NUR-12
| Dane podstawowe | |
| Producent |
Przemysłowy Instytut Telekomunikacji |
|---|---|
| Typ |
trójwspółrzędny |
| Przeznaczenie |
wykrywanie obiektów powietrznych |
| Funkcje |
radar kontroli obszaru powietrznego |
| Historia | |
| Dane techniczne | |
| Rodzaj anteny |
obrotowa, 6 obrotów/min |
| Moc |
850 kW |
| Zasięg |
350 km |
| Apertura pozioma |
360 stopni |
| Pasmo | |
| Częstotliwość |
1–2 GHz |
| Platforma |
naziemny radar przewoźny |
| Użytkownicy | |
 Polska | |
NUR-12 Edyta – rodzina polskich trójwspółrzędnych radarów dalekiego zasięgu przeznaczonych do kontroli obszaru powietrznego, opracowanych przez Przemysłowy Instytut Telekomunikacji (PIT) (obecnie PIT-Radwar S.A.). Wykorzystywane przez wojska radiotechniczne.
NUR-12
Radar dalekiego zasięgu NUR-12 Edyta był pierwszym polskim radarem trójwspółrzędnym ze ścianową anteną fazowaną[1]. Radary te zostały wyprodukowane w latach 1996–2001 w liczbie siedmiu sztuk[1]. NUR-12 jest radarem przewoźnym, aczkolwiek z uwagi na długi czas niezbędny do przygotowania do rozpoczęcia i zakończenia pracy, ma charakter stacjonarny, używany na posterunkach radiolokacyjnych[1]. Począwszy od 2007 roku radary te zostały następnie zmodernizowane do wersji NUR-12ME[1].
Radar pracuje w paśmie L i ma zasięg instrumentalny ok. 350 km[1]. Nadajnik oparty jest na lampach mikrofalowych z falą bieżącą LFB[2].
NUR-12ME
NUR-12ME (oznaczenie producenta EDYTA ME) − przewoźny radar trójwspółrzędny dalekiego zasięgu do kontroli obszaru powietrznego na posterunkach radiolokacyjnych[3]. Wykrywa obiekty powietrzne, określając ich współrzędne (azymut, odległość i wysokość), śledzi automatyczne trasy wybranych obiektów oraz wykrywa namiary na nośniki źródeł zakłóceń aktywnych. Radar wspierany jest przez zintegrowany system identyfikacji swój-obcy produkowany na licencji Thales przez Centrum Naukowo – Produkcyjne Elektroniki Profesjonalnej Radwar SA (współcześnie PIT-RADWAR S.A.), którego antena umieszczona jest na szczycie głównego masztu antenowego. Obrobiona informacja radiolokacyjna o sytuacji powietrznej wysyłana jest w formacie ASTERIX do obiektów nadrzędnych (np. ASOC, DUNAJ, ACCS)[4].
Radary NUR-12ME powstały przez modernizację stacji NUR-12 w latach 2007–2014[1]. We wrześniu 2025 roku podpisano umowę na dalszą modernizację w latach 2025–32 sześciu radarów NUR-12ME do wersji MEP[3]. Modernizacja ma objąć zmianę systemu sondowania i obróbki sygnału echa radarowego, z wykorzystaniem doświadczeń z radaru Warta, co ma zwiększyć możliwości wykrywania, śledzenia i klasyfikacji statków powietrznych i rakiet[3].
NUR-12M
| Dane podstawowe | |
| Historia | |
| Data konstrukcji |
od 1998 |
|---|---|
| Lata produkcji |
2004–2006 |
| Lata używania |
od 2007 |
| Dane techniczne | |
| Rodzaj anteny |
obrotowa, 6/12 obrotów/min |
| Moc |
≥ 320 kW |
| Zasięg |
470 km |
| Apertura pozioma |
360 stopni |
| Pasmo |
L |
| Liczba śledzonych obiektów |
255 |
| Platforma |
naziemny radar stały |
| Użytkownicy | |
| Polska | |
Pracę nad radarem rozpoczęto w 1998 roku. Bazą była stacja NUR-12, którą poddano głębokiej modernizacji. W latach 2004–2006 zbudowano trzy egzemplarze NUR-12M. Próby państwowe zakończono w 2006 roku. Radary zamontowano na posterunkach sieci Backbone w 2007 roku[5]. Antena radaru umieszczona jest w kopule o wysokości 30 m[5][6]. Obok radarów NUR-12M, na pozostałych trzech posterunkach Backbone służą radary RAT-31D[1].
We wrześniu 2025 roku podpisano umowę na opcjonalną modernizację do 2035 roku radarów NUR-12M do wersji MP, która ma zwiększyć możliwości wykrywania, śledzenia i klasyfikacji statków powietrznych i rakiet[3].
Użytkownicy[7]
Stacja jest wykorzystywana w polskich Siłach Powietrznych w 3. Brygadzie Radiotechnicznej:
- 3 Sandomierski Batalion Radiotechniczny w Sandomierzu
- 144 posterunek radiolokacyjny dalekiego zasięgu, Roskosz
- 360 posterunek radiolokacyjny dalekiego zasięgu, Brzoskwinia
- 31 Dolnośląski Batalion Radiotechniczny we Wrocławiu
- 170 posterunek radiolokacyjny dalekiego zasięgu, Wronowice
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 Dmitruk 2025 ↓, s. 21
- ↑ Dmitruk 2025 ↓, s. 25.
- 1 2 3 4 Modernizacja radarów NUR-12. „Nowa Technika Wojskowa”. Nr 9/2025, s. 5, wrzesień 2025. Warszawa: Magnum X. ISSN 1230-1655.
- ↑ 3 Wrocławska Brygada Radiotechniczna: STACJA RADIOLOKACYJNA NUR-12, NUR-12ME. 3 Wrocławska Brygada Radiotechniczna, 2009-11-19. [dostęp 2019-03-16]. (pol.).
- 1 2 Karol Placha, Zarys historii nawigacji. Radary 1990r.-2010r. Wojska Lotnicze / Siły Powietrzne [online], polot.net [dostęp 2019-08-18] (pol.).
- ↑ ..:: 3 Wrocławska Brygada Radiotechniczna :: Podstawowe uzbrojenie ::.. [online], 3brt.wp.mil.pl [dostęp 2019-08-18].
- ↑ radar Backbone [online] [dostęp 2019-08-18] (pol.).
Bibliografia
- Tomasz Dmitruk. Radar Warta – przyszłość dalekiego rozpoznania Wojsk Radiotechnicznych. „Nowa Technika Wojskowa”. Nr 9/2025, wrzesień 2025. Warszawa: Magnum X. ISSN 1230-1655.