Lucjan Motyka

Lucjan Motyka
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

4 maja 1915
Kraków, Austro-Węgry

Data i miejsce śmierci

22 listopada 2006
Warszawa, Polska

Minister kultury i sztuki
Okres

od 12 grudnia 1964
do 26 października 1971

Przynależność polityczna

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza

Poprzednik

Tadeusz Galiński

Następca

Czesław Wiśniewski (p.o.)

Ambasador PRL w Czechosłowacji
Okres

od 25 listopada 1971
do 29 kwietnia 1975

Poprzednik

Włodzimierz Janiurek

Następca

Jan Mitręga

Ambasador PRL w Bułgarii
Okres

od 1978
do 1980

Poprzednik

Jerzy Muszyński

Następca

Władysław Napieraj

Odznaczenia
Order Budowniczych Polski Ludowej Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oświęcimski Medal „Za udział w walkach w obronie władzy ludowej” Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal 10-lecia Polski Ludowej Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Medal im. Ludwika Waryńskiego Order Zasługi Republiki Włoskiej II Klasy (1951-2001) Order Lwa Białego II klasy (CSRS) Order Jeźdźca z Madary Medal „40. rocznica Wyzwolenia Czechosłowacji przez Armię Radziecką”
Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” Odznaka „Za Zasługi dla ZBoWiD” Złota Odznaka Honorowa Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej

Lucjan Motyka (ur. 4 maja 1915 w Krakowie, zm. 22 listopada 2006 w Warszawie) – polski działacz młodzieżowy i związkowy, polityk socjalistyczny, minister kultury i sztuki (1964–1971), ambasador PRL w Czechosłowacji (1971–1975), Bułgarii (1978–1980) i Szwajcarii (1980–1983), poseł do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL I, II, III, IV, V i VII kadencji. Budowniczy Polski Ludowej.

Życiorys

Posiadał wykształcenie średnie. Od 1931 robotnik budowlany, działacz młodzieżowy i związkowy, m.in. Związku Zawodowego Transportowców i Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, od tego samego roku także działacz Polskiej Partii Socjalistycznej, w 1937 osadzony przez sześć miesięcy w obozie w Berezie Kartuskiej. Podczas okupacji niemieckiej pracował w Wieliczce, jednocześnie działał w konspiracji. W latach 1943–1944 przebywał w obozie koncentracyjnym w Auschwitz, uciekł z obozu 19 lipca 1944.

Od kwietnia do listopada 1945 I sekretarz Wojewódzkiego Komitetu „lubelskiej” PPS w Krakowie, w latach 1945–1947 sekretarz Komitetu Centralnego Związków Zawodowych. Od 1947 do 1948 był przewodniczącym Centralnego Komitetu Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego. W latach 1948–1949 był sekretarzem generalnym Związku Młodzieży Polskiej. W latach 1949–1950 był dyrektorem Głównego Urzędu Kultury Fizycznej, a w latach 1950–1951 był przewodniczącym Głównego Komitetu Kultury Fizycznej. Od 1951 pracował w Ministerstwie Kultury i Sztuki, początkowo jako dyrektor departamentu, a następnie dyrektor Centralnego Zarządu Sztuk Plastycznych i Wystaw. W latach 1955–1957 podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Sztuki.

W 1948 wraz z PPS przystąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W latach 1948–1980 był członkiem Komitetu Centralnego PZPR. Zaliczany do byłych członków PPS zbliżonych do „puławian” podczas walki o władzę w kierownictwie PZPR w latach pięćdziesiątych[1]. Od lutego 1957 do grudnia 1964 był I sekretarzem Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Krakowie.

Od 12 grudnia 1964 do 26 października 1971 był ministrem kultury i sztuki w trzecim i czwartym rządzie Józefa Cyrankiewicza oraz w rządzie Józefa Cyrankiewicza i Piotra Jaroszewicza. Członek Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w 1968[2]. W czerwcu 1968 wszedł w skład Komitetu Honorowego obchodów 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika[3]. W latach 1945–1972 i 1976–1980 był posłem do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL I, II, III, IV, V i VII kadencji, w latach 1946–1947 przewodniczący Komisji Administracji i Bezpieczeństwa KRN. Od 1971 był członkiem Obywatelskiego Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie[4].

Od 1971 do 1975 był ambasadorem PRL w Pradze. Następnie w latach 1975–1977 był kierownikiem Wydziału Kultury KC PZPR. W latach 1978–1980 był ambasadorem w Sofii, a od 1980 do 1983 w Bernie.

