Marek Jackowski

Marek Jackowski
Ilustracja
Imię i nazwisko

Marek Norbert[a] Jackowski

Data i miejsce urodzenia

11 grudnia 1946
Stary Olsztyn

Data i miejsce śmierci

18 maja 2013
San Marco

Instrumenty

gitara

Gatunki

pop-rock

Zawód

gitarzysta, piosenkarz

Aktywność

lata 60. – 2013

Wydawnictwo

Pomaton, Wifon

Zespoły
Kleks
Impulsy
Vox Gentis
Maanam
Anawa
Osjan
Grupa Okazjonalna
Złotousty i Anioły
The Goodboys
Odznaczenia
Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Marek Norbert[a] Jackowski (ur. 11 grudnia 1946 w Starym Olsztynie[1], zm. 18 maja 2013[2] w San Marco (Castellabate)[3]) – polski muzyk rockowy, gitarzysta i kompozytor.

Życiorys

Urodził się 11 grudnia 1946 ok. godz. 22.30 w Starym Olsztynie na Warmii, a dorastał w Łęgajnach[4][5]. Był synem Bernarda Jackowskiego (1911–1981) i Gabrieli Heleny z domu Gwóźdź (1914–1990), którzy pobrali się 25 grudnia 1939[6.1][7] i pracowali w Państwowych Gospodarstwach Rolnych: matka była księgową w Zakładzie Ogrodniczym PGR Łęgajny, a ojciec piastował tam stanowisko dyrektora[8.1]. Miał starszą siostrę, Krystynę (ur. 1941)[6.2][9]. Ich ojciec w 1953 został, w wyniku śledztwa Urzędu Bezpieczeństwa, oskarżony i skazany na trzy lata więzienia za niedopełnienie obowiązków służbowych (przez co wyrządził szkody w PGR-ach na ponad 3 mln zł), a po wyjściu z więzienia w 1955 (dzięki zwolnieniu warunkowemu za dobre sprawowanie) został urzędnikiem w Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie[10].

W dzieciństwie zaczął mieć problemy z wymową – jąkał się, był nieśmiałym i wyobcowanym dzieckiem[11]. Zafascynowany muzyką Paula Anki, Neila Sedaki i The Rolling Stones zainteresował się bigbitem, podjął naukę gry na gitarze akustycznej i zaczął pisać pierwsze piosenki[6.3]. Szkołę podstawową ukończył w 1960 z wynikiem dobrym[12]. Cztery lata później ukończył naukę w klasie matematyczno-fizycznej w I Liceum Ogólnokształcącym w Olsztynie, uzyskując na świadectwie dobre i dostateczne oceny[13]. W okresie licealnym stawiał pierwsze kroki muzyczne w zespole popowym Kleks (później przemianowanym na Posągi)[6.3][14][15]. Studiował filologię angielską; studia rozpoczęte na Uniwersytecie Łódzkim kontynuował po przeprowadzce do Krakowa na Uniwersytecie Jagiellońskim i zakończył w 1970, jednak nie złożył pracy magisterskiej[16][17].

Podczas studiów w latach 1966–1967 był gitarzystą w łódzkiej grupie Impulsy, zespole instrumentalno-wokalnym Rady Uczelnianej Zrzeszenia Studentów Polskich Uniwersytetu Łódzkiego[6.4][18]. Z zespołem zajął w 1967 drugie miejsce na Ogólnopolskim Festiwalu Muzyki Młodzieżowej w Częstochowie[19]. Formację przekształcił później w zespół Vox Gentis (pol. Głos Plemienia[19]), który był początkowo kwintetem grającym blues rocka, a później – duetem gitar elektrycznych, który tworzył ze Zbigniewem Frankowskim[6.4]. Po wyprowadzce do Krakowa nawiązał współpracę z Piwnicą pod Baranami, gdzie występował z grupą Anawa (1969–1971), z którą nagrał płyty: Marek Grechuta & Anawa (1970) i Korowód (1971)[6.5]; na drugi album stworzył instrumentalny utwór „Widzieć więcej”[20]. W 1969 w uznaniu za swoją grę został mianowany „prekursorem polskiego podziemia” przez redakcję miesięcznika „Jazz”[6.6]. W 1971 założył z Jackiem Ostaszewskim zespół Osjan, w którym grał do 1975[6.7]. W 1976 został redaktorem w czasopiśmie „Jazz Forum” i odpowiadał za utrzymywanie kontaktów z zagranicą[8.2], ale odszedł z pracy wraz z rozwojem działalności w Maanamie[21].

