ORP Necko

ORP Necko

ORP „Necko” w 2024 roku w Świnoujściu
Klasa	trałowiec bazowy
Typ	Gardno
Projekt	207P
Historia
Stocznia	Stocznia Marynarki Wojennej
Położenie stępki	3 lutego 1987
Wodowanie	21 listopada 1988
Marynarka Wojenna
Wejście do służby	9 maja 1989
Los okrętu	w służbie
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność	standardowa: 191 ton pełna: 216 ton
Długość	38,5 m
Szerokość	7,2 m
Zanurzenie	1,7 m
Napęd
2 silniki wysokoprężne M401 o mocy 735 kW każdy
Prędkość	14 węzłów
Sensory
radar nawigacyjny Sperry Marine BridgeMaster II radiostacja HF RR 3907-02 odbiornik HF EKD 514 i EKD 315 radiostacja UKF/VHF Rs 6115/2 Brzęczka stacje hydroakustyczne: SHL-100 Flaming A i SHL-200 Flaming B
Uzbrojenie
• zestaw artyleryjsko–rakietowy ZU-23-2MR Wróbel II lub ZU-23-2M Wróbel • 2 wyrzutnie rakiet PPZR Grom lub Strzała-2M • tory minowe dla 6 min wz. 08/39 (OS) lub 24 min JaM • morski małomagnetyczny trał kontaktowy MMTK-1M • małomagnetyczny trał akustyczny MTA-2 • trał elektromagnetyczny TEM-PE-1M2
Załoga	30 osób

ORP Necko (639) – polski współczesny trałowiec bazowy projektu 207P, w służbie od 1989 roku. Okręt służy w 12. Dywizjonie Trałowców 8. Flotylli Obrony Wybrzeża w Świnoujściu^[1].

W połowie lat 60. XX wieku Polska Marynarka Wojenna znacznie rozbudowywała siły przeciwminowe, które liczyły 56 okrętów 5 typów, w tym dwa typu kutrów trałowych. Wraz z końcem lat 60. w Dowództwie Marynarki Wojennej (DMW) zrodziła się koncepcja budowy nowego typu trałowca redowego. W tym celu podjęto i przeprowadzono wiele analiz technicznych tak, że w 1968 roku opracowano wstępne wymagania taktyczno-techniczne nowych okrętów, których kadłuby miały być drewniane. Wkrótce jednak zarzucono tę koncepcję i rozpoczęto szereg prac naukowo-badawczych z zakresu konstrukcji i technologii okrętów z laminatów poliestrowo-szklanych (LPS), wyposażenia trałowego, czy też minimalizacji pól fizycznych. Na początku 1970 roku w Biurze Projektowo-Konstrukcyjnym Stoczni Północnej im. Bohaterów Westerplatte w Gdańsku, rozpoczęto prace projektowe nad nową jednostką małomagnetycznego trałowca redowego. Rolę głównego konstruktora sprawował mgr inż. Roman Kraszewski, którego później zastąpił mgr inż. Janusz Jasiński. Z ramienia Szefostwa Budowy Okrętów DMW nadzór sprawował kmdr Kazimierz Perzanowski. W tym samym roku ukończono analizę taktyczno-techniczno-ekonomiczną okrętu, który otrzymał numer projektowy 207 i jawny kryptonim Indyk.

Jednostka prototypowa, nosząca oznaczenie typ 207D ORP „Gopło”, została zwodowana 16 kwietnia 1981 w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni. ORP Necko był dziewiątą jednostką z serii 207P, zwodowano go 21 listopada 1988 w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni.

Okręt wziął swoją nazwę od jeziora rynnowego Necko, położonego na Równinie Augustowskiej^[1].

ORP „Necko” jest trałowcem bazowym projektu 207P (typu Gardno), zbudowane w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni. Jest to jednostka małomagnetyczna, przeznaczona do poszukiwania i niszczenia min kontaktowych i niekontaktowych postawionych w zagrodach minowych lub pojedynczo. Ograniczenie pola magnetycznego osiągnięto głównie dzięki zastosowaniu w konstrukcji kadłuba i pokładówki laminatu poliestrowo-szklanego^[2][3][4].

ORP „Necko” do służby w Marynarce Wojennej został przyjęty 9 maja 1989 roku. Jednostka weszła do składu 12 Dywizjonu Trałowców 8 Flotylli Obrony Wybrzeża w Świnoujściu^[2][3].

W dniach 25-30 sierpnia 1995 roku wraz z trałowcami OORP „Gardno”, „Nakło” i zbiornikowcem ORP „Bałtyk” wzięły udział w polsko-holenderskich ćwiczeniach na Morzu Północnym. Na początku lipca 1996 roku jednostka wzięła udział w polsko-niemieckich ćwiczeniach typu PASSEX, wraz z trałowcem ORP „Dąbie” oraz okrętem ratowniczym ORP „Semko”, zaś 5 lipca 1996 „Dąbie” brał udział w obchodach święta Flotylli Kutrów Rakietowych Bundesmarine w Warnemünde, wraz z okrętem ORP „Toruń”^[5].

W dniach 21-23 października 1999 okręt wziął udział w polsko-niemieckich ćwiczeniach typu "PASSEX". W ćwiczeniu wzięły udział okręty: niemiecki zaopatrzeniowiec "Werro", okręty obrony przeciwminowej "Wolsburg", "Cuxshaven", "Dueren", zaś ze strony polskiej były to trałowce ORP „Sarbsko” i ORP „Resko”^[6].

W dniach 9-13 października 2002 roku ORP „Necko” wraz z bliźniaczymi trałowcami „Gardno”, „Nakło” i „Drużno” brał udział w operacji przeciwminowej w Zatoce Pomorskiej z okrętami duńskimi w ramach ćwiczeń Passex 2002^[5]. W 2008 roku okręt wziął udział w ćwiczeniach taktycznych 8 Flotylli Obrony Wybrzeża^[7].

W 2015 roku okręt brał udział w ćwiczeniach Okrętowej Grupy Zadaniowej 8. FOW, wraz z trałowcami ORP „Wicko” i ORP „Wigry”, okrętami transportowo-minowymi ORP„ Lublin” i ORP „Toruń”, i kutrem transportowym KTr 852, zbiornikowcem Z-8 oraz holownikiem H-6^[8].

Brał udział w ćwiczeniach BALTOPS w czerwcu w latach: 1996^[9], 2010^[10], 2024^[11] (zestawienie może być niepełne).

W czerwcu 2022 roku podpisano umowę na naprawę główną i dokową trałowca w PGZ Stoczni Wojennej, o wartości 76,18 mln zł, połączoną z wymianą silników na nowoczesne produkcji zachodniej^[12]. Prace zakończono w styczniu 2024 roku^[13]. W 2024 roku dowódcą był kmdr ppor. Kamil Kalina^[11].

Od 1 lipca do 30 grudnia 2025 roku okręt wchodził w skład stałego zespołu przeciwminowego NATO SNMCMG-1. Podczas 120 dni które ORP „Necko” spędził na morzu, okręt przebył ponad 15 tyś. mil morskich. Początkowo trałowiec wykonywał misje kontrolne żeglugi, a następnie operacje w składzie natowskiego zespołu^[14].

• Jacek Krzewiński, Trałowce bazowe projektu 207M, „Nowa Technika Wojskowa” nr 3/1993, ISSN 1230-1655.
• Kronika Polskiej Marynarki Wojennej. „Morza, Statki i Okręty”. Nr 2 (50), 2005. Magnum-X. ISSN 1426-529X.