Marantochloa

*Marantochloa*
	; Marantochloa conferta
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	imbirowce
Rodzina	marantowate
Rodzaj	Marantochloa
	Nazwa systematyczna
	Marantochloa Brongn. ex Gris; Bull. Soc. Bot. France 7: 321 (1860)
	Typ nomenklatoryczny
	Marantochloa comorensis Brongn. ex Gris
Synonimy
	Ataenidia Gagnep.; Clinogyne Salisb. ex Benth.;
	Ataenidia Gagnep.; Clinogyne Salisb. ex Benth.;

Marantochloa Brongn. ex Gris − rodzaj roślin z rodziny marantowatych. Należy do niego 18 gatunków występujących w środkowej Afryce oraz na Madagaskarze^[3]. Nazwa naukowa pochodzi od rodzaju maranta oraz greckiego słowa χλοη (chloi – trawa)^[5].

Rośliny z tego rodzaju stanowią jedno z głównych źródeł pożywienia goryli nizinnych^[6]^[7].

Morfologia

Pokrój: Wieloletnie rośliny zielne o wysokości od 0,5 do 4 metrów^[8].

Liście: Rośliny z pojedynczym (Marantochloa monophylla i M. grandiflora), kilkoma (M. incertifolia i M. sulphurea) lub wieloma liśćmi na pędzie^[8]. Blaszka liściowa silnie asymetryczna, z jednej strony prosta, a z drugiej zaokrąglona, z lekkim przesunięciem końcówki liścia względem nerwu centralnego. Na spodniej stronie liścia, wzdłuż zaokrąglonej strony, często znajduje się inaczej zabarwiony pasek^[8].

Kwiaty: Zebrane w wierzchotki zazwyczaj o wydłużonych międzywęźlach^[9]. Listki wewnętrznego okółka krótsze lub tej samej długości co listki zewnętrznego okółka okwiatu. Dwa zewnętrzne prątniczki przypominające listki okwiatu. Jeden prątniczek kapturkowaty, z krótkim, spłaszczonym wyrostkiem. Zalążnia trójkomorowa^[9].

Owoce: Późno pękające torebki^[9]. Nasiona z osnówką^[9].

Systematyka

Pozycja systematyczna: Rodzaj z rodziny marantowatych (Marantaceae) z rzędu imbirowców (Zingiberales)^[2].

Wykaz gatunków^[3]

Marantochloa alba A.C.Ley
Marantochloa comorensis Brongn. ex Gris
Marantochloa conferta (Benth.) A.C.Ley
Marantochloa congensis (K.Schum.) J.Léonard & Mullend.
Marantochloa cordifolia (K.Schum.) Koechlin
Marantochloa cuspidata (Roscoe) Milne-Redh.
Marantochloa filipes (Benth.) Hutch.
Marantochloa grandiflora A.C.Ley
Marantochloa incertifolia Dhetchuvi
Marantochloa leucantha (K.Schum.) Milne-Redh.
Marantochloa mannii (Benth.) Milne-Redh.
Marantochloa microphylla (Koechlin) Dhetchuvi
Marantochloa mildbraedii Koechlin
Marantochloa monophylla (K.Schum.) D'Orey
Marantochloa montsdecristalii A.C.Ley
Marantochloa purpurea (Ridl.) Milne-Redh.
Marantochloa ramosissima (Benth.) Hutch.
Marantochloa sulphurea (Baker) Koechlin

Zastosowanie użytkowe

Rośliny lecznicze: Marantochloa leucantha jest gatunkiem szeroko wykorzystywanym w tradycyjnej medycynie afrykańskiej. Jej zastosowania obejmują zarówno leczenie schorzeń skórnych, jak i zaburzeń neurologicznych. W Wybrzeżu Kości Słoniowej miazga z korzenia stosowana jest jako okład na ropnie, wrzodziejące zmiany skórne oraz obrzęki. Liście wykorzystywane są w postaci soku, naparu lub nalewki alkoholowej w przypadku epilepsji i innych zaburzeń czynności mózgu. Badania fitochemiczne rośliny wykazały obecność tanin, terpenoidów, steroidów, flawonoidów, cukrów redukujących oraz związków fenolowych. W badaniach na szczurach ekstrakty roślinne wykazały silne właściwości antyoksydacyjne, porównywalne z działaniem kwasu askorbinowego i galusowego^[10].

W medycynie ludowej odwar z liści M. congensis podawany jest kobietom z bolesnymi miesiączkami, a z liści M. cuspidata w celu zatrzymania czerwonki i biegunki. Nasiona M. purpurea podawane są na dolegliwości płucne, kaszel i zapalenie oskrzeli^[11].

Na Madagaskarze uważa się, że połykanie dojrzałych owoców M. comorensis zapobiega powstawaniu czyraków^[11].

Inne zastosowania: W Togo liście roślin z gatunków Marantochloa cuspidata, M. mannii i M. purpurea są szeroko stosowane do pakowania ciasta z niefermentowanej mąki kukurydzianej (akpan)^[12].

