Piaskowiec macierzankowy
![]() | |||
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
piaskowiec macierzankowy | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Arenaria serpyllifolia L. Sp. Pl.: 423 (1753)[3] | |||
| Synonimy | |||
| |||
Piaskowiec macierzankowy (Arenaria serpyllifolia L.) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych. Występuje w całej Europie, w północnej Afryce, w dużej części Azji (z wyjątkiem północy i południowych krańców). Jako introdukowany rośnie także w Ameryce Północnej, Południowej, w Australii i Nowej Zelandii[3]. W Polsce jest bardzo pospolity[4].
Morfologia
- Pokrój
- Roślina zielna o pędach zwykle gęsto rozgałęzionych od nasady, osiągających od kilku do 30 cm długości, rozesłanych, podnoszących się lub wzniesionych[5].
- Łodyga
- Szorstko wstecznie owłosiona, w górze często także z włoskami gruczołowatymi[5].
- Liście
- Dolne krótkoogonkowe, górne siedzące. Blaszki o długości 3–7 mm, jajowate do lancetowatych, zaostrzone, kilkunerwowe, przeświecająco punktowane, wzdłuż brzegów odstająco owłosione i obwiedzione wąskim, białawym obłonieniem[5].
- Kwiaty
- Pięciokrotne, zebrane w luźne wierzchotki wyrastające w kątach górnych liści. Szypułki cienkie, odstająco owłosione, dłuższe od kielicha. Jego działki długości 3–4 mm są nierówne, jajowatolancetowate, ostro zakończone, błoniasto obrzeżone, dłuższe od białych płatków korony. Jej płatki osiągają do 3,5 mm, są podługowate, całobrzegie i białe. Pręcików jest 10. Zalążnia jest jajowatokulistawa, zwieńczona trzema znamionami[5].
- Owoce
- Jajowate, w dole zwykle rozdęte torebki, nieco dłuższa od działek kielicha, otwierająca się 6 ząbkami. Nasiona do 0,7 mm długości są nerkowate, brodawkowate, ciemnobrązowe do czarnych[5].
Liść
Kwiatostan
Kwiat
Owoc i nasiona
Biologia i ekologia
Roślina jednoroczna lub dwuletnia, jara lub ozima. Kwitnie od maja do października[5][6].
Występuje na glebach piaszczystych, żwirowych i kamienistych, zwykle zasobnych w węglan wapnia. W naturze spotykany w zbiorowiskach pionierskich w miejscach nasłonecznionych, w suchych murawach, łąkach i pastwiskach, wśród skał i na żwirowiskach. Poza tym rośnie też na siedliskach ruderalnych, kolejowych i portowych, na polach i w ogrodach[5]. W uprawach zbóż, koniczyn i innych roślin rośnie jako chwast[6].
Systematyka
W obrębie gatunku wyróżnia się trzy odmiany[3]:
- Arenaria serpyllifolia var. lloydii (Jord.) J.Lloyd – zachodnia Europa
- Arenaria serpyllifolia var. macrosepala Rech.f. – południowo-zachodnia Azja
- Arenaria serpyllifolia var. serpyllifolia
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-12] (ang.).
- 1 2 3 4 Arenaria serpyllifolia L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2026-07-13].
- 1 2 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- 1 2 3 4 5 6 7 Anna Stegl-Rejthar, Arenaria L., Piaskowiec, [w:] Adam Jasiewicz (red.), Flora Polski. Rośliny naczyniowe, t. III, Kraków: PAN, 1992, s. 274-275, ISBN 83-85444-06-8, OCLC 749726292.
- 1 2 Włodzimierz Tymrakiewicz: Atlas chwastów. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1976, s. 84.
- African Plant Database ID: 178535
- BioLib: 38526
- EoL: 588852
- EUNIS: 166833
- Flora of China: 200007030
- Flora of North America: 200007030
- FloraWeb: 13703
- GBIF: 8089871
- iNaturalist: 75553
- IPNI: 151710-1
- ITIS: 20270
- NCBI: 254029
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2650139
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:303826-2
- Tela Botanica: 6292
- identyfikator Tropicos: 6300034
- USDA PLANTS: ARSE2
- IRMNG: 11435356
- CoL: 67RCN
