Michał Panek Paryski

Michał Paryski

Michał Paryski
Pełne imię i nazwisko	Michał Panek Paryski
Data i miejsce urodzenia	27 września 1872 Urzecze
Data i miejsce śmierci	7 września 1969 Zakopane
Zawód, zajęcie	nauczyciel, księgarz, dziennikarz, wydawca
Rodzice	Mikołaj Panek, Agnieszka Gałaj
Małżeństwo	Marta z domu Dejewskich
Dzieci	Edwin Roman Paryski, Witold Paryski, Irena Krzyżak, Zygmunt Paryski

Michał Panek Paryski (ur. 27 września 1872 w Urzeczu, zm. 7 września 1969 w Zakopanem^[1]) – polski nauczyciel, księgarz, dziennikarz i wydawca.

Urodził się jako syn Mikołaja Panka (1840–1910) i Agnieszki z domu Gałajów (1842–1917). Został ochrzczony 1872 roku^[1]. Jego brat, Antoni Alfred Paryski, był działaczem polonijnym i wydawcą w Stanach Zjednoczonych, natomiast jego syn, Edwin Roman Paryski, został lekarzem bakteriologiem, dyrektorem Sanatorium im. Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem oraz żołnierzem Armii Krajowej^[2].

Dorastał na wsi, a następnie kontynuował naukę w Seminarium Nauczycielskim w Łęczycy, które ukończył w 1893 roku, zdobywając kwalifikacje nauczyciela. Następnie pracował jako nauczyciel ludowy. W wyniku posiadania zakazanych książek polskich został aresztowany przez władze carskie; po przeprowadzonym śledztwie zwolniono go, lecz utracił prawo do wykonywania zawodu.^[3] W obawie przed poborem do armii rosyjskiej wyemigrował w 1895 roku do Brazylii, gdzie w kolonii Muricy prowadził szkołę początkową dla dzieci polonijnych.^[4]

W 1896 roku przeniósł się do Toledo w stanie Ohio w USA, gdzie pracował u brata, zajmując się korektą i składaniem tekstów, a później współredagując polonijne czasopisma „Ameryka” i „Ameryka-Echo”. Od 1902 roku był agentem oświatowym wydawnictwa „Ameryka-Echo”. W tym samym roku założył własną księgarnię – Księgarnię Polską Importową – jedną z największych polonijnych księgarni w USA. Sprzedawał książki w lokalu, wysyłkowo oraz za pośrednictwem agentów, dystrybuując polskie publikacje w całym kraju i poza jego granicami. Wydrukował samodzielnie około dziesięciu tytułów.^[5]

W 1926 roku, jako reemigrant, powrócił do Polski. W Zakopanem podjął pracę w Hotelu „Bristol” jako główny kasjer i buchalter, zajmując się rachunkowością i korespondencją handlową.^[6]

Zmarł 7 września 1969 roku w Zakopanem, mając 97 lat. Pozostawił w rękopisie Niektóre wspomnienia z mej przeszłości oraz notatki uzupełniające.^[7]

• A. Starczewski, „Paryscy w Zakopanem”, „Tatry”, 2014, nr 1.
• R. Biernacka, „Między Zakopanem a Ohio”, „Nasza Ojczyzna”, 1965, nr 7.
• Polski Słownik Biograficzny, t. XXV, s. 237–238.