Matcze

Matcze
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 lubelskie

Powiat

hrubieszowski

Gmina

Horodło

Liczba ludności (2021)

384[1][2]

Strefa numeracyjna

84

Kod pocztowy

22-523[3]

Tablice rejestracyjne

LHR

SIMC

0888920[4]

Położenie na mapie gminy Horodło
Mapa konturowa gminy Horodło, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Matcze”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko prawej krawiędzi nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Matcze”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Matcze”
Położenie na mapie powiatu hrubieszowskiego
Mapa konturowa powiatu hrubieszowskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Matcze”
Ziemia50°56′49″N 23°58′10″E/50,946944 23,969444[5]

Matcze (ukr. Матче) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim w powiecie hrubieszowskim, w gminie Horodło[4][6]. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 816, nad rzeką Bug.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa zamojskiego. 1 stycznia 2003 roku leśniczówka Matcze została zlikwidowana jako osobna miejscowość i weszła w skład wsi Matcze[7].

Wieś jest sołectwem w gminie Horodło[8]. W 2006 roku wieś zamieszkiwało 326 osób[9]. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 roku) liczyła 315 mieszkańców i była szóstą co do wielkości miejscowością w gminie Horodło[10].

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętego Jacka i Matki Bożej Różańcowej w Horodle[11].

Historia

Od 1476 roku w Matczu znajdowała się cerkiew prawosławna, po zawarciu unii brzeskiej - unicka. W 1700 roku we wsi wzniesiono nową świątynię tego wyznania; w 1875 roku wierni zostali zmuszeni do przyjęcia prawosławia (likwidacja unickiej diecezji chełmskiej).

W wydanym po raz pierwszy w 1786 r. dziełku pt. „Geografia (...) Galicyi i Lodomeryi” jego autor, hrabia Ewaryst Andrzej Kuropatnicki, pisał o miejscowości, nawiązując do jej położenia w otoczeniu rozległych kompleksów leśnych: Wieś nad Bugiem, należąca do infuły zamojskiej. Tak wielkie tu są lasy, że po 120 na rok budowano komięg, a prócz tego belki ociosane licznemi kopami gdańscy zakupowali kupcy, a drzewa na maszty okrętowe po 120 dukatów płacili JX. Alexandrowi Trębińskiemu, infułatowi zamojskiemu[12].

W 1911 roku, niezależnie od starszej cerkwi, powstała nowa świątynia. Była ona w czasie dwudziestolecia międzywojennego siedzibą etatowej parafii prawosławnej, podczas gdy obiekt pounicki w latach 20. XX wieku zrewindykowano na rzecz Kościoła katolickiego. Starsza cerkiew została zniszczona w czasie II wojny światowej, młodsza - w 1956 roku. Ludność prawosławna została wywieziona z Matcza w toku przesiedleń ludności ukraińskiej lat 1944–1947. W 1983 roku w miejscu, w którym stała cerkiew, wzniesiono kościół pod wezwaniem św. Józefa[13]. W 2024 roku we wsi archeolodzy znaleźli ostrze miedzianej siekiery, której wiek jest szacowany na trzecie lub czwarte tysiąclecie p.n.e.[14].

Przypisy

  1. ↑ Wieś Matcze w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2023-02-03], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  2. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2023-02-03].
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 778 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  4. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 11 marca 2025, identyfikator PRNG: 78423.
  6. ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  7. ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustalenia i zmiany urzędowych nazw niektórych miejscowości w województwach: dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim, mazowieckim, opolskim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim oraz obiektu fizjograficznego w województwie podkarpackim (Dz. U. z 2002 r. Nr 233, poz. 1964 (ISAP)).
  8. ↑ Strona gminy, sołectwa [dostęp 2024-01-01]
  9. ↑ www.horodlo.pl: Położenie gminy Horodło. [dostęp 2017-08-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-09)]. (pol.).
  10. ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  11. ↑ Opis parafii na stronie diecezji
  12. ↑ Ewaryst Andrzej Kuropatnicki: Geografia albo dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi. Wyd. powtórne. Lwów: Nakładem Wojciecha Manieckiego, 1858, s. 49-50.
  13. ↑ Kościół św. Józefa Robotnika w Matczu. [dostęp 2013-10-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-10)].
  14. ↑ Telewizja Polska S.A, Archaeologists unearth Poland’s oldest-ever copper axe [online], tvpworld.com [dostęp 2025-07-24].

Linki zewnętrzne