W Kamerunie pędy roślin z tego rodzaju wykorzystywane są do tkania różnych przedmiotów codziennego użytku^[13].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-07-12] (ang.).
1 2 3 4 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
↑ Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
↑ Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Plant Names: Common Names, Scientific Names, Eponyms, Synonyms, and Etymology. T. 3 (M-Q). CRC Press, 2000, s. 1614. ISBN 0-8493-2676-1. (ang.).
↑ Elizabeth A. Williamson, Caroline E. G. Tutin, Michel Fernandez. Western lowland gorillas feeding in streams and on savannas. „Primate report”. 19, s. 29-34, 1988.
↑ Elizabeth A. Williamson, Caroline E. G. Tutin, M. Elizabeth Rogers, Michel Fernandez. Composition of the diet of lowland gorillas at Lopé in Gabon. „American Journal of Primatology”. 21 (4), s. 265–277, 1990-01. DOI: 10.1002/ajp.1350210403.
1 2 3 Alexandra C. Ley, Regine Classen-Bockhoff. Five new species of Marantaceae endemic to Gabon. „Adansonia”. 34 (1), s. 37–52, 2012-06. DOI: 10.5252/a2012n1a4.
1 2 3 4 L. Andersson: Marantaceae. W: Klaus Kubitzki: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 4: Flowering Plants. Monocotyledons: Alismatanae and Commelinanae (except Gramineae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 290. DOI: 10.1007/978-3-662-03531-3. ISBN 978-3-662-03531-3. (ang.).
↑ Wilfred O. Obonga, Charles O. Nnadi, Chinonye C. Chima, Sunday N. Okafor i inni. In- vitro antioxidant and in vivo anti-inflammatory potentials of Marantochloa Leucantha (Marantaceae) extracts and fractions. „Dhaka University Journal of Pharmaceutical Sciences”. 18 (2), s. 233–240, 2019-12-12. DOI: 10.3329/dujps.v18i2.44463. ISSN 1816-1839. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
1 2 Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Medicinal and Poisonous Plants. CRC Press, 2012, s. 2422-2423. ISBN 978-1-4822-5064-0.
↑ Local food processing and associated hygienic quality in greater Lomé, Togo: Traditional cooked corn-based dough akpan wrapped in M. cuspidata, M. mannii and M. purpurea species leaves. „International Journal of Biosciences (IJB)”, s. 114–126, 2025-12-15. DOI: 10.12692/ijb/27.6.114-126. ISSN 2222-5234. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
↑ Shiho Hattori. Utilization of Marantaceae plants by the Baka hunter-gatherers in souteastern Cameroon. „African Study Monographs”. 33, s. 29-48, 2006.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-07-12] (ang.).

[kew-3] 1 2 3 4 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).

[ing-4] Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).

[crc-5] Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Plant Names: Common Names, Scientific Names, Eponyms, Synonyms, and Etymology. T. 3 (M-Q). CRC Press, 2000, s. 1614. ISBN 0-8493-2676-1. (ang.).

[gor-6] Elizabeth A. Williamson, Caroline E. G. Tutin, Michel Fernandez. Western lowland gorillas feeding in streams and on savannas. „Primate report”. 19, s. 29-34, 1988.

[gor2-7] Elizabeth A. Williamson, Caroline E. G. Tutin, M. Elizabeth Rogers, Michel Fernandez. Composition of the diet of lowland gorillas at Lopé in Gabon. „American Journal of Primatology”. 21 (4), s. 265–277, 1990-01. DOI: 10.1002/ajp.1350210403.

[mono-8] 1 2 3 Alexandra C. Ley, Regine Classen-Bockhoff. Five new species of Marantaceae endemic to Gabon. „Adansonia”. 34 (1), s. 37–52, 2012-06. DOI: 10.5252/a2012n1a4.

[kub-9] 1 2 3 4 L. Andersson: Marantaceae. W: Klaus Kubitzki: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 4: Flowering Plants. Monocotyledons: Alismatanae and Commelinanae (except Gramineae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 290. DOI: 10.1007/978-3-662-03531-3. ISBN 978-3-662-03531-3. (ang.).

[med-10] Wilfred O. Obonga, Charles O. Nnadi, Chinonye C. Chima, Sunday N. Okafor i inni. In- vitro antioxidant and in vivo anti-inflammatory potentials of Marantochloa Leucantha (Marantaceae) extracts and fractions. „Dhaka University Journal of Pharmaceutical Sciences”. 18 (2), s. 233–240, 2019-12-12. DOI: 10.3329/dujps.v18i2.44463. ISSN 1816-1839. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).

[crcmed-11] 1 2 Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Medicinal and Poisonous Plants. CRC Press, 2012, s. 2422-2423. ISBN 978-1-4822-5064-0.

[togo-12] Local food processing and associated hygienic quality in greater Lomé, Togo: Traditional cooked corn-based dough akpan wrapped in M. cuspidata, M. mannii and M. purpurea species leaves. „International Journal of Biosciences (IJB)”, s. 114–126, 2025-12-15. DOI: 10.12692/ijb/27.6.114-126. ISSN 2222-5234. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).

[kam-13] Shiho Hattori. Utilization of Marantaceae plants by the Baka hunter-gatherers in souteastern Cameroon. „African Study Monographs”. 33, s. 29-48, 2006.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]