Machowino

Machowino
wieś
Ilustracja
Ruiny młyna w Machowinie
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

słupski

Gmina

Ustka

Liczba ludności (2021)

630[1][2]

Strefa numeracyjna

59

Kod pocztowy

76-270[3]

Tablice rejestracyjne

GSL

SIMC

0752243[4]

Położenie na mapie gminy wiejskiej Ustka
Mapa konturowa gminy wiejskiej Ustka, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Machowino”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko górnej krawiędzi po lewej znajduje się punkt z opisem „Machowino”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Machowino”
Położenie na mapie powiatu słupskiego
Mapa konturowa powiatu słupskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Machowino”
Ziemia54°33′03″N 17°00′05″E/54,550833 17,001389[5]

Machowino (kaszb. Wiôldżé Machòwino lub Machòwino[6], niem. Groß Machmin) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Ustka[7][4]. Ma status sołectwa[8].

31 grudnia 2007 r. wieś liczyła 515 mieszkańców[9].

Wieś jest siedzibą sołectwa Machowino[10].

Nazwa

Nazwa wsi wywodzi się od niepoświadczonej nazwy osobowej *Machoma z formantem dzierżawczym -ino, albo od nazwy osoowej Mach, Macho, z podwójnym formantem dzierżawczym -ow-ino[11]. Friedrich Lorentz w swoim Slovinzisches Wörterbuch podaje nazwę w pomorskiej redakcji gwarowej (Vje͂lђė) Mãχɵvjinɵ wraz z nazwami mieszkańców: Mãχɵvjȯu̯n, Mãχɵvjȯu̯nkă „machowinianin, machowinianka”[12].

Niemiecka nazwa (Groß) Machmin jest adaptacją fonetyczną nazwy pomorskiej i zachowuje pierwotną spółgłoskę nosową /m/. Współczesny zapis polski Machowino oddaje proces dysymilacyjny m-m > m-v, poświadczony w lokalnych narzeczach słowiańskich[11].

Rada Języka Kaszubskiego proponuje kaszubską formę nazwy Machòwino[13].

Geografia

Integralne części wsi Machowino[7][4]
SIMCNazwaRodzaj
0752250Mącznikczęść wsi

Nieoficjalnie zachodnia część miejscowości jest nazywana Machowino Kolonia[14] lub Machowino Kolonia Zachodnia, a wschodnia Machowino Wschodnie lub Machowino Kolonia Wschodnia.

Historia

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Zabytki

  • kościół filialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego parafii św. Franciszka z Asyżu w Wytownie[15]. Świątynia neogotycka z pozostałościami starszej fundacji m.in. witraż herbowy i płyta nagrobna z końca XVI w., barokowa chrzcielnica, neogotyckie empory[16];
  • piętrowy pałac z pocz. XX w. o skromnych cechach klasycystycznych;
  • położony na skraju lasu XIX-wieczny cmentarz ewangelicki z zachowanymi licznymi krzyżami żeliwnymi[17].

Przypisy

  1. ↑ Wieś Machowino w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2026-04-19], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  2. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2026-04-19].
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 755 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. 1 2 3 GUS. Rejestr TERYT
  5. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 75002.
  6. ↑ Friedrich Lorentz, Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem, Instytut Zachodnio-Słowiański przy Uniwersytecie Poznańskim, 1923, s. 141 (pol.).
  7. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  8. ↑ https://bip.ustka.ug.gov.pl/Article/id,4076.html Strona gminy, sołectwa]
  9. ↑ Strategia rozwoju gminy Ustka [online], Gmina Ustka, marzec 2009, s. 11.
  10. ↑ Strategia Rozwoju Gminy Ustka na lata 2017-2027. s.14
  11. 1 2 Witold Iwicki, Toponimia byłego powiatu słupskiego, Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskie, 1993, s. 72.
  12. ↑ Friedrich Lorentz, Slovinzisches Wörterbuch: zweiter Teil: P-Z : Orts- und Personennamen. Nachträge, Unsichere Wörter, Sankt Petersburg: Kaiserliche Akademie der Wissenschaften, 1912, s. 1499.
  13. ↑ Felicja Baska-Borzyszkowska i inni, Polsko-kaszubski słownik nazw miejscowych, Gdańsk: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 2017, s. 213, ISBN 978-83-62137-50-3.
  14. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2025.
  15. ↑ Parafia pw. św. Franciszka z Asyżu, Wytowno. Diecezja Koszaliński–Kołobrzeska. [dostęp 2019-07-14].
  16. ↑ Piotr Skurzyński, Pomorze, Warszawa: Wyd. Muza S.A., 2007, s. 279, ISBN 978-83-7495-133-3.
  17. ↑ Anna Jakubowska, Krzysztof Jakubowski: Pomorskie cmentarze. Gdańsk: 2012, s. 70. ISBN 978-83-62129-73-7.

Linki zewnętrzne