Na emeryturze był powoływany w skład wielu ciał doradczych i komitetów honorowych. W latach 1986–1989 członek Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa Wojciechu Jaruzelskim. Był długoletnim członkiem Komitetu Redakcyjnego kwartalnika KC PZPR „Z Pola Walki” oraz członkiem Rady Naczelnej i Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. W maju 1985 wybrany na jednego z wiceprezesów Zarządu Głównego ZBoWiD[5]. Od czerwca 1985 był członkiem Komitetu Redakcyjnego dla opracowania Pism zebranych Władysława Gomułki[6]. Wchodził w skład Zespołu KC PZPR ds. Zasłużonych Działaczy Ruchu Robotniczego[7]. Członek Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa (w latach 1988–1990 Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa)[8]. Wieloletni przewodniczący Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem oraz sekretarz generalny Międzynarodowego Komitetu Oświęcimskiego. 28 listopada 1988 wszedł w skład Honorowego Komitetu Obchodów 40-lecia Kongresu Zjednoczeniowego PPR-PPS – powstania PZPR[9]. W maju 1989 został przewodniczącym Komitetu Założycielskiego Towarzystwa Polsko-Żydowskiego[10]. W październiku 1989 wszedł w skład Centralnej Komisji Zjazdowej PZPR, która przygotowywała dokumenty programowe i organizacyjne na ostatni, XI Zjazd PZPR[11].

Był żonaty z Anielą Zdzisławą z domu Kieres (1921–2003).

Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera H-16-4)[12].

Odznaczenia i wyróżnienia (lista niepełna)