W 1974 wraz z Milo Kurtisem założył w Krakowie zespół grający muzykę świata Sensacyjna Grupa Okazjonalna, który później przemianował na Maanam[6.8][22]. Po wielu zmianach personalnych skład tej grupy – z ówczesną żoną Jackowskiego, Korą (Olgą Jackowską) jako wokalistką – ustalił się w 1979, a zespół udanie zadebiutował jako grupa rockowa[23]. Jackowski stał się głównym kompozytorem materiału płytowego, a do klasyki polskiej muzyki weszła piosenka „Oprócz błękitnego nieba” (1979), którą nagrał z Maanamem[24]. Po rozwodzie z Korą w 1984 popadł w uzależnienie od alkoholu, które doprowadziło do zawieszenia działalności Maanamu i zadłużenia Jackowskiego[25]. W latach 80. współtworzył z Robertem Gawlińskim projekt Złotousty i Anioły[26]. Dorabiał, udzielając korepetycji z języka angielskiego i ucząc gry na gitarze, a także pracując jako lektor wiadomości w Radiu Alex[27]. W 1990 odbył z Korą oraz Leszkiem Biolikiem i Markiem Czapelskim trasę koncertową po klubach polonijnych w USA[28], a w 1991 reaktywował Maanam i pozostał liderem zespołu do czasu jego rozwiązania 31 grudnia 2008[29].

Równocześnie z działalnością w Maanamie w latach 90. wydał dwa solowe albumy: No1 (1994) i Fale Dunaju (1995), które jednak nie zdobyły uznania krytyków i nie wylansowały przeboju[30]. W wolnych chwilach razem z trzecią żoną Ewą zajmował się handlem antykami i prowadził dwie galerie sztuki w Zakopanem[31]. W 2002 wydał kompilację z serii Złota kolekcja: Oprócz błękitnego nieba. W 2005 został laureatem Brązowego Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis[32]. Pod koniec 2007 uformował z Januszem Iwańskim zespół The Goodboys, z którym trzy lata później wydał album, również zatytułowany The Goodboys[33][34]. Z powodu nikłego zainteresowania projektem na rynku zakończył jego działalność niedługo po pierwszym koncercie[35].

W latach 2011–2013 występował gościnnie z zespołem Plateau na trasie koncertowej promującej ich czwarty album Projekt Grechuta, obejmującej m.in. występ na Przystanku Woodstock 2011 w Kostrzynie nad Odrą[36][37]. Z zespołem Plateau zagrał swój ostatni koncert, który odbył się 17 marca 2013 we Wrocławiu[38]. Skomponował dla grupy także dwa utwory: „Małe kina” (piosenka ukazała się na piątym albumie Plateau pt. W związku z tobą) oraz „Kocham cię, kimkolwiek jesteś” (piosenka miała premierę w październiku 2022)[39]. W tym ostatnim utworze można usłyszeć jego gitarę w nagraniu, a w teledysku do piosenki wystąpiły trzy córki Jackowskiego[40].

Nisza cmentarna Marka Jackowskiego na Nowym Cmentarzu w Zakopanem

W 2013 wydał trzeci solowy album, zatytułowany po prostu Marek Jackowski, nad którym pracę zakończył na kilka dni przed swoją śmiercią[41]. Zmarł 18 maja 2013 na zawał serca[42]. Pogrzeb odbył się 19 maja na cmentarzu w San Marco[43]. Jego ponowny pochówek miał miejsce na Nowym Cmentarzu w Zakopanem 14 sierpnia 2013 w kolumbarium (kwatera U1-1c-1)[44][45].

W 2014 r. pośmiertnie przyznano mu nagrodę Złoty Fryderyk za całokształt twórczości[46][47].

Życie prywatne

W okresie studenckim był związany z Ewą Janicką, której zadedykował melodię przeboju Maanamu „Kocham cię, kochanie moje”[48][8.3]. W latach 1971–1984 był mężem Kory, wokalistki Maanamu, z którą ma syna, Mateusza (ur. 1972)[22]. W trakcie małżeństwa nawiązał trwający prawie rok romans z Małgorzatą Kubiak[49] i ponownie spotykał się z Ewą Janicką[8.4], a w latach 80. miał kilkumiesięczny romans z aktorką Grażyną Szapołowską[50]. 5 stycznia 1991, po sześciu latach nieformalnego związku, ożenił się z młodszą o 21 lat Katarzyną Krupicz, siostrą Dariusza Krupicza, współzałożyciela i muzyka zespołów De Mono i Magma, z którą rozwiódł się w 1994[51][52][53]. W 1988 przeprowadził się do Zakopanego, wciąż mieszkał także w Warszawie[54]. Na przełomie lat 80. i 90. stał się religijny i pokonał chorobę alkoholową[55]. W 1993 związał się z młodszą o 28 lat Ewą Święs, z którą ożenił się 18 czerwca 1994 i miał trzy córki: Biankę (ur. 1995), Palomę (ur. 1996) i Sonię (ur. 1999)[56]. Od 2007 do śmierci mieszkał w San Marco di Castellabate we Włoszech, w prowincji Salerno, pod Neapolem[22][57].

