Muchotrzew trwały
![]() | |
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
muchotrzew trwały |
| Nazwa systematyczna | |
| Spergularia media (L.) C. Presl Fl. Sicul.: 161 (1826)[3] | |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |
![]() | |
Muchotrzew trwały (Spergularia media (L.) C. Presl) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Występuje wzdłuż wybrzeży i na śródlądowych solniskach w Europie, północnej Afryce, zachodniej i środkowej Azji. Jako gatunek introdukowany rośnie w Ameryce Północnej, w południowej Afryce, w Chile i Nowej Zelandii[3][5]. W Polsce ma status gatunku wymarłego[6].
Morfologia

- Pokrój
- Roślina zielna osiągająca od kilkunastu do 40 cm wysokości. Łodyga rozgałęzia się od nasady, podnosi się lub płoży, jest nieco groniasta i rozszerzona w węzłach, zwykle ogruczolona w górnej części, rzadko naga[7].
- Liście
- Równowąskie, mięsiste, bez ości na końcu, do 8 mm długości i 2 mm szerokości. U nasady z jajowato-lancetowatymi przylistkami[7].
- Kwiaty
- Szypułki i działki kielicha ogruczolone, działki podługowato jajowate, szeroko obłonione[7], długości 4–6 mm[8]. Płatki korony różowe lub liliowe, rzadko białe, dłuższe od kielicha. Pręcików zwykle 10[7].
- Owoce
- Torebki do dwóch razy dłuższe od kielicha, ale 2–3 razy krótsze od szypułki. Nasiona okrągławe, spłaszczone, o średnicy ok. 0,6 mm, oskrzydlone błoniastym, brązowym rąbkiem[7].
- Gatunki podobne
- Inne gatunki z tego rodzaju rosnące w Europie Środkowej mają przynajmniej najwyższe liście zakończone ością[7], a mający też bezostne liście i rosnący w podobnych siedliskach muchotrzew solniskowy S. marina różni się płatkami krótszymi od kielicha, którego działki osiągają od 2,5 do 4 mm; obecnością 3–5 pręcików[7][8]; mniejszym owocem do ok. 4 mm długości; szerokojajowatymi przylistkami[8].
Biologia i ekologia
Bylina, hemikryptofit[8], halofit. Kwitnie od lipca do października[7].
Rośnie na słonych mokradłach[7]. Gatunek wyróżniający klasy Asteretea tripolium[9].
Liczba chromosomów 2n = 18[10].
Zagrożenia
Kategorie zagrożenia gatunku:
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006)[11]: Ex (wymarły); 2016: RE (wymarły na obszarze Polski)[12].
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Polskiej czerwonej księgi roślin (2001, 2014): EX (wymarły)[13].
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-12] (ang.).
- 1 2 Spergularia media (L.) C.Presl, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2026-05-01].
- ↑ Spergularia media, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 171, ISBN 978-83-62975-45-7.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Marian Szewczyk, Spergularia (Pers.) J. et C. Presl, Muchotrzew, [w:] Adam Jasiewicz (red.), Flora Polski. Rośliny naczyniowe, t. III, Kraków: PAN, 1992, s. 311-312, ISBN 83-85444-06-8, OCLC 749726292.
- 1 2 3 4 Lucjan Rutkowski, Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2004, s. 147, ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz, Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, ISBN 83-01-13520-4, OCLC 749271059.
- ↑ Spergularia media na Flora of China [dostęp 2013-12-13].
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
- ↑ Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
Identyfikatory zewnętrzne:
- African Plant Database ID: 13369
- BioLib: 38488
- EoL: 484679
- EUNIS: 166741
- Flora of China: 242000841
- Flora of North America: 242000841
- FloraWeb: 5734
- GBIF: 3085640
- iNaturalist: 79170
- IPNI: 1019502-1
- ITIS: 20159
- NCBI: 545670
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2487471
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:1019502-1
- Tela Botanica: 65646
- identyfikator Tropicos: 6301082
- IRMNG: 10587325
- CoL: 4YJH7

