Nowe Chechło

Nowe Chechło
wieś
Widok z lotu ptaka na zabudowę Nowego Chechła
Nowe Chechło z lotu ptaka
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Powiat

tarnogórski

Gmina

Świerklaniec

Liczba ludności (2021)

2051

Strefa numeracyjna

32

Kod pocztowy

42-622[1]

Tablice rejestracyjne

STA

SIMC

0222210

Położenie na mapie gminy Świerklaniec
Mapa konturowa gminy Świerklaniec, w centrum znajduje się punkt z opisem „Nowe Chechło”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Nowe Chechło”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Nowe Chechło”
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa konturowa powiatu tarnogórskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Nowe Chechło”
Ziemia50°27′09″N 18°55′36″E/50,452500 18,926667[2]

Nowe Chechło (niem. Neu Chechlau) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Świerklaniec[3][4]. Jest jedną z czterech miejscowości gminy Świerklaniec, obok Świerklańca, Nakła Śląskiego i Orzecha.

Według danych Narodowego Spisu Powszechnego 2021 Nowe Chechło liczyło 2051 mieszkańców[5]. Na północ od wsi znajduje się Zalew Nakło-Chechło, jeden z ważniejszych terenów rekreacyjnych powiatu tarnogórskiego.

Położenie

Nowe Chechło leży w północno-zachodniej części gminy Świerklaniec, w powiecie tarnogórskim. Miejscowość położona jest w sąsiedztwie Nakła Śląskiego, Świerklańca i Miasteczka Śląskiego.

Wieś znajduje się w pobliżu Zalewu Nakło-Chechło, położonego na północ od zabudowy miejscowości. Zbiornik ten, choć związany nazwą z Nowym Chechłem i Nakłem Śląskim, stanowi osobny obiekt geograficzny i rekreacyjny.

Nazwa

Nazwa Chechło wywodzona jest od staropolskiego określenia chechły, oznaczającego mokradła lub podmokłe łąki[6][7]. Człon Nowe odróżnia miejscowość od Starego Chechła, dawnej wsi, której obszar został później włączony do Świerklańca.

Topograficzny słownik Prus z 1835 roku notował miejscowość pod nazwą Nowe Chechło, a także w formie niemieckiej Chechlau (Neu)[7]. W tym samym źródle wymieniono również sąsiednie Stare Chechło, zapisane jako Alt Chechlau[7].

Historia

Założenie kolonii

Nowe Chechło zostało założone w 1776 roku jako kolonia przy Chechle. Według informacji publikowanych przez gminę Świerklaniec jej powstanie wiązało się z działalnością rodu Henckel von Donnersmarck, właścicieli dóbr świerklanieckich[6]. W opracowaniach lokalnych wskazuje się, że założycielem kolonii był Erdmann Gustaw Henckel von Donnersmarck, a w księgach parafialnych z Żyglina występowała nazwa Collonela albo Nowa wieś[8].

Miejscowość powstała więc później niż Stare Chechło, od którego została odróżniona nazwą. Jej pierwotny charakter był wiejski i kolonijny, związany z osadnictwem prowadzonym na obszarze dóbr świerklanieckich.

XIX i początek XX wieku

W XIX wieku Nowe Chechło funkcjonowało jako wieś w rejonie świerklaniecko-tarnogórskim. W źródłach geograficznych z tego okresu występowało obok Starego Chechła, z którym łączyła je nazwa i część lokalnej historii osadniczej[7].

Po podziale Górnego Śląska po I wojnie światowej miejscowość znalazła się w granicach II Rzeczypospolitej, w województwie śląskim. W okresie międzywojennym rozważano połączenie Chechła Starego i Chechła Nowego w jedną gminę, jednak według informacji gminnych mieszkańcy nie wyrażali na to zgody[6].

