María Corina Machado

María Corina Machado
Ilustracja
María Corina Machado (2025)
Data i miejsce urodzenia

7 października 1967
Caracas

Alma Mater

Universidad Católica Andrés Bello

Stanowisko

deputowana do Zgromadzenia Narodowego (2011–2014)

Partia

Koalicja na rzecz Jedności Demokratycznej, Plataforma Unitaria Democrática, Nadejdź Wenezuelo

podpis

María Corina Machado (ur. 7 października 1967 w Caracas[1][2]) – wenezuelska polityczka, jedna z liderek opozycji wobec rządów Hugo Cháveza i Nicolása Maduro. W latach 2011–2014 deputowana do Zgromadzenia Narodowego. Laureatka Pokojowej Nagrody Nobla w 2025.

Życiorys

Machado podczas spotkania z prezydentem USA Georgem W. Bushem, 31 maja 2005

Jest córką Henrique Machado Zuloagi, przedsiębiorcy zajmującego się sprzedażą stali oraz Coriny Parisca, psycholożki[1]. Ukończyła inżynierię przemysłową na Universidad Católica Andrés Bello, uzyskała także tytuł magistra finansów w Instituto de Estudios Superiores de Administración[3].

Machado podczas protestów w 2014 roku

Działalność publiczna

W 1992 założyła fundację Atenea[1]. W 2001 była współzałożycielką Súmate, organizacji zajmującej się kontrolą wyborów[1]. W 2011 została członkinią Zgromadzenia Narodowego uzyskując najlepszy wynik w kraju[3]. W tym samym ubiegała się o nominację partii opozycyjnych do kandydowania na prezydenta w ramach wyborów mających się odbyć w 2012[4]. Ustąpiła ostatecznie miejsca Henrique’owi Capriles Radonskiemu[4]. W 2014, po publicznym potępieniu łamania praw człowieka w Wenezueli na forum Stałej Rady Organizacji Państw Amerykańskich, została wyrzucona z parlamentu[3]. W lipcu 2015 odebrano jej bierne prawo wyborcze[3].

Stała się wówczas liderką protestów przeciw Nicolásowi Maduro, które trwały od 2014 roku, obok Leopoldo Lópeza i Juana Guaidó[5].

W 2023 była jedną z kandydatek w ramach prawyborów prezydenckich w partii Plataforma Unitaria Democrática[6]. W czerwcu tego samego roku Wenezuelski Komisarz Wyborczy odebrał jej prawa wyborcze na 15 lat w związku z powiązaniem jej z rzekomymi przestępstwami Juana Guaidó[7]. Przeciwko tym restrykcjom zaprotestowali m.in. Organizacja Narodów Zjednoczonych, Organizacja Państw Amerykańskich i Unia Europejska[8]. W październiku tego samego roku wygrała prawybory[9]. W styczniu 2024 Sąd Najwyższy potwierdził odebranie praw wyborczych Machado, w związku z czym poparła ona Edmunda Gonzáleza Urrutię[10].

María Corina Machado podczas kampanii przed wyborami prezydenckimi w 2024 na rzecz Edmundo Gonzáleza Urrutii

Poglądy polityczne

Sprzeciwia się wenezuelskiemu autorytaryzmowi, będąc w opozycji do rządów Hugo Cháveza, a później do Nicolása Maduro[11][12]. Zabiega o transparentną demokrację i działa na rzecz powstawania programów pomocowych dla najuboższych[13].

Jest libertarianką[11]. Zwolenniczka liberalnych reform ekonomicznych, kapitalizmu oraz indywidualnej wolności każdego człowieka[11]. Popiera prywatyzację przedsiębiorstw państwowych, w tym przedsiębiorstwa naftowego PDVSA[13].

Popiera rządy Binjamina Netanjahu, sprzeciwia się uznawaniu sytuacji w Strefie Gazy za ludobójstwo, a jej partia podpisała porozumienie z prawicową izraelską partią Likud[14]. Dąży do nawiązania stosunków dyplomatycznych z Izraelem i zacieśnienia z nim współpracy[12]. Popiera także akcje wojskowe Stanów Zjednoczonych na Karaibach[14], które walczyły z przemytem narkotyków[15], a prezydentura Donalda Trumpa stanowi jej zdaniem szansę do walki z wenezuelskim reżimem[14] – dziękowała mu w swojej przemowie noblowskiej[15].

Wyróżnienia i nagrody

María Corina Machado w dniu odbioru Pokojowej Nagrody Nobla, 11 grudnia 2025
María Corina Machado przekazująca Donaldowi Trumpowi medal noblowski, 15 stycznia 2026

W 2018 znalazła się na liście 100 Women, czyli liście 100 najbardziej wpływowych i inspirujących kobiet wg BBC[16].

W grudniu 2024 przyznano jej Nagrodę Sacharowa (wspólnie z Edmundem Gonzálezem Urrutią)[17].

W kwietniu 2025 została przez „Time” umieszczona na liście 100 najbardziej wpływowych ludzi na świecie[18][16].

