Monareczka molucka

Monareczka molucka
Symposiachrus bimaculatus[1]
(Gray,GR, 1861)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

monarki

Rodzaj

Symposiachrus

Gatunek

monareczka molucka

Synonimy
  • Monarcha bimaculata Gray,GR, 1861[2]
  • Monarcha trivirgatus bimaculatus Gray,GR, 1861[2]
  • Symposiarchus bimaculatus (Gray,GR, 1861)[2]
  • Symposiachrus trivirgatus bimaculatus (Gray,GR, 1861)[2]

Monareczka molucka[3] (Symposiachrus bimaculatus) – gatunek małego ptaka z rodziny monarek (Monarchidae). Występuje w Indonezji. Jego naturalnym środowiskiem są subtropikalne lub tropikalne wilgotne lasy nizinne oraz subtropikalne lub tropikalne wilgotne lasy górskie.

Taksonomia

Gatunek ten został opisany przez George’a Roberta Graya jako Monarcha bimaculata; opis ukazał się w 1861 roku na łamach „Proceedings of the Zoological Society of London”[2][4]. W 2009 roku gatunek został przeniesiony z rodzaju Monarcha do Symposiachrus[5]. Wielu autorów włączało ten takson do monareczki okularowej (Monarcha trivirgatus, obecnie Symposiachrus trivirgatus); takie ujęcie systematyczne zastosowali np. w 2006 roku autorzy Handbook of the Birds of the World (HBW)[6]. Choć już wczesne wersje listy ptaków świata IOC uznawały monareczkę molucką za osobny gatunek[5], to definitywne dowody na odrębność tego taksonu przyniosły badania Eaton et al., 2016, Andersen et al., 2021, McCullough et al., 2021[3]. Nadal jednak niektórzy autorzy włączają monareczkę molucką do S. trivirgatus, w tym IUCN, która stosuje ujęcie systematyczne według listy ptaków świata opracowywanej we współpracy BirdLife International z autorami HBW[7].

Podgatunki

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) oraz autorzy Kompletnej listy ptaków świata wyróżniają trzy podgatunki S. bimaculatus[3][8]:

  • S. (b.) bimaculatus (Gray,GR, 1861) – monareczka molucka, występuje na wyspach Morotai, Halmahera i Bacan (północne Moluki)
  • S. (b.) diadematus (Salvadori, 1878) – monareczka diademowa, występuje na wyspach Bisa i Obi (północne Moluki)
  • S. (b.) nigrimentum (Gray,GR, 1861) – monareczka seramska, Seram i Ambon (wschodnio-środkowe Moluki), Gorong i Watubela (południowo-wschodnie Moluki)[3][5].

Serwis Birds of the World wyróżnia czwarty podgatunek, synonimizowany przez innych autorów z nigrimentum[9]:

  • S. b. wellsi (Ogilvie-Grant, 1911) – wyspy Gorong, Manawoka i Watubela.

Morfologia

Smukły ptak z dość długim ogonem. Z wierzchu ciemnoszary, od spodu jasny, z czarną maską i podbródkiem oraz w większości czarnym ogonem z białymi końcówkami zewnętrznych sterówek, skrzydła szare. Podgatunek nigrimentum ma intensywnie rudopomarańczowe gardło i górną część piersi, u innych podgatunków kolory te są bardziej wyblakłe[9][10].

Występowanie

Endemit, występuje na Molukach, grupie wysp wchodzących w skład Indonezji[8].

Pożywienie

W skład jego diety wchodzą głównie drobne bezkręgowce[9]. Aktywnie żeruje w niższych i średnich piętrach lasów i na ich obrzeżach[9][10].

Przypisy

  1. ↑ Symposiachrus bimaculatus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 D. Lepage: Moluccan Monarch Symposiachrus bimaculatus. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2023-08-24]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Monarchidae Bonaparte, 1854 – monarki – Monarchs (wersja: 2024-10-13). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-01-22].
  4. ↑ G.R. Gray. List of Birds collected by Mr. Wallace at the Molucca Islands, with Descriptions of New Species, etc.. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 28, s. 352, [„1860”]. (ang.).
  5. 1 2 3 IOC Bird List v2.0. 2009. [dostęp 2023-04-28]. (ang.).
  6. ↑ Josep del Hoyo, Andrew Elliott, David Christie (red.): Handbook of the Birds of the World. T. 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Barcelona: Lynx Edicions, 2006, s. 307. ISBN 978-84-96553-06-4. (ang.).
  7. ↑ HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 10 [online], październik 2025 [dostęp 2026-01-22].
  8. 1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2026-01-22]. (ang.).
  9. 1 2 3 4 P. Clement, G.M. Kirwan & S.M. Billerman, Moluccan Spectacled Monarch (Symposiachrus bimaculatus), version 1.1, [w:] Birds of the World (red. J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana & M.G. Smith), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2025, DOI: 10.2173/bow.molmon1.01.1 [dostęp 2026-01-22] (ang.). Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji
  10. 1 2 Moluccan Spectacled Monarch, [w:] eBird [online], Cornell Lab of Ornithology [dostęp 2026-01-22] (ang.).

Linki zewnętrzne