Pęczerzyno

Pęczerzyno
wieś
ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 zachodniopomorskie

Powiat

świdwiński

Gmina

Brzeżno

Liczba ludności (2008)

346

Strefa numeracyjna

94

Kod pocztowy

78-316[1]

Tablice rejestracyjne

ZSD

SIMC

0304600

Położenie na mapie gminy Brzeżno
Mapa konturowa gminy Brzeżno, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Pęczerzyno”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Pęczerzyno”
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Pęczerzyno”
Położenie na mapie powiatu świdwińskiego
Mapa konturowa powiatu świdwińskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Pęczerzyno”
Ziemia53°41′06″N 15°44′41″E/53,685000 15,744722[2]

Pęczerzyno (dawniej Pęcerzyno, niem. Panzerin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Brzeżno.

We wsi znajduje się zabytkowy[3] późnogotycki kościół św. Antoniego Padewskiego z XVI wieku[4].

Historia

Badania archeologiczne wykazały obecność człowieka na tych terenach już w epoce paleolitu[5.1].

Pierwszy raz wieś pojawia się w źródłach w roku 1337 pod nazwą Pantzerin, jako siedziba kościoła uważanego za jedną z najstarszych świątyń na Pomorzu. Niemieccy badacze datują jego powstanie na okolice roku 1280. W 1337 roku miejscowość liczyła 44 łany ziemi, z czego 4 wchodziły w skład majątku kościelnego, a 16 stanowiło własność na prawie rycerskim[5.1].

W XV wieku wieś była własnością rodu von Krankelfitz.

W 1545 roku funkcje sołtysa i niższego sędziego pełnił Jakub Kurt. Był on odpowiedzialny za płacenie rocznej dzierżawy na rzecz zamku w Świdwinie w wysokości 9 marek niemieckich. Wtedy też nastąpił rozwój protestantyzmu na tych terenach[5.1].

W latach 1550, 1554 oraz 1618 mieszkańcy wsi zostali dotknięci epidemią dżumy[5.1].

W okresie wojny trzydziestoletniej przez wieś szły przemarsze wojsk szwedzkich oraz cesarskich[5.1].

W 1690 roku właścicielem wsi był Christian Dopke, w tym czasie znajdowały się w niej także dobra rycerskie oraz majątek rodziny Billerbeck, który zajmował 301 hektarów. W 1909 roku Pruska Komisja Osiedleńcza rozparcelowała tę posiadłość na mniejsze części pod drobne osadnictwo[5.1].

W 1938 roku miejscowość zamieszkiwało 380 osób, z czego większość stanowili niemieccy protestanci[5.1].

W czasie II wojny światowej w okolicznych lasach toczono walki w ramach likwidacji tzw. kotła świdwińskiego. Między Pęczerzynem a Brzeżnem, w odległości około 800 metrów od drogi, spadł niemiecki samolot Heinkel, który został zestrzelony przez sowietów. W okolicach wsi SS porzuciło czołgi oraz działa samobieżne. Wyzwolenie wsi miało miejsce 6 marca 1945 roku, jesienią tego roku wysiedlono ludność niemiecką[5.2].

W 1962 roku we wsi powstał uniwersytet ludowy, a w 1965 roku w czynie społecznym wybudowano świetlicę wiejską[5.2].

Dawniej wieś nazywała się Pęcerzyno, obecnie jest to Pęczerzyno[5.2].

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 925 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 8 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 99011.
  3. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo zachodniopomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026, s. 140.
  4. ↑ Piotr Skurzyński, Pomorze, Warszawa: Wyd. Muza S.A., 2007, s. 274, ISBN 978-83-7495-133-3.
  5. Herb gminy Brzeżno (zarys historyczny i podstawa prawna).
    1. 1 2 3 4 5 6 7 S. 8.
    2. 1 2 3 S. 9.

Bibliografia

Gerard Kucharski, Herb gminy Brzeżno (zarys historyczny i podstawa prawna), Poznań: Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu, 2014.