1 kwietnia 1929 roku doszło do zmian administracyjnych związanych z obszarem Chechła Starego i Świerklańca. Stare Chechło zostało włączone do gminy Świerklaniec, natomiast Nowe Chechło zachowało odrębność jako miejscowość[6].

Po 1945 roku

Po II wojnie światowej Nowe Chechło pozostało miejscowością wiejską, której znaczenie wzrosło w związku z rozwojem funkcji mieszkaniowych i rekreacyjnych. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Istotne znaczenie dla rozpoznawalności miejscowości miało powstanie Zalewu Nakło-Chechło, zlokalizowanego na północ od wsi. Zbiornik utworzono w miejscu dawnej eksploatacji piasku podsadzkowego.

Demografia

Według danych Narodowego Spisu Powszechnego 2021 Nowe Chechło liczyło 2051 mieszkańców. Kobiety stanowiły 50,1% ludności, a mężczyźni 49,9%. Miejscowość zamieszkiwało 15,8% mieszkańców gminy Świerklaniec[5].

Ludność Nowego Chechła według NSP 2021[5]
Opis Liczba Udział
Ludność ogółem 2051 100%
Kobiety 1028 50,1%
Mężczyźni 1023 49,9%

Identyfikator miejscowości w systemie SIMC to 0222210[4].

Zabytki i obiekty historyczne

W Nowym Chechle znajdują się obiekty małej architektury sakralnej związane z historią miejscowości. Wśród nich wymieniane są kapliczka z drugiej połowy XIX wieku oraz krzyż i dzwonek z 1909 roku[6]. Kapliczka ujęta jest w ewidencji zabytków jako obiekt architektury sakralnej o formach ludowych[9].

Zalew Nakło-Chechło

Na północ od Nowego Chechła znajduje się Zalew Nakło-Chechło. Zbiornik powstał na obszarze dawnego pola wydobywczego „Chechło”, należącego do Kopalni Piasku Podsadzkowego „Siemonia”. W latach 60. XX wieku wydobywano tam piasek podsadzkowy wykorzystywany w kopalniach węgla kamiennego do wypełniania wyrobisk górniczych[10].

Po zakończeniu eksploatacji w 1968 roku niecka po wyrobisku została przeznaczona na zbiornik wodny i ośrodek sportowo-wypoczynkowy. W latach 70. XX wieku teren przystosowano do rekreacji[10][11]. Współcześnie zalew pełni funkcje wypoczynkowe i rekreacyjne dla mieszkańców powiatu tarnogórskiego oraz okolicznych miast.

Wspólnoty wyznaniowe

Transport

Nowe Chechło posiada połączenia drogowe ze Świerklańcem, Nakłem Śląskim i Miasteczkiem Śląskim. Obsługę komunikacji zbiorowej zapewniają linie autobusowe organizowane przez Zarząd Transportu Metropolitalnego.

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 833 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 lipca 2026, identyfikator PRNG: 88698.
  3. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP)).
  4. 1 2 Krajowy rejestr urzędowy podziału terytorialnego kraju TERYT. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2026-07-09].
  5. 1 2 3 Wieś Nowe Chechło w liczbach. Polska w liczbach, na podstawie danych GUS. [dostęp 2026-07-09].
  6. 1 2 3 4 5 Nowe Chechło. Gmina Świerklaniec. [dostęp 2026-07-09].
  7. 1 2 3 4 Muller 1835 ↓, s. 549.
  8. ↑ Początki miejscowości w gminie Świerklaniec. Silius Radicum. [dostęp 2026-07-09].
  9. ↑ Kapliczka. Zabytek.pl, Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2026-07-09].
  10. 1 2 Zalew Nakło-Chechło. Urząd Gminy Świerklaniec. [dostęp 2026-07-09].
  11. ↑ Zbiornik Nakło-Chechło. Śląskie. Informacja Turystyczna. [dostęp 2026-07-09].
  12. ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2014-05-22].

Bibliografia

Linki zewnętrzne