Odznaczenia i upamiętnienie

  • Laureat Brązowego Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2005)[32].
  • 16 marca 2014 roku we wrocławskim klubie Anima odbył się koncert upamiętniający artystę. Udział w nim wzięli muzycy, którzy współpracowali z Jackowskim podczas nagrywania jego ostatniej płyty, tj. Anna Maria Jopek, Anna Wyszkoni, Maciej Maleńczuk, Piotr Cugowski, Muniek Staszczyk, Janusz „Yanina” Iwański i Marek Raduli[41].
  • W grudniu 2021 w gminie Purda w Starym Olsztynie, gdzie urodził się artysta, została odsłonięta tablica, upamiętniająca 75. rocznicę urodzin Jackowskiego. Przedstawia ona wizerunek muzyka grającego na gitarze oraz cytat z jego największego przeboju „Oprócz błękitnego nieba”[58].
  • W grudniu 2023 Ania Wyszkoni która była jedną z artystek współpracujących przy ostatnim wydawnictwie Jackowskiego w 2013 roku, w hołdzie dla artysty nagrała i wydała album zatytułowany 10 na którym przedstawiła własne interpretacje utworów Maanamu, skomponowanych przez muzyka. Płytę zapowiadała coverem utworu „Lucciola”[59].
  • Anna Kamińska Głośniej! Marek Jackowski. Historia twórcy Maanamu, Wydawnictwo Literackie (2023) ISBN 978-83-08-08323-9.

Dyskografia

Rok Tytuł Pozycja na liście Certyfikat ZPAV
POL
[60]
1994 No1
  • Data: 1994[61]
  • Wydawca: Kamiling Co./Pomaton EMI
 –
1995 Fale Dunaju
  • Data: 1995[62]
  • Wydawca: Pomaton EMI
 –
2002 Złota kolekcja: Oprócz błękitnego nieba
  • Data: 19 października 2002[63]
  • Wydawca: Pomaton EMI
 –
2013 Marek Jackowski
  • Data: 23 października 2013
  • Wydawca: Digital Works/Universal Music
 8
„–” album nie był notowany.

Filmografia

Kompozytor muzyki filmowej:

Uwagi

  1. 1 2 Na stronie internetowej ZAiKS (online.zaiks.org.pl) w wyszukiwarce utworów M. Jackowskiego.

