Pandeli Evangjeli

Pandeli Evangjeli
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

1859
Korcza

Data i miejsce śmierci

14 września 1949
Korcza

Premier Albanii
Poprzednik

Ilias Vrioni, Kosta Kotta

Następca

Qazim Koculi, Mehdi Frashëri

podpis

Pandeli Evangjeli (ur. 1859 w Korczy, zm. 14 września 1949 tamże[1]) – działacz niepodległościowy, polityk i dyplomata albański.

Życiorys

Wywodził się z albańskiej diaspory w Rumunii. W 1896 r. był współtwórcą albańskiego klubu patriotycznego w Bukareszcie. Po zakończeniu I wojny światowej został wydelegowany przez albańską kolonię w Rumunii jako jej przedstawiciel na konferencji wersalskiej.

Po międzynarodowym uznaniu niepodległości Albanii w 1920 r. pełnił wysokie funkcje państwowe. 16 października 1921 r. został mianowany premierem. Po niespełna dwóch miesiącach urzędowania został zmuszony do ustąpienia 6 grudnia za zbytnie uleganie wpływom ambitnego i niezależnego Ahmeda Zogu. Jego ustąpienie zapoczątkowało trwający ponad miesiąc kryzys gabinetowy. W późniejszym czasie Evangjeli zajmował różne stanowiska rządowe, pełniąc m.in. funkcję ministra spraw zagranicznych. Po raz drugi premierem został 6 marca 1930 r. Jego rząd zmuszony był do uporania się z wieloma narastającymi problemami wewnętrznymi, bezpośrednim powodem jego ustąpienia 16 października 1935 r. była klęska głodu, która nawiedziła kraj. Nowym premierem został Mehdi Frashëri.

Sprawował funkcję przewodniczącego parlamentu po w wyborach z lat 1921[2] i 1928[3]. Mandat parlamentarny odnawiał w latach 1932[4] i 1937. Od 1937 do 1939 roku ponownie przewodził parlamentowi[5].

W 1939 r. Evangjeli wycofał się z polityki.

Przypisy

  1. ↑ Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet. Anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 122.
  2. ↑ Avdiko 2018 ↓, s. 62.
  3. ↑ Avdiko 2018 ↓, s. 83.
  4. ↑ Avdiko 2018 ↓, s. 92.
  5. ↑ Avdiko 2018 ↓, s. 95.

Bibliografia

  • Tadeusz Czekalski: Albania w latach 1920–1924 - aparat państwowy i jego funkcjonowanie. Katowice: Śląska Agencja Prasowa, 1998. ISBN 83-905123-1-9. (alb.).
  • Kastriot Dervishi: Historia e shtetit shqiptar 1912-2005. Tirana: 55 Shtepia Botuese, 2006. ISBN 99943-799-3-3. (alb.).
  • Bahir Avdiko, Ligjvënësit Shqiptarë (1912-2017). Dhe firmëtarët e aktit të pavarësisë, Tirana: Zgromadzenie Albanii, 2018, ISBN 978-9928-166-76-0 [zarchiwizowane z adresu 2022-06-23].