Przypisy

  1. ↑ Październik i „Mała stabilizacja”. W: Jerzy Eisler: Zarys dziejów politycznych Polski 1944–1989. Warszawa: POW „BGW”, 1992, s. 62. ISBN 83-7066-208-0.
  2. ↑ „Trybuna Robotnicza”, nr 133 (7571) 5 czerwca 1968, s. 2
  3. ↑ „Urania”, nr 3, marzec 1969, s. 84
  4. ↑ „Biuletyn Zamek”, nr 17a, 19 czerwca 1971, s. 5
  5. ↑ Wierni tradycjom walki o wolność i demokrację – wierni Polsce Ludowej, „Trybuna Robotnicza”, nr 104, 6 maja 1985, s. 1–2
  6. ↑ Prace nad wydaniem „Pism zebranych” Władysława Gomułki, „Życie Warszawy”, nr 133, 10 czerwca 1985, s. 2
  7. ↑ Weterani ciągle czynni, „Życie Partii”, nr 2, 28 stycznia 1987, s. 2
  8. ↑ Skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011. radaopwim.gov.pl.
  9. ↑ „Trybuna Robotnicza”, nr 277, 29 listopada 1988, s. 5
  10. ↑ Powstało Towarzystwo Polsko-Żydowskie, „Życie Warszawy”, nr 120, 23 maja 1989, s. 6
  11. ↑ Uchwała w sprawie powołania Centralnej Komisji Zjazdowej, „Trybuna Ludu”, nr 242, 17 października 1989, s. 3
  12. ↑ Wyszukiwarka grobów w Warszawie
  13. ↑ Lista osób odznaczonych w Belwederze. „Nowiny”, s. 2, Nr 159 z 23 lipca 1980.
  14. ↑ Profil na stronie Biblioteki Sejmowej
  15. ↑ M.P. z 1947 r. Nr 51, poz. 237 (ISAP)
  16. ↑ M.P. z 1947 r. Nr 27, poz. 194 (ISAP) („za wybitne zasługi w dziele organizacji Związków Zawodowych i działalność Związkową na terenie kraju”)
  17. ↑ Stefan Oberleitner, Polskie ordery, odznaczenia i niektóre wyróżnienia zaszczytne 1705–1990: vademecum dla kolekcjonerów. Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1944–1990, Wydawnictwo Kanion, 1992, s. 123
  18. ↑ Godnie kontynuować tradycję, „Rzeczpospolita”, nr 263, 11 listopada 1986, s. 7
  19. ↑ Przygotowania do VII Kongresu, „Za Wolność i Lud”, nr 1, 5 stycznia 1985, s. 1–2
  20. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400 (ISAP) – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
  21. ↑ Min. L. Motyka odznaczony medalem „Za zasługi dla obronności kraju”, „Trybuna Robotnicza”, nr 105, 3 maja 1968, s. 2
  22. ↑ Za zasługi dla obronności Kraju, „Za Wolność i Lud”, nr 11, 1 czerwca 1967, s. 1–2
  23. ↑ W uznaniu zasług, „Życie Partii”, nr 8, 22 kwietnia 1987, s. 20
  24. ↑ Odznaczenia dla polskich twórców kultury, „Życie Warszawy”, nr 230, 2 października 1987, s. 2
  25. ↑ Min. L. Motyka otrzymał odznakę „Zasłużonego Działacza Kultury Fizycznej”, „Życie Warszawy”, nr 158, 2 lipca 1966, s. 8
  26. ↑ Nadzwyczajna sesja Sejmu, „Trybuna Robotnicza”, nr 172, 22 lipca 1966, s. 1
  27. ↑ Złote Odznaki TPPR dla kierownictwa Ministerstwa Kultury i Sztuki, „Trybuna Ludu”, nr 305, 3 listopada 1967, s. 4
  28. ↑ Jadwiga Kołodziejska, Księga VI Zjazdu Bibliotekarzy Polskich, 12–14 lutego 1968, Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, 1969, s. 2
  29. ↑ Uhonorowani pamiątkowymi medalami, „Trybuna Robotnicza”, nr 307, 30 grudnia 1983, s. 3
  30. ↑ W 40. rocznicę kongresu zjednoczeniowego, „Głos Pomorza”, nr 292, 16 grudnia 1988, s. 2
  31. ↑ Dni Kultury Dolnego Śląska, „Trybuna Ludu”, nr 325, 22 listopada 1970, s. 1
  32. ↑ Dziennik Urzędowy Rady Narodowej w m. Krakowie, nr 13, 5 września 1959, s. 7
  33. ↑ Rok kulturalny 1965–1966 rozpoczęty, „Głos Nauczycielski”, nr 41, 10 października 1965, s. 5
  34. ↑ W Warszawie trwa posiedzenie Biura FIR, „Dziennik Polski”, 11 września 1986, s. 1
  35. ↑ Odznaczenie Ambasadora PRL w LRB, „Trybuna Ludu”, nr 269, 11 listopada 1980, s. 7.
  36. ↑ Československý řád Bílého lva 1923–1990
  37. ↑ W Ambasadzie CSRS, „Za Wolność i Lud”, nr 21, 25 maja 1985, s. 5
  38. ↑ Wysokie odznaczenia mongolskie dla polskich działaczy, „Trybuna Ludu”, nr 289, 16 października 1971, s. 2
  39. ↑ Order Odrodzenia dla G. Saragata. Odznaczenia włoskie dla przywódców polskich. „Dziennik Polski”. 246, s. 1, 16 października 1965.
  40. ↑ Dettaglio decorato. Motyka Sig. Lucjan (wł.)
  41. ↑ „Głos Ludu”, nr 130, 1 listopada 1973, s. 1
  42. ↑ Radzieckie dyplomy honorowe dla polskich działaczy kultury, „Trybuna Ludu”, nr 15, 16 stycznia 1968, s. 4
  43. ↑ 670-lecie Nowego Sącza, „Trybuna Ludu”, nr 311, 9 listopada 1962, s. 3
  44. ↑ Zjazd plastyków zakończył obrady, „Trybuna Ludu”, nr 82, 22 marca 1964, s. 2
  45. ↑ Kowadła Kuźnicy [online], kuznica.org.pl.

Bibliografia

  • Leksykon historii Polski, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa 1995
  • Mała Encyklopedia Sportu (tom 2) z 1986
  • T. Mołdawa, Ludzie władzy 1944–1991, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1991, s. 400
  • Pamięć wiecznie żywa. 40 lat działalności Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, Warszawa 1988
  • J. Stroynowski (red.), Who is who in the Socialist countries of Europe: a biographical encyclopedia of more than 12,600 leading personalities in Albania, Bulgaria, Czechoslovakia, German Democratic Republic, Hungary, Poland, Romania, Yugoslavia 1989, tom 3, K.G. Saur Pub., 1989
  • „Za Wolność i Lud”, 4 maja 1985, nr 18 (1115), s. 9
  • „Za Wolność i Lud”, 4 lutego 1984, nr 5 (1050), s. 4
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.