Ludwig Leist

Ludwig Leist
Ilustracja
Ludwig Leist (1940)
SS-Oberführer SS-Oberführer
Data i miejsce urodzenia

17 grudnia 1891
Kaiserslautern

Data śmierci

1967

Przebieg służby
Lata służby

1934–1945

Formacja

Schutzstaffel

Stanowiska

starosta miejski Warszawy

Zarządzenie Ludwiga Leista z 9 sierpnia 1940 dotyczące dzielnicy żydowskiej w Warszawie

Ludwig Leist (ur. 17 grudnia 1891 w Kaiserslautern, zm. 1967) – niemiecki SS-Oberführer, nazista, w latach 1940–1944 starosta miejski Warszawy.

Życiorys

Ukończył 8 klas szkoły podstawowej i z zawodu był urzędnikiem. Członek NSDAP i SA (w których miał stopień SA-Brigadeführera). Był kierownikiem wydziału administracji niemieckiej w Warszawie (od października 1939 do marca 1940), później pełnomocnikiem szefa okręgu dla miasta Warszawy (Beauftragate des Distriktchefs für die Stadt Warschau)[1], a następnie pełnomocnikiem gubernatora Hansa Franka – starostą miejskim (Stadthauptmann)[2.1] Warszawy (do 31 lipca 1944)[3].

Leist był jednym z nielicznych przedstawicieli władz III Rzeszy w Polsce, którzy byli nastawieni życzliwie do narodu polskiego[4]. Mimo iż wydał kilka zarządzeń dyskryminujących ludność polską i żydowską[2.2], był uznawany za urzędnika stosunkowo mało szkodliwego dla ludności miasta. Współpraca polskiego Zarządu Miasta z Leistem układała się poprawnie[5.1]. Również jego relacje z przewodniczącym warszawskiego Judenratu, Adamem Czerniakowem, były na ogół harmonijne[6].

Po powstaniu warszawskim znalazł się w Poznaniu, gdzie próbował utworzyć komórkę likwidacyjną biura starosty w celu przeprowadzenia ewakuacji wyposażenia urzędów[5.2].

Aresztowany przez aliantów został wydany władzom polskim i osądzony w dniach 17 grudnia 1946-24 lutego 1947 przez Najwyższy Trybunał Narodowy (NTN) wraz z trzema innymi członkami okupacyjnych władz Warszawy (m.in. gubernatorem dystryktu Ludwigiem Fischerem). Proces rozpoczął się 17 grudnia 1946[7.1] w sali Związku Nauczycielstwa Polskiego przy ul. Smulikowskiego 6/8[8].

3 marca 1947[7.2] Leist został uznany za winnego udziału w organizacji przestępczej za jaką NTN uznał kierownictwo administracji niemieckiej w Generalnym Gubernatorstwie oraz winnego udziału w prześladowaniach ludności żydowskiej i polskiej. Skazano go na 8 lat pozbawienia wolności oraz 5 lat pozbawienia praw publicznych i honorowych. Został zwolniony z więzienia w Barczewie po odbyciu kary i 17 stycznia 1954 deportowany do RFN.

W 1951 Tadeusz Walichnowski przeprowadził z Leistem w więzieniu w Barczewie kilkanaście rozmów, na podstawie których opublikował książkę Rozmowy z Leistem hitlerowskim starostą Warszawy[9].

Przypisy

  1. ↑ Aleksander Ivánka: Wspomnienia skarbowca 1927–1945. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1964, s. 394.
  2. Tomasz Szarota: Okupowanej Warszawy dzień powszedni. Studium historyczne. Warszawa: Czytelnik, 2010. ISBN 978-83-07-03239-9.
    1. ↑ S. 347.
    2. ↑ S. 42.
  3. ↑ „Okupacja i ruch oporu w Dzienniku Hansa Franka 1943-1945” T.II, KIW, Warszawa 1972.
  4. ↑ Polityka nr 8 (3047), s. 68
  5. Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Warszawa w latach 1939–1945. Państwowe Wydawnictwo Naukowe: 1984. ISBN 83-01-04207-9.
    1. ↑ S. 47.
    2. ↑ S. 48.
  6. ↑ Marcin Urynowicz: Adam Czerniaków 1880–1942. Prezes Getta Warszawskiego. Wołowiec: Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2009, s. 229. ISBN 978-83-7629-050-8.
  7. Kronika wydarzeń w Warszawie 1945−1958. „Warszawskie Kalendarz Ilustrowany 1959”, 1958. Wydawnictwo Tygodnika Ilustrowanego „Stolica”.
    1. ↑ S. 36.
    2. ↑ S. 37.
  8. ↑ Marek Henzler. Wojna osądzona. „Polityka”, s. 68, 17 lutego–23 lutego 2016.
  9. ↑ Tadeusz Walichnowski: Rozmowy z Leistem hitlerowskim starostą Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986, s. 7. ISBN 83-01-06869-8.

Bibliografia

  • Okupacja i ruch oporu w Dzienniku Hansa Franka 1943–1945 T.II, KIW, Warszawa 1972.