W październiku 2025 ogłoszono, że została laureatką pokojowej nagrody Nobla[19][16]. 15 stycznia 2026 przekazała swój medal i dyplom Nagrody Nobla Donaldowi Trumpowi w uznaniu „jego wyjątkowego oddania na rzecz wenezuelskiej wolności’’[20][21] (patrz: operacja „Absolute Resolve”).

Krytyka

Przyznanie jej nagrody Nobla potępiła m.in. irańska ambasada w Caracas, która określiła je jako kpinę z koncepcji pokoju[14]; a amerykańska organizacja Council on American–Islamic Relations wezwała laureatkę do przeprosin za wspieranie europejskiej islamofobii oraz poparcie dla otwarcie rasistowskiej partii Likud[22].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 María Corina Machado News [online], newsnow.co.uk [dostęp 2024-07-28].
  2. ↑ María Corina Machado: "Hoy tendremos una Venezuela victoriosa en su democracia" [online], El Mundo, 27 lipca 2024 [dostęp 2024-07-28] (hiszp.).
  3. 1 2 3 4 Maria Corina Machado – Maurice R. Greenberg World Fellows Program [online] [dostęp 2024-07-28] (ang.).
  4. 1 2 Venezuela’s opposition picks Chavez's challenger [online], web.archive.org, 16 lutego 2012 [dostęp 2024-07-28] [zarchiwizowane z adresu 2012-02-16].
  5. ↑ Luis Miguel Rodríguez, María Corina Machado presentaría candidatura presidencial en elecciones libres [online], El Impulso, 2 lutego 2019 [dostęp 2019-02-02] (hiszp.).
  6. ↑ Ricardo Martínez, Maria Corina Machado confirma su participación en las primarias de la Unidad [online], Mundo UR – Un mundo de información – Unión Radio – Noticias de Venezuela, 15 sierpnia 2022 [dostęp 2024-07-28] (hiszp.).
  7. ↑ Ronny Rodríguez Rosas, Contraloría inhabilita a María Corina Machado por 15 años, dice José Brito [online], Efecto Cocuyo, 30 czerwca 2023 [dostęp 2024-07-28] (hiszp.).
  8. ↑ Luke Taylor, ‘Their last hope’: can a political challenger in Venezuela pull the country out of chaos?, „The Guardian”, 21 października 2023 [dostęp 2024-07-28] (ang.).
  9. ↑ María Corina Machado is winner of Venezuela opposition primary that the government has denounced [online], AP News, 26 października 2023 [dostęp 2024-07-28] (ang.).
  10. ↑ Venezuela opposition overcomes hurdles to register candidate [online], 26 marca 2024 [dostęp 2024-07-28] (ang.).
  11. 1 2 3 Libertarianka z Wenezueli z Pokojową Nagrodą Nobla! | Stowarzyszenie Libertariańskie [online], www.slib.pl [dostęp 2025-10-19].
  12. 1 2 Anadolu Agency, Nobel peace laureate Machado pledges support for Israel [online], Daily Sabah, 11 października 2025 [dostęp 2025-10-12] (ang.).
  13. 1 2 Priyanka Shankar, Who is Maria Corina Machado, 2025 winner of the Nobel Peace Prize? [online], Al Jazeera [dostęp 2025-10-12] (ang.).
  14. 1 2 3 4 Iran Slams Nobel Peace Prize for Gaza Genocide Apologist as ‘Mockery of Peace’ [online], Tasnim News Agency, 11 października 2025 [dostęp 2025-10-12] (ang.).
  15. 1 2 Sarah Kinosian, Nobel Peace Prize winner Maria Corina Machado revived Venezuela’s opposition [online], Reuters, 10 października 2025 [dostęp 2025-10-12] (ang.).
  16. 1 2 3 Marina Corina Machado. Kim jest laureatka Pokojowej Nagrody Nobla 2025? [online], rp.pl, 10 października 2025 [dostęp 2025-10-12] (pol.).
  17. ↑ Nagroda im. Sacharowa 2024 wręczona liderom wenezuelskiej opozycji [online], Tematy | Parlament Europejski, 26 września 2024 [dostęp 2025-01-12].
  18. ↑ María Corina Machado: The 100 Most Influential People of 2025, „TIME” [dostęp 2025-10-12] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-16] (ang.).
  19. ↑ Maria Corina Machado laureatką Pokojowej Nagrody Nobla [online], gazetapl, 10 października 2025 [dostęp 2025-10-10].
  20. ↑ A.B.C. News, Trump accepts Nobel Peace Prize medal from Venezuelan opposition leader Machado [online], ABC News [dostęp 2026-01-16] (ang.).
  21. ↑ Machado presents Trump with her Nobel award at White House meeting [online], www.bbc.com, 16 stycznia 2026 [dostęp 2026-01-16] (ang.).
  22. ↑ BREAKING: CAIR Calls on Nobel Peace Prize Winner Maria Machado to Renounce Her Support for European Fascism, Likud Party and Anti-Muslim Bigotry [online], 10 października 2025 [dostęp 2025-10-12] (ang.).