Płonczyn

Płonczyn
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Powiat

lipnowski

Gmina

Wielgie

Liczba ludności (III 2021)

288[1]

Strefa numeracyjna

54

Kod pocztowy

87-603[2]

Tablice rejestracyjne

CLI

SIMC

0871315

Położenie na mapie gminy Wielgie
Mapa konturowa gminy Wielgie, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Płonczyn”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Płonczyn”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Płonczyn”
Położenie na mapie powiatu lipnowskiego
Mapa konturowa powiatu lipnowskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Płonczyn”
Ziemia52°42′01″N 19°18′30″E/52,700278 19,308333[3]

Płonczyn – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Wielgie.

Podział administracyjny

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Demografia

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2021 r.) liczyła 288 mieszkańców[1]. Jest 9. co do wielkości miejscowością gminy Wielgie.

Historia

W okresie przedrozbiorowym wieś stanowiła własność szlachecką. Pod koniec XVIII wieku majątek należał do rodziny Brochockich herbu Prawdzic; w tutejszym dworze 16 stycznia 1764 roku urodził się Antoni Brochocki, a w kolejnych latach na świat przychodziły jego dzieci, w tym Tekla Zofia (ur. 1786) oraz Franciszek (ur. 1787), późniejszy żołnierz napoleoński poległy w bitwie pod Albuera[4].

W XIX wieku, pod zaborami, miejscowość była klasyfikowana jako wieś oraz folwark leżący w powiecie lipnowskim. Według danych ze skorowidzów z 1877 roku wieś administracyjnie należała do gminy Chalin, a wierni podlegali rzymskokatolickiej parafii św. Marii Magdaleny w Mokowie[5][6].

W okresie dwudziestolecia międzywojennego tutejszy majątek ziemski przeszedł modernizację w zakresie kompozycji przestrzennej. W latach 20. XX wieku dla folwarku Płonczyn opracowany został profesjonalny projekt ogrodu dworskiego. Jego autorem był Stefan Rogowicz, jeden z najwybitniejszych polskich planistów ogrodów i architektów krajobrazu tamtej epoki. W sierpniu 1920 roku, podczas wojny polsko-bolszewickiej, w rejonie wsi dochodziło do incydentów związanych z przemieszczaniem się wojsk radzieckich w kierunku Dobrzynia nad Wisłą[7].

W czasie okupacji niemieckiej 1939–1945 władze hitlerowskie w ramach akcji germanizacyjnej zmieniły oficjalną nazwę miejscowości na ''Plonczyn'' w latach 1939–1942, a w 1942 roku przemianowały ją na ''Plönsen''. Wieś znajdowała się w granicach okręgu urzędowego Amtsbezirk Hallingen, wchodzącego w skład powiatu lipnowskiego (Landkreis Lipno) w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie[8].

W okresie powojennym w miejscowości funkcjonowała publiczna szkoła podstawowa. Od 1 stycznia 1996 roku organem prowadzącym dla placówki została gmina Wielgie. Na przełomie lat 1999–2000, w wyniku reformy systemu oświaty, postępującego niżu demograficznego oraz wysokich kosztów utrzymania, szkoła podstawowa została zlikwidowana, a budynek przestał pełnić funkcje edukacyjne na rzecz centralizacji szkolnictwa w innych ośrodkach gminy[9].

OSP Płonczyn

Ochotnicza Straż Pożarna w Płonczynie została utworzona w 1927 roku z inicjatywy mieszkańców wsi[10]. W kolejnym roku, po złożeniu wymaganej dokumentacji, formacja została oficjalnie wpisana do rejestru straży pożarnych Rzeczypospolitej[10]. W 1932 roku, pięć lat po założeniu jednostki, strażacy przy wsparciu lokalnej społeczności wybudowali pierwszą remizę.

Działalność stowarzyszenia została reaktywowana po II wojnie światowej, 17 marca 1945 roku[10]. Okres powojenny wiązał się z trudnościami logistycznymi, podczas których skupiono się na uzupełnianiu braków w sprzęcie i umundurowaniu oraz na szkoleniach podnoszących kwalifikacje przeciwpożarowe członków formacji[10].

W 2009 roku dotychczasowa remiza została rozebrana, a w jej miejscu wzniesiono Centrum Kulturalno Oświatowo Rekreacyjne[10]. 2 maja 2010 roku, podczas uroczystego otwarcia nowego obiektu, jednostka OSP w Płonczynie otrzymała swój sztandar organizacyjny[10].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Wieś Płonczyn (kujawsko-pomorskie) w liczbach - Polska w liczbach. [dostęp 2026-05-27].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 952 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 102475.
  4. ↑ Antoni Brochocki ur. 16 sty. 1764 Płonczyn, lipnowski, kujawsko-pomorskie, Polska zm. 19 luty 1845 Płonczyn, lipnowski, kujawsko-pomorskie, Polska. Baza genealogiczna – osoby, rodziny i historia (kielakowie.com). [dostęp 2026-06-12].
  5. ↑ Powiat Lipnowski w 1877 r.. szpejankowski.eu. [dostęp 2026-06-12].
  6. ↑ Płonczyn, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VIII: Perepiatycha – Pożajście, Warszawa 1887, s. 309.
  7. ↑ prof. dr hab. Mirosław Krajewski: Ziemia Dobrzyńska w cieniu czerwonej gwiazdy. Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa. PDF [dostęp 2026-06-12].
  8. ↑ M. Kubicki: Germanizacja nazw miejscowości w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie 1939–1945. Wybór źródeł. Instytut Pamięci Narodowej, Gdańsk–Warszawa 2022. PDF [dostęp 2026-06-12]
  9. ↑ Oświata, Urząd Gminy Wielgie, https://wielgie.pl [dostęp 2026-06-12].
  10. 1 2 3 4 5 6 Dzieje gminy Wielgie, [w:] Folder Gminy Wielgie, Urząd Gminy Wielgie [dostęp 2026-05-29].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.