Mała

Mała
wieś
Ilustracja
Widok na wieś od południa
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

ropczycko-sędziszowski

Gmina

Ropczyce

Liczba ludności (2021)

1324[1][2]

Strefa numeracyjna

17

Kod pocztowy

39-107[3]

Tablice rejestracyjne

RRS

SIMC

0660021[4]

Położenie na mapie gminy Ropczyce
Mapa konturowa gminy Ropczyce, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Mała”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Mała”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Mała”
Położenie na mapie powiatu ropczycko-sędziszowskiego
Mapa konturowa powiatu ropczycko-sędziszowskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Mała”
Ziemia49°57′50″N 21°30′18″E/49,963889 21,505000[5]
Strona internetowa

Mała – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce[6][4]. Ma status sołectwa[7].

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mała, po jej zniesieniu w gromadzie Niedźwiada. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii św. Michała Archanioła, należącej do dekanatu Wielopole Skrzyńskie, diecezji rzeszowskiej[8].

Części wsi

Integralne części wsi[6][4]
SIMC NazwaRodzaj
0660038Budzikówkaczęść wsi
0660044Działczęść wsi
0660050Dziedzicówkaczęść wsi
0660067Góraczęść wsi
0660073Graniceczęść wsi
0660080Jamszczeczęść wsi
0660096Kamieniecczęść wsi
0660104Kociemyślczęść wsi
0660110Madejówkaczęść wsi
0660127Miastoczęść wsi
0660133Miklosówkaczęść wsi
0660140Od Braciejowejczęść wsi
0660156Orkiszówkaczęść wsi
0660162Piterówkaczęść wsi
0660179Pod Pomnikczęść wsi
0660185Podjamszczeczęść wsi
0660191Podkociomyśleczęść wsi
0660200Porąbkaczęść wsi
0660216Pustkiczęść wsi
0660222Rzekiczęść wsi
0660239Zagórzeczęść wsi

Historia

Z Małej wywodzą się dwie znane postacie: Tadeusz Sinko, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego, nauczyciel greki i łaciny oraz prof. Wojciech Durek, artysta rzeźbiarz. Po ukończeniu edukacji w Polsce i studiach w Wiedniu, prof. Durek powrócił do rodzinnej wsi. Chciał po sobie pozostawić w Małej jakąś pamiątkę. W porozumieniu z ówczesnym proboszczem księdzem Józefem Kuczkiem i przy pomocy miejscowej ludności postanowił postawić na najwyższym wzgórzu figurę Chrystusa Króla. Cokół stanął w 1937 roku. Figurę została odlana z betonu. W czasie II wojny światowej przetrwała nie uszkodzona. Po wojnie sowieccy żołnierze strzelali do figury Chrystusa. Uszkodzone zostały: głowa, szyja i jedna dłoń. Uszkodzenia zostały szybko naprawione przez autora rzeźby.[9]. Według innej relacji uszkodzenia figury dokonali żołnierze niemieccy[10].

Pomnik został wzniesiony jako wotum dziękczynne za uratowanie wsi Mała od klęski gradobicie, które spustoszyło sąsiednie miejscowości (za informacją z tablicy przy pomniku)

Kilka razy do roku pod figurą odbywają się nabożeństwa z udziałem młodzieży. W okresie Wielkiego Postu odprawiana jest droga krzyżowa. Istnieje prawdopodobieństwo, że Wojciech Durek zaczerpnął wzór figury podobnej do 30-metrowej figury Chrystusa, górującego nad Rio de Janeiro ze wzgórza Corcovado, zbudowanej w 1931 roku. Był to jedyny taki pomnik w Polsce do dnia 6 listopada 2010 roku, kiedy to w Świebodzinie stanął 33-metrowy, największy na świecie Pomnik Chrystusa Króla.

Zabytki

  • Kościół św. Michała Archanioła - został wzniesiony końcem XVI wieku. Położony na wzniesieniu, wielokrotnie przebudowywany. Niewielka drewniana budowla, jednonawowa z węższym zamkniętym trójbocznie prezbiterium. Tuż przy kościele znajduje się cmentarz parafialny o powierzchni 2 ha, a na nim murowana kaplica wybudowana w 1847 roku (nr rej.: A-560 z 23.08.1979)[11].
  • Pomnik Chrystusa Króla - monument o konstrukcji żelbetowej zbudowany w 1937 roku, autorstwa Wojciecha Durka. Figura wraz z postumentem ma 17,5 m wysokości. Usytuowana na wzgórzu, w roku 2007 wygrała w plebiscycie Nowin na „Siedem cudów Podkarpacia”[12].
  • Resztki parku dworskiego - założony w pierwszej połowie XIX wieku. Obecnie można jedynie oglądać pozostałości parku krajobrazowego w postaci starodrzewia: lip, kasztanów i dębów (nr rej.: 1256 z 3.11.1992)[11].
  • Kapliczki pochodzące z połowy XIX wieku.

Przypisy

  1. ↑ Wieś Mała w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2026-01-05], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  2. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2025-01-05].
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 760 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. 1 2 3 TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  5. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 76290.
  6. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014-03-09].
  7. ↑ Strona gminy, sołtysi
  8. ↑ Parafia na stronie diecezji
  9. ↑ Strona miejscowości, historia wsi. [dostęp 2015-08-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-31)].
  10. ↑ Strona miejscowości, pomnik Chrystusa. [dostęp 2015-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-02)].
  11. 1 2 [Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026. s. 117]
  12. ↑ Wybraliśmy 7 cudów Podkarpacia!. www.nowiny24.pl. [dostęp 2011-08-31].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.