle (-(x-\mu ))^{2}=(x-\mu )^{2}}$; druga formuła da wynik ${\displaystyle -((x-\mu )^{2})}$, zgodny z zapisem analitycznym.

Szerzej problem możliwych różnic w obliczeniach wyrażeń algebraicznych omawia artykuł Kolejność wykonywania działań.

• Gnumeric – arkusz kalkulacyjny dla środowiska GNOME
• KSpread – nieco mniej zaawansowany program dla KDE
• pakiet biurowy

• Artykuł o 25-leciu arkuszy kalkulacyjnych