Przypisy

  1. ↑ Leszek Gnoiński, Jan Skaradziński, Encyklopedia Polskiego Rocka, Warszawa: Świat Książki, 1997, s. 205, ISBN 83-7129-570-7, OCLC 43868642.
  2. ↑ kj: Marek Jackowski nie żyje. Założyciel i lider Maanamu zmarł na zawał serca. Gazeta Wyborcza (Agora SA), 2013-05-18. [dostęp 2013-05-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-14)].
  3. ↑ Marek Jackowski | Życie i twórczość | Artysta [online], Culture.pl, czerwiec 2013 [dostęp 2025-08-24] (pol.).
  4. ↑ Marek Jackowski: Miał być anglistą, został ojcem Maanamu. Urodził się w Starym Olsztynie, mieszkał w Łęgajnach. gazetaolsztynska.pl. [dostęp 2022-07-22]. (pol.).
  5. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 62.
  6. Katarzyna Kubisiowska: Się żyje. Kora. Biografia. Wydawnictwo „Znak”, 2023. ISBN 978-83-240-6681-0.
    1. ↑ S. 130–131.
    2. ↑ S. 131.
    3. 1 2 S. 132.
    4. 1 2 S. 133.
    5. ↑ S. 135.
    6. ↑ S. 134.
    7. ↑ S. 136–138.
    8. ↑ S. 164–166.
  7. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 52–55, 62, 72, 205–206, 272.
  8. Sławomir Koper, Marek Sierocki: Przeboje PRL. Hity rocka. Wydawnictwo Harde, 2024. ISBN 978-83-8343-354-7.
    1. ↑ S. 248.
    2. ↑ S. 260.
    3. ↑ S. 250–251.
    4. ↑ S. 258.
  9. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 12, 55.
  10. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 7–14, 17, 21–23, 43, 65, 75–83.
  11. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 21, 35.
  12. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 27.
  13. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 28–30, 37–39.
  14. ↑ Jackowski pierwsze kroki muzyczne stawiał w I LO w Olsztynie. gazetaolsztynska.pl. [dostęp 2022-07-22]. (pol.).
  15. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 28, 31–37, 47.
  16. ↑ Leszek Gnoiński: Życie jest piękne (wywiad z Markiem Jackowskim). 2011-04-26.
  17. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 40, 105–106, 126–127.
  18. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 86.
  19. 1 2 Kamińska 2023 ↓, s. 87.
  20. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 119.
  21. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 156–157, 169.
  22. 1 2 3 Marek Jackowski: Wyszedłem z czarnej dziury. [w:] Gala.pl [on-line]. gala.pl, 2009-01-16. [dostęp 2020-03-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-05-19)]. (pol.).
  23. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 167–169.
  24. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 185.
  25. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 233, 240–241, 262–263, 266.
  26. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 241–242, 249–251, 254.
  27. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 269–271.
  28. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 272–279.
  29. ↑ To już koniec Maanam?. [w:] Interia [on-line]. muzyka.interia.pl, 2008-12-02. [dostęp 2020-03-31]. (pol.).
  30. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 311–312.
  31. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 302–310.
  32. 1 2 Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis. [dostęp 2023-09-21]. (pol.).
  33. ↑ Marek Jackowski powraca na scenę z The Goodboys. [w:] Wirtualna Polska [on-line]. muzyka.wp.pl, 2010-06-02. [dostęp 2020-03-31]. (pol.).
  34. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 381.
  35. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 381–382.
  36. ↑ Marek Jackowski wystąpił w Kolbudach. [dostęp 2012-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-26)].
  37. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 383–385, 389.
  38. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 395.
  39. ↑ PLATEAU (feat. Marek Jackowski) KOCHAM CIĘ, KIMKOLWIEK JESTEŚ!. [dostęp 2022-12-23].
  40. ↑ Marek Jackowski został upamiętniony w teledysku. Córki zmarłego muzyka oddały mu hołd. Fakt24.pl, 2022-10-31. [dostęp 2022-12-23]. (pol.).
  41. 1 2 Koncert pamięci Marka Jackowskiego. wrocław.pl, 2014-03-15. [dostęp 2020-03-31]. (pol.).
  42. ↑ Jacek Cieślak: Zmarł Marek Jackowski. Rzeczpospolita (Gremi Media), 2013-05-18. [dostęp 2013-05-18].
  43. ↑ Błyskawiczny pogrzeb Marka Jackowskiego. Kora nie dotarła. interia.pl, 20 maja 2013. [dostęp 2013-05-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-06-08)].
  44. ↑ Pogrzeb Marka Jackowskiego: Powrót do domu. interia.pl, 14 sierpnia 2013. [dostęp 2013-08-15].
  45. ↑ śp. Marek Jackowski
  46. ↑ Fryderyki 2014 – Złoty Fryderyk dla Marka Jackowskiego. Jedynka – Polskie Radio, 2024-02-13. [dostęp 2023-12-19]. (pol.).
  47. ↑ Fryderyki 2014. jazzforum.com, 2014. [dostęp 2026-06-27]. (pol.).
  48. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 93–97.
  49. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 143–144.
  50. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 193–194, 248.
  51. ↑ Te kiczowate lata 80-te.... Przyjazne Forum Audio. [dostęp 2021-05-29]. (pol.).
  52. ↑ Tygodnik Życie na gorąco nr 22, 28 maja 2015, s. 56–57.
  53. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 279–280, 294.
  54. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 265, 268, 280, 313.
  55. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 271, 337.
  56. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 291–302, 313.
  57. ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 357.
  58. ↑ W Starym Olsztynie upamiętniono Marka Jackowskiego – współzałożyciela Maanamu. radioolsztyn.pl, 2021-12-12. [dostęp 2022-01-04].
  59. ↑ Robert Filipowski: Anna Wyszkoni z płytą w holdzie Markowi Jackowskiemu. Posłuchaj, jak śpiewa przebój Maanam. [w:] Teraz Muzyka [on-line]. www.terazmuzyka.pl, 2023-11-24. [dostęp 2026-06-27]. (pol.).
  60. ↑ Oficjalna lista sprzedaży [online], olis.onyx.pl [dostęp 2017-11-25].
  61. ↑ Marek Jackowski – No1. Discogs. [dostęp 2026-04-24]. (ang.).
  62. ↑ Marek Jackowski – Fale Dunaju. Discogs. [dostęp 2026-04-24]. (ang.).
  63. ↑ Marek Jackowski – Złota kolekcja: Oprócz błękitnego nieba. Discogs. [dostęp 2026-04-24]. (ang.).
  64. ↑ Złote płyty CD przyznane w 2014 roku [online], ZPAV [dostęp 2020-08-17] [zarchiwizowane z adresu 2014